Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Выставай пра закатаваных рабінаў пачалі ўшаноўваць сьвятароў, якія загінулі ў часы сталінізму


25 траўня 2017 года ў Нацыянальным гістарычным музэі Беларусі адкрылася выстава «Рабінская дынастыя Мэдалье», прысьвечаная гісторыі сямʼі Шмэра-Лэйба Мэдалье (1872–1938), духоўнага лідэра габрэяў Віцебску, галоўнага рабіна Масквы і Савецкага Саюзу.

Выстава «Рабінская дынастыя Мэдалье» стане пачаткам працы па ўвекавечаньні памяці ўсіх сьвятароў, якія загінулі ў пэрыяд Вялікага тэрору, сказаў куратар выставы Ільля Васільеў.

Куратар выставы Ільля Васільеў
Куратар выставы Ільля Васільеў

Гісторыя сямʼі Мэдалье ілюструе лёс некалькіх пакаленьняў артадаксальных габрэяў, якія імкнуліся захаваць вернасьць традыцыям, габрэйству і рэлігіі ў ХХ стагодзьдзі.

Шмэр-Лэйб Мэдалье нарадзіўся ў сямʼі хасідаў у літоўскім мястэчку Вегерай. Вучыўся ў знакамітай літоўскай ешыве «Слабодка» ў Коўне. Некаторы час быў рабінам у Карэлічах, 18 гадоў — з 1905 па 1933 — у Віцебску.

У 1933 годзе ён заняў пасаду галоўнага рабіна Масквы, а дэ-факта галоўнага рабіна СССР. Апошняя пасада дазволіла яму неафіцыйна лічыцца кіраўніком усяго рэлігійнага габрэйства краіны. Яна ж стала для яго і фатальнай.

У канцы 1937 году галоўнага савецкага рабіна арыштавалі. 26 красавіка 1938 году суд абвінаваціў яго ў сувязях зь любавіцкім рэбэ — Ёсэфам Іцхакам Шнэерсонам, зь нямецкімі агентамі, а таксама ў зводжаньні моладзі, і прысудзіў да сьмяротнага пакараньня. Яго расстралялі. Рабін Мэдалье пахаваны ў агульнай магіле на палігоне «Камунарка». Рэабілітаваны пасьмяротна праз 20 гадоў.

Старэйшы сын Шмэра-Лэйба, Майсей (Машэ) Мэдалье, быў рабінам у Туле і Растове-на-Доне. У 1935 годзе быў арыштаваны і расстраляны. Яшчэ адзін сын, Аўраам (Аўром), таксама атрымаў рэлігійную адукацыю. Быў рэпрэсаваны ў 1950-х гадах. Лічыўся неафіцыйным рабінам Ленінграду.

На выставе прадстаўленыя мэмарыяльныя рэчы і арыгінальныя фотадакумэнтальныя матэрыялы з прыватных збораў сваякоў і нашчадкаў сямʼі Мэдалье, архіўныя дакумэнты, прадметы рэлігійнага культу і побыту габрэяў першай паловы ХХ стагодзьдзя.

Праект «Рабінская дынастыя» экспанаваўся ў Габрэйскім музэі і цэнтры талерантнасьці ў Маскве (2015), Музэі гісторыі рэлігіі ў Львове (2016), у Музэі гісторыі рэлігіі ў Санкт-Пецярбургу (2016).

Выстава — сумесны праект Нацыянальнага гістарычнага музэю, Нацыянальнага архіву Беларусі, Дзяржаўнага архіву Віцебскай вобласьці і мэмарыяльнага праекту «Дынастыя Мэдалье», куратар якога — Ільля Васільеў (Ізраіль).

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG