Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Уілсан: Шмат будзе залежаць ад таго, што Караткевіч скажа ў дзень выбараў


Эндру Ўілсан

Эндру Ўілсан, дасьледнік Эўрапейскай рады па міжнародных адносінах, кажа пра вялікую імавернасьць таго, што Эўразьвяз зьмякчыць санкцыі супраць беларускага кіраўніцтва.

Уілсан: Палітычныя вязьні вызваленыя, і выглядае, што Захад схільны паблажліва паставіцца да дзеяньняў Лукашэнкі на выбарах у кастрычніку, калі не адбудзецца сур’ёзнага гвалту і новых зьняволеньняў, што цяпер выглядае малаверагодным. Лукашэнка спадзяецца, што санкцыі будуць зьнятыя, а не ўзмоцненыя. Я думаю, што будзе рух у бок зьмяншэньня і зьняцьця некаторых санкцыяў — магчыма яшчэ да выбараў, але больш імаверна, што пасьля іх.

РС: У якой ступені стаўленьне заходніх урадаў і арганізацый да кіраўніцтва Беларусі будзе залежаць ад высноваў, якія агучаць наконт цяперашніх прэзыдэнцкіх выбараў назіральнікі Бюро па дэмакратычных інстытутах і правах чалавека АБСЭ?

Уілсан: БДІПЧ АБСЭ мае шэраг структурных і мэтадалягічных праблемаў. Расея мае фактычнае вэта ў АБСЭ. З другога боку БДІПЧ спрабуе распрацаваць больш дасканалую мэтадалёгію, каб ацэньваць выбары, дзе фальсыфікацыі не такія відавочныя. Праблемы ў Беларусі ў значнай ступені адбываюцца да і пасьля галасаваньня — масавае датэрміновае галасаваньне, вельмі непразрысты працэс падліку галасоў. Насамрэч, невядома ці ёсьць увогуле падлік галасоў, ці проста агучваюць зададзеныя лічбы. Агулам я лічу, што АБСЭ недастаткова крытыкуе большасьць выбараў у постсавецкіх краінах.

РС: На сёлетніх прэзыдэнцкіх выбарах у Казахстане Нурсултан Назарбаеў атрымаў фантастычныя 97.7 працэнта галасоў. Як бы вы параўналі легітымнасьць Назарбаева і Лукашэнкі ў вачах заходніх палітыкаў?

Уілсан: Калі б я быў кіраўніком АБСЭ, я б зэканоміў шмат грошай, бо там адразу відаць, што гэта выбары толькі паводле фасаду, і іх увогуле ня варта ацэньваць побач са зьмястоўнымі выбарамі. На жаль, мы ведаем, што да краінаў, якія маюць радовішчы энэрганосьбітаў — ня толькі да Казахстану, але да таго ж Азэрбайджану, напрыклад — ставяцца больш паблажліва. У Азэрбайджане і раней было нашмат больш палітычных вязьняў, чым у Беларусі. Таму калі адказваць на пытаньне, ці ёсьць тут падвойныя стандарты, дык адказ будзе «так».

РС: Шэраг беларускіх урадавых чыноўнікаў, у тым ліку і Аляксандар Лукашэнка, знаходзяцца пад візавымі санкцыямі Эўразьвязу. Калі назіральнікі АБСЭ заявяць пра нейкі прагрэс на выбарах, ці можна чакаць, што гэтыя візавыя забароны будуць зьнятыя?

Уілсан: Я думаю, што і ў гэтым месяцы, падчас ключавых сустрэчаў прадстаўнікоў Эўразьвязу, і пасьля выбараў 11 кастрычніка будзе спакуса паслабіць санкцыі. Здольнасьць Лукашэнкі маніпуляваць Захадам часам пераацэньваюць — часам ён робіць дурныя памылкі. Але відавочна, што Захад настроены зьменшыць санкцыі. Паглядзім, як далёка яны пойдуць.

РС: Наколькі пытаньне легітымнасьці ці нелегітымнасьці Аляксандра Лукашэнкі ў вачах заходніх палітыкаў залежыць ад удзелу ці байкоту выбараў з боку апазыцыі?

Уілсан: Калі б спадарыня Караткевіч ня ўдзельнічала ў працэсе, дык ён бы выглядаў цалкам па-іншаму — калі б яна зьнялася з выбараў — бо астатнія два «альтэрнатыўныя кандыдаты» гэта проста прарэжымныя марыянэнткі. Але нават калі спадарыня Караткевіч застанецца ў гэтым працэсе, калі яна потым апынецца ў турме, як здарылася з кандыдатамі на мінулых выбарах, дык відавочна гэта будзе праблемай. І, відавочна, шмат будзе залежаць ад таго, што яна скажа ў дзень выбараў. Так што ніякім чынам нельга казаць што ўсё перадвырашана.

Глядзець камэнтары (8)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG