Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Палітзьняволенай Сьвятлане Купрэевай прыпынілі выплату пэнсіі


Сьвятлана Купрэева з сабакам. Архіўнае фота

Афіцыйная прычына — «у сувязі зь неатрыманьнем пэнсіі цягам 6 месяцаў», хоць Купрэева больш за 10 месяцаў сядзіць у «амэрыканцы».

Ніякіх сьледчых дзеяньняў у дачыненьні да Сьвятланы не праводзіцца, сьцьвярджаюць сябры. Сябры Купрэевай таксама занепакоеныя, што старая маці даведалася аб праблемах са здароўем дачкі.

Натальля Любецкая, фігурантка прапагандысцкага фільму «Манкурты», расказала ў эксклюзіўным інтэрвію Свабодзе, што ў СІЗА КДБ трапіла ў камэру, дзе сядзіць палітзьняволеная Сьвятлана Купрэева.

«Сьвятлана — цудоўная жанчына, моцна мяне падтрымлівала. Купрэева там ужо 10 месяцаў. За гэты час здароўе ў яе вельмі пагоршылася. Калі быў мароз мінус 25 градусаў, яна палезла, каб зачыніць маленькую фортачку, адзіную крыніцу натуральнага сьвятла ў камэры, у выніку ўпала на мэталічныя нары і зламала рэбры».

«Усе хавалі ад маці, што Сьвятлана ўпала і пашкодзіла сьпіну і рэбры»

Сяброўка Купрэевай Вера Галубовіч кажа, што ад 82-гадовай Сьвятланінай маці хавалі навіну, што дачка ў турме ўпала і пашкодзіла сьпіну і рэбры. Сама Сьвятлана маме пра гэта не пісала, сябры таксама аберагаюць старую жанчыну.

«Я ведаю пра гэты выпадак ад Сьвятланы, зь яе лістоў, але мы ж разумеем, што лісты праходзяць цэнзуру. Нібыта Сьвятлана палезла зачыняць фортку і павалілася. А там прывінчаныя да падлогі мэталічныя стол і крэсла. Сьвета стала на тумбачку, не ўтрымала раўнавагу, ударылася аб мэталічную сьпінку крэсла і ўпала на бэтонную падлогу. Вазілі на рэнтген, і здымак паказаў, што пералому рэбраў нібыта няма. Прынамсі, яна так піша.

Я вельмі засмуцілася, калі пачула гэта ў інтэрвію жанчыны, якая трапіла ў камэру да Сьвятланы. Усе хавалі гэта ад маці, бо Тацяне Мікалаеўне 82 гады, і гэтая навіна не палепшыць яе стан. Жанчына ў інтэрвію казала, што здароўе ў Сьвятланы пагоршылася, ціск скача. Цяпер і маці пра гэта даведаецца.

Хоць, мяркуючы па лістах, Сьвятлана трымаецца годна, у яе пазытыўны настрой. Піша: „Па жыцьці мне заўсёды шанцуе, нават турма ў мяне самая лепшая“. Добра адгукаецца пра сваіх суседак па камэры, яны ўсе дружныя», — расказвае Вера Галубовіч.

«Адваката афіцыйна не выклікаюць у СІЗА, значыць, допытаў няма»

Спадарыня Вера мяркуе, што ніякіх сьледчых дзеяньняў у дачыненьні да Купрэевай не адбываецца, Сьвятлану проста трымаюць за кратамі, таму што яна блізкая сяброўка сям’і Бабарыкаў.

«11 чэрвеня будзе 1 год, як Сьвятлана сядзіць. Мне здаецца, яе трымаюць за кратамі, каб ціснуць на Віктара Бабарыку, які вельмі сумленны чалавек.

Сьвятлана Купрэева, архіўнае фота
Сьвятлана Купрэева, архіўнае фота

Руху ніякага няма. Адваката афіцыйна не выклікаюць у СІЗА, значыць, допытаў няма. Хоць адвакат пэрыядычна сустракаецца з Купрэевай, але ён жа пад падпіскай аб неразгалошваньні, перадае толькі побытавыя просьбы. Мяне вельмі непакояць зьмены, якія прынятыя ў дачыненьні да адвакацкіх бюро. Адвакат Сьвятланы працуе ў прыватным бюро, а цяпер жа будуць адвакаты толькі дзяржаўныя», — кажа Вера Галубовіч.

Вера выказвае і надзею: нібыта ў «амэрыканцы» больш за год людзей не трымаюць. А паколькі Сьвятлане няма чаго прад’явіць, яе павінны выпусьціць.

«Я вельмі спадзяюся», — кажа сяброўка Сьвятланы Вера Галубовіч.

«Мама, засьцерагайся, будзь асьцярожная, а то мяне нават на тваё пахаваньне не адпусьцяць»

82-гадовая маці Сьвятланы Тацяна Мікалаеўна вельмі перажывае за здароўе дачкі. Але навіну пра тое, што дачка пашкодзіла сьпіну, успрыняла мужна.

«Яе заўсёды нясе кудысьці! Зьвярнулася б да ахоўнікаў, яна ж ужо не дзяўчынка», — эмацыйна выказваецца маці.

Тацяна Мікалаеўна кажа, што лісты атрымлівае даволі часта. 21 красавіка дачцэ адвезьлі перадачу, і Сьвятлана адразу напісала ліст. Дзякуе маці і сяброўкам за смачныя стравы, піша, што ў абед у той дзень уся камэра ела толькі перададзеныя прысмакі. З турэмнага абеду ўзялі толькі кісель.

«Сьвятлана памятае ўсе дні народзінаў сваякоў і сябровак, нагадвае мне, каго не забыцца павіншаваць. Вельмі непакоіцца яна і за матуль сваіх сябровак, якія ва ўзросьце і хварэюць. Маці адной сяброўкі, якая жыве ў Нідэрляндах, памерла ў панядзелак ад каранавірусу. У маці другой сяброўкі быў інсульт, і сяброўка цяпер даглядае маці. Сьвятлана вельмі перажывае за ўсіх.

Таксама напісала, што сукамэрнікам хацелі зрабіць прышчэпкі ад каранавірусу, але яны адмовіліся, бо ўжо перахварэлі ў „амэрыканцы“.

Піша: „Мама, засьцерагайся, будзь асьцярожная, а то мяне нават на тваё пахаваньне не адпусьцяць“. Я нават у адваката перапыталася, ці можа такое быць. Ён адказаў: „Так, не адпусьцяць“. А ў мяне 6 дыягназаў асноўных і 10 спадарожных — узяла выпіску з паліклінікі. Думала, што дачку адпусьцяць пад хатні арышт, пад паручальніцтва. Не адпусьцілі», — не хавае сьлёз 82-гадовая жанчына.

Сьвятлана Купрэева (зьлева) зь сябрам Леанідам Галубовічам і маці Тацянай Міклаеўнай. Архіўнае фота
Сьвятлана Купрэева (зьлева) зь сябрам Леанідам Галубовічам і маці Тацянай Міклаеўнай. Архіўнае фота

«Выплата пэнсіі прыпыненая з сакавіка 2021 году ў сувязі зь неатрыманьнем Вамі пэнсіі цягам 6 месяцаў запар»

З сакавіка 2021 году Сьвятлане Купрэевай перасталі пералічваць пэнсію. Хоць немагчыма высьветліць, ці пералічвалі яе наагул з чэрвеня, пасьля таго, як Сьвятлану затрымалі.

«Бо адразу картку „Беларусбанку“, на якую Сьвятлане пералічвалі пэнсію, заблякавалі. Адвакат сказаў, што пэнсійную картку не павінны блякаваць, аднак заблякавалі», — кажа Тацяна Мікалаеўна.

Тэрмін дзеяньня карткі сканчаўся ў жніўні. На хатні адрас на імя Сьвятланы прыйшоў ліст з банку, што калі яна ня зьвернецца ў аддзяленьне асабіста і не аформіць новую картку, пэнсія будзе прыходзіць у паштовае аддзяленьне па месцы жыхарства, працягвае свой расповед маці.

«Я крыху супакоілася. Думала, што разам з маёй пэнсіяй будуць прыносіць і Сьвеціну. Але яе пэнсія не прыйшла. Я зьвязалася з райсабесам. Сказалі, што мне яны нічога не паведамяць, маўляў, „калі дачка вызваліцца, няхай прыходзіць з дакумэнтамі аб вызваленьні, і мы адкажам на ўсе яе пытаньні. А калі яе накіруюць у іншае месца, пэнсія „паедзе“ сьледам за ёй“.

Я спачатку вырашыла Сьвету не хваляваць, але потым усё ж падумала, што яна павінна ведаць», — кажа маці.

Сьвятлана ў лісьце маці супакоіла, што пэнсія нікуды не падзенецца, нават калі картка заблякаваная ці тэрмін яе скончыўся, грошы павінны пералічвацца на рахунак.

А нядаўна з Упраўленьня сацыяльнай абароны прыйшла новая папера. Сэнс яе такі: «Выплата пэнсіі прыпыненая з 1 сакавіка 2021 году ў сувязі зь неатрыманьнем Вамі пэнсіі цягам 6 месяцаў запар — з 1 верасьня 2020 году».

Тацяна Мікалаеўна спадзяецца, што цягам трох месяцаў мінулага году ўключна са жніўнем, пакуль картка яшчэ дзейнічала, пэнсію ўсё ж пераводзілі. А вось што з пэнсіяй у наступныя 6 месяцаў, высьветліць не ўдаецца. Цяпер выплату наагул прыпынілі — у сувязі з тым, што цягам паўгода Сьвятлана яе не атрымлівала. Хоць ва Ўпраўленьні сацыяльнай абароны ведаюць, дзе знаходзіцца Купрэева. Выходзіць замкнёнае кола, разважае Тацяна Мікалаеўна.

«Я напісала пра ўсё гэта Сьвеце, а яна пажартавала: „Можа, падумалі, што я памерла, і перасталі пералічваць“. Ад яе ўсе лісты аптымістычныя, яна пастаянна піша, што ўсё будзе добра.

Мне вельмі шкада, што Сьвятлана пакутуе ні за што. Ніякіх акцый, грошай у яе не было. Мы жывём у маёй каапэратыўнай „хрушчоўцы“, якую я пабудавала ў 1968 годзе. Яна хоць і трохпакаёўка, але так званая „распашонка“ — усяго 34 квадратныя мэтры жылой плошчы.

Сьвятланіну маёмасьць арыштавалі. Праўда, з маёмасьці было толькі лецішча — такая „шпакоўня“, якую мы „зьляпілі“ са старога мамінага дамку гадоў 40 таму, бо на маю настаўніцкую зарплату далёка не наезьдзісься ў адпачынак. Думала, што буду корпацца ў зямлі. Лецішча вельмі сьціплае, але там шмат кветак і сад прыгожы. Я ня так даўно перапісала гэтую „шпакоўню“ на Сьвятлану. Цяпер яна пад арыштам. Гэта ўсё, што мы разам нажылі за сваё жыцьцё. Каб у Сьвятланы былі грошы, акцыі, афшоры, няўжо мы б жылі ў такіх умовах?» — кажа 82-гадовая жанчына.


Хто такая Сьвятлана Купрэева

Сьвятлана Купрэева - каардынатар ініцыятыўнай групы Віктара Бабарыкі па адным з раёнаў Менску. Дачка беларускага паэта і пісьменьніка Мікалая Купрэева. Была блізкай сяброўкай жонкі Віктара Бабарыкі Марыны, якая загінула ў 2017 годзе, хросная маці яго дачкі. З 11 чэрвеня знаходзіцца ў СІЗА КДБ. Яе падазраюць ва ўхіленьні ад выплаты падаткаў, чым яна нібыта нанесла дзяржаве ўрон на суму, эквівалентную амаль 4 мільёнам даляраў. Пры гэтым Сьвятлана на пэнсіі падзарабляла бугальтарам у розных дробных фірмах і жыла разам з мамай у старой хрушчоўцы.

Абаронца Купрэевай Яўген Пыльчанка падаў скаргу ў суд, каб ён зьмяніў меру стрыманьня і адпусьціў Купрэеву з-пад варты. За яе ў судзе гатовыя былі асабіста паручыцца пісьменьнікі Сьвятлана Алексіевіч, Уладзімір Арлоў, Сяргей Законьнікаў і Леанід Галубовіч. Але суд скаргу не задаволіў.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG