Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ва Ўкраіне ў сувязі з вайной ініцыявалі нацыяналізацыю беларускага прадпрыемства ў Жытомірскай вобласьці


Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў
Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў

Оўруч Жытомірскай вобласьці знаходзіцца за 25 кілямэтраў ад мяжы зь Беларусьсю і за 92 кілямэтры ад беларускага Мазыра.

24 гады Оўруч і Мазыр былі гарадамі-пабрацімамі і мелі асаблівыя дачыненьні, прадугледжаныя адмысловым пагадненьнем аб партнэрстве і супрацы.

Пасьля пачатку расейскага ваеннага ўварваньня з тэрыторыі Беларусі Оўруцкая гарадзкая рада аднагалосна падтрымала аднабаковы выхад з партнэрскага пагадненьня. А яшчэ зьвярнулася ў Кабінэт міністраў Украіны з прапановай нацыяналізаваць Оўруцкі друзавы завод, які дагэтуль застаецца ўласнасьцю Беларусі.

Оўруцкая аб’яднаная грамада моцна пацярпела ад авіяцыйных абстрэлаў, папярэдне цалкам зьнішчана 5 будынкаў і яшчэ 28 пашкоджаныя.

Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў
Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў

Як украінскі завод стаў беларускім

Оўруцкі друзавы завод разам з двума іншымі аналягічнымі заводамі — Алеўскім у Жытомірскай і Тамашгародзкім ў Ровенскай абласьцях — адышлі Беларусі ў сярэдзіне 1990-х як аплата запазычанасьцяў украінскіх суб’ектаў гаспадараньня перад Беларусьсю.

Беларусь і Ўкраіна пасьля развалу Савецкага Саюзу доўга вялі перамовы аб урэгуляваньні даўгоў, якія ўтварыліся яшчэ ў савецкіх рублях пасьля пераходу на нацыянальныя валюты. Тады ж Беларусь адстаяла свае правы і на крымскую маёмасьць — санаторна-курортныя ўстановы, якія пасьля анэксіі Расеяй Крыму былі перарэгістраваныя паводле расейскага заканадаўства.

З цягам часу Алеўскі завод вярнуўся ў муніцыпальную ўласнасьць Алеўскай раённай рады, а Тамашгародзкі завод перайшоў ва ўласнасьць кампаніяў, зьвязаных з украінскім бізнэсоўцам і палітыкам Сяргеем Цігіпкам.

Оўруцкі друзавы завод спачатку быў аформлены як уласнасьць Гомельскага аблвыканкаму, а потым перарадзены на балянс Гомельскаму гарадзкому дарожнаму будаўніча-рамонтнаму трэсту.

Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў
Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў

Замест посьпехаў — разруха

Сам завод месьціцца ў сяле Бандары, якое ўваходзіць у склад Оўруцкай тэрытарыяльнай грамады.

Як адзначылі ў Оўруцкай гарадзкой радзе, завод у 1958 годзе будавалі менавіта беларусы, таму і ягоная перадача ў 1995 годзе ва ўласнасьць Беларусі пасьля абвяшчэньня незалежнасьці ня выклікала асаблівага супраціву.

У савецкія часы завод экспартаваў прадукцыю ў Эўропу, а гэта дазволіла прадпрыемству стварыць у сельскай мясцовасьці моцную сацыяльную інфраструктуру — пабудаваць для працоўных адмысловае жылое мястэчка з двухпавярховымі будынкамі, з водаправодам і каналізацыяй. І традыцыйна — лякарню, дом культуры, дзіцячы садок і лазьню.

На балянсе заводу дагэтуль застаюцца яшчэ і воданапорная вежа і сеткі, каналізацыйныя сеткі, станцыя ачысткі вады ад жалеза і дарогі.

Але з гадамі прадпрыемства звузіла дзейнасьць і абмежавалася пастаўкамі прадукцыі толькі ў Беларусь і Расею. І фактычна адмовілася ад утрыманьня сваіх жа сацыяльных і інфраструктурных аб’ектаў.

Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў
Оўруч пасьля расейскіх абстрэлаў

Завод ігнаруе ўкраінскае заканадаўства

Оўруцкая гарадзкая рада ня раз патрабавала ад заводу правесьці рамонт, але той пагаджаўся прафінансаваць працы толькі на парытэтных умовах разам з уласьнікамі кватэраў. У выніку нават зацьвердзілі плян рамонту ў 2018 годзе, але так яго і не ажыцьцявілі.

У 2021 годзе дэпутаты гарадзкой рады ня вытрымалі і зьвярнуліся да амбасадара Беларусі ва Ўкраіне Ігара Сокала. Яму паведамілі аб аварыйным стане жылога фонду заводу.

«Каналізацыйныя сеткі і дахі дамоў — у аварыйным стане, бо не абслугоўваюцца. Няма асьвятленьня ў пад’ездах, у нездавольным стане электрасеткі. На фасадах дамоў зьявіліся расколіны. Дымаходы разбураныя. Лічым, што такое адкладваньне праблемы можа прывесьці да незваротных наступстваў, зьвязаных з бясьпекай жыхарства людзей, сярод якіх ёсьць і работнікі заводу», — напісалі дэпутаты ў звароце да беларускага амбасадара.

«Ніякай рэакцыі не было. Яны прыехалі, паглядзелі і безвынікова», — паведаміў Свабодзе мэр Оўруча Іван Коруд.

Мэр гораду нагадаў, што згодна з украінскім заканадаўствам прадпрыемства абавязанае своечасова рамантаваць усе аб’екты на сваім балянсе.

«Чакаем рашэньня ўраду і Рады нацыянальнай бясьпекі»

Але нават з такой гаспадаркай і безгаспадарнасьцю беларускага прадпрыемства гарадзкія ўлады вырашылі, што яго трэба нацыяналізаваць. І расейскае ўварваньне ва Ўкраіну з тэрыторыі Беларусі прысьпешыла працэс.

«На жаль, у нас няма паўнамоцтваў нацыяналізаваць. Гэта ў паўнамоцтвах Кабінэту міністраў і Рады нацыянальнай бясьпекі і абароны. Мы ўжо зьвярнуліся ў Кабінэт міністраў і чакаем, калі будзе ўхвалена рашэньне. Цяпер гэтае пытаньне ў працы », – паведаміў Свабодзе Іван Коруд.

Паводле яго, на заводзе цяпер працуюць 180 чалавек.

«Абстрэламі ён не пашкоджаны, але мае даўгоў больш як 10 мільёнаў грыўняў, і я вымушаны быў зьвярнуцца да кіраўніка (Жытомірскай) абласной дзяржаўнай адміністрацыі, каб было сьвятло і каб там не затапіла, каб прадпрыемства не перайшло цалкам у бездапаможны стан. Але мы працуем», – удакладніў мэр Оўруча Іван Коруд.

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе па просьбе груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах абласьцей. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам.
  • Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб'екты, расейцы бамбяць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяр масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў.
  • Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый у Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якія Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка даў інтэрвію расейскай прапагандыстцы Вользе Скабеевай, зь якога вынікала, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 1 жніўня Лукашэнка сказаў, што больш як палова тактычнай ядзернай зброі, якую заплянавана разьмясьціць на беларускай тэрыторыі, ужо «завезена і разгрупавана» па краіне. Ён ня раз заяўляў, што ўжыве ядзерную зброю ў выпадку агрэсіі супраць Беларусі.
  • У чэрвені 2023 году ўкраінскія войскі пачалі контранаступальныя апэрацыі на ўсходзе і поўдні краіны. Расейскія войскі падрыхтавалі добра ўмацаваныя лініі абароны, таму прасоўваньне контранаступу ішло са значнымі стратамі.
  • 3 верасьня ўкраінскі брыгадны генэрал Аляксандар Тарнаўскі заявіў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны прарвалі першую лінію абароны на запароскім кірунку, на якую расейцы выдаткавалі больш за ўсё рэсурсаў.
  • У канцы 2023 і на пачатку 2024 расейцы правялі некалькі масавых абстрэлаў украінскіх гарадоў, у Дніпры, Кіеве, Харкаве і іншых месцах дзясяткі людзей загінулі і атрымалі раненьні. Украінскі бок у адказ абстраляў расейскі Белгарад, некалькі чалавек загінулі.
  • Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG