Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Суд у Менску прызнаў сацсеткі Радыё Свабода «экстрэмісцкімі матэрыяламі». Як адрэагавалі нашы чытачы


Сядзіба Радыё Свабода ў Празе.

Агулам пасьля сфальшаваных выбараў 2020 году і хвалі масавых рэпрэсій у Беларусі ўлады прызналі больш за 300 інфармацыйных рэсурсаў экстрэмісцкімі.

Суд Цэнтральнага раёну Менску па матэрыялах ГУБАЗіК МУС Беларусі прызнаў інфармацыйную прадукцыю тэлеграм-каналу «Радыё Свабода — Беларусь», яе аналягі ў сацыяльных сетках і відэахостынгу «YouTube» экстрэмісцкімі матэрыяламі. Пра гэта 3 сьнежня паведаміў тэлеграм-канал ГУБАЗіК.

Камэнтуючы гэтае судовае рашэньне, прэзыдэнт RFE/RL Джэймі Флай сказаў:

«Радыё Свабода катэгарычна адхіляе гэты сьмешны ярлык. Мы імкнемся і надалей даваць аб’ектыўныя навіны і інфармацыю беларускім людзям, якія цяпер як ніколі маюць патрэбу ў незалежных СМІ. Рэжым Лукашэнкі па-ранейшаму дае зразумець, што яго ігнараванне праўды і намаганьні абмежаваць доступ да незалежнай інфармацыі не маюць межаў».

На гэты момант два журналісты Радыё Свабода, Ігар Лосік і Андрэй Кузьнечык, знаходзяцца за кратамі. Журналісты Алег Грузьдзіловіч, Алесь Дашчынскі і Іна Студзінская — пад крымінальным сьледзтвам. Офіс Радыё Свабода ў Менску апячатаны сілавікамі.

«Вас з захапленьнем слухалі яшчэ нашыя дзяды». Як адрэагавалі чытачы Свабоды

Мы сабралі нізку камэнтароў нашых падпісчыкаў на рашэньне ўладаў.

  • «Ці ж магло быць па-іншаму? І то яны доўга «трывалі».
  • «Прымайце віншаваньні! Знак якасьці!»
  • «Віншую!!! Вось яны, санкцыі ў адказ. Зараз яшчэ McDonald’s закрыюць. Ёсьць адчуваньне, што пасьля шостага пакету санкцый (калі ён будзе) пачнуць расстрэльваць беларусаў у якасьці контрасанкцый».
  • «Радыё Свабода — Беларусь, вы найлепшыя! Разам да перамогі!»
  • «Я люблю вашае СМІ. Вы лепей за дзяржаўныя сьметніцы, якія нават пісаць нармальна ня могуць і выконваць журналісцкія стандарты. Пішыце на нацыянальнай мове, абуджайце ў людзях патрыятызм, пакуль савецкія да***ы і іншыя хворыя людзі зьнішчаюць усю нашую культуру».
  • «Радыё Свабода — вечнае. Калі ўжо гнілы СССР нічога ня здолеў зрабіць, то ўжо гэтым клоўнам дакладна ня дадзена. Жыве Беларусь і Радыё Свабода!».
  • «Віншую, гэта знак якасьці! Радыё Свабода, вас з захапленьнем слухалі яшчэ нашыя дзяды, вы дапамаглі вызваліцца ад камуністычнай нечысьці. Дзякуй вам, вызвалімся і ад лукашызму».

Перасьлед журналістаў Свабоды

25 чэрвеня 2020 году дома ў Баранавічах затрымалі журналіста Радыё Свабода Ігара Лосіка. Суд у ягонай справе пачаўся толькі праз год. Дакладна вядомыя два артыкулы абвінавачаньня з трох («удзел у масавых беспарадках» і «арганізацыя альбо падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак»). На знак нязгоды Ігар Лосік двойчы абвяшчаў галадоўкі, адна зь іх працягвалася 42 дні. Пасьля выстаўленьня абвінавачаньняў паводле трэцяга артыкула ў сакавіку 2021 году Ігар Лосік на вачах у сьледчага і адваката пашкодзіў сабе вены на руцэ. У канцы чэрвеня 2020 году яго прызналі палітвязьнем.

Летась МЗС Беларусі пазбавіў акрэдытацыі ўсіх журналістаў Радыё Свабода, як і дзясяткі іншых прадстаўнікоў замежных СМІ.

16 ліпеня 2021 году сілавікі прыбылі ў менскі офіс Радыё Свабода, вырвалі камэры відэаназіраньня на паверсе і выламалі трое дзьвярэй у офісе. Канфіскавалі тэхніку. Таксама зь ператрусамі прыйшлі да журналістаў Алега Грузьдзіловіча, Алеся Дашчынскага і Іны Студзінскай, якія шмат гадоў працавалі на Радыё Свабода, а летась былі пазбаўленыя акрэдытацыі МЗС Беларусі.

Іх затрымалі і пакаралі арыштамі на 10 дзён. Нікому з затрыманых ня выставілі ніякіх абвінавачаньняў, яны застаюцца падазраванымі. Праваабаронцы прызналі іх палітычнымі вязьнямі.

25 лістапада затрымалі фрылансэра Радыё Свабода Андрэя Кузьнечыка, у яго кватэры правялі ператрус, забраўшы тэхніку і іншыя прадметы. Пры гэтым сілавікі на некалькі хвілін атрымалі доступ да тэлеграм-каналу Радыё Свабода. 26 лістапада Заводзкі раённы суд Менску прызнаў Андрэя Кузьнечыка вінаватым у дробным хуліганстве і пакараў 10 суткамі арышту.

Экстрэмісцкімі ў Беларусі прызнаныя больш за 300 каналаў і суполак: ад лякальных чатаў да каналаў з сотнямі тысяч падпісчыкаў. 7 з 10 найбольш папулярных беларускіх тэлеграм-каналаў прызнаныя экстрэмісцкімі.

Змаганьне ўлады супраць недзяржаўных СМІ

У 2020–2021 гадах перасталі выходзіць на паперы шэраг незалежных газэтаў нацыянальнага і рэгіянальнага абсягу. Большасьць газэтаў спынілі выхад праз палітычны ціск пасьля публікацый — ім не давалі далей друкавацца ў Беларусі.

Праблемы з друкарнямі паўсталі перад рэдакцыямі выданьняў:

  • «Белгазета»,
  • «Брестская газета»,
  • «Газета Слонімская»,
  • «Информ-прогулка»,
  • «„Комсомольская правда“ в Белоруссии»,
  • «Лидер-пресс».
  • «Народная воля»,
  • «Новы час»,
  • «Рэгіянальная газета»,
  • «Свободные новости плюс»,
  • «Ганцавіцкі час».

У многіх рэдакцыях і ў журналістаў дома прайшлі ператрусы. Некаторыя рэдакцыі зазналі некалькі ператрусаў.

Фінансавыя праблемы сталі прычынай закрыцьця яшчэ дзьвюх папулярных у сваіх рэгіёнах незалежных газэтаў. На пачатку мінулага году перасталі выходзіць «Барысаўскія навіны», а ў канцы 2020 году выйшаў апошні нумар газэты «Вольнае Глыбокае».

З праблемамі сутыкнуўся і шэраг недзяржаўных інфармацыйных парталаў. «Экстрэмісцкай» прызналі прадукцыю сайтаў і сацыяльных сетак такіх СМІ як:

  • «Белсат»
  • «Беларускі партызан»
  • Ex-press.by
  • By.tribuna.com
  • Tut.by
  • «Брестская газета»

У Воршы па рашэньні пракуратуры заблякавалі рэгіянальны партал Orsha.eu, у Гомлі «Свободные новости Плюс», у Віцебску «Витебский курьер».

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG