Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Кітай-Беларусь: што трэба ведаць


Кітайска-беларускія дачыненьні ў лічбах і фактах.

Дыпляматычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Кітайскай Народнай Рэспублікай былі ўсталяваныя ў студзені 1992 году. У гэтым самым годзе ў Менску было адкрытае пасольства КНР, а з 1993 году беларускія дыпляматы сталі працаваць у Пэкіне.

ПАЛІТЫЧНАЕ І ВАЙСКОВАЕ СУПРАЦОЎНІЦТВА

Рэспубліка Беларусь неаднаразова выказвалася на афіцыйным узроўні ў падтрымку палітыкі «адзінага Кітаю», супраць сэпаратысцкіх памкненьняў у Тыбэце і Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёне.

КНР падтрымлівае намеры і ініцыятывы Беларусі аб далучэньні да Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва.

На падставе дамоўленасьцяў начальнікаў генэральных штабоў узброеных сілаў Беларусі і КНР у 2011 — 2012 гадах на тэрыторыі Беларусі і Кітаю былі праведзеныя першыя ў гісторыі Беларусі і Кітаю супольныя трэніроўкі падразьдзяленьняў узброеных сілаў.

ПАЛІТЫЧНЫЯ КАНТАКТЫ

Аляксандар Лукашэнка на пасадзе кіраўніка Беларусі наведваў Кітай у 1995, 1997, 2001, 2005, 2010 і 2013 гадах, ён таксама прысутнічаў на адкрыцьці Алімпійскіх гульняў 2008 году ў Пэкіне, спалучыўшы сваю паездку з рабочым візытам.

Упершыню Лукашэнка наведаў Кітай у складзе ўрадавай дэлегацыі ў 1993 годзе, калі быў дэпутатам Вярхоўнага Савету. Падчас выбарчай кампаніі 1994 году была агучаная інфармацыя, што падчас вяртаньня дэлегацыі з Кітаю Лукашэнка скраў у сьцюардэсы фэн.

Цяперашні старшыня КНР Сі Цзіньпін упершыню наведаў Беларусь у 2010 году, калі займаў пасаду намесьніка старшыні КНР.

Сёлетні візыт Сі Цзіньпіна ў Беларусі адбудзецца 10-12 траўня.

КНР зь візытамі наведвалі прэм’ер-міністар Рэспублікі Беларусь (1996, 2014 гады), першы намесьнік старшыні ўраду (2007, 2010 гады), старшыні палаты прадстаўнікоў (1998, 2005 і 2009 гады) і Савету Рэспублікі (2002 год).

У сваю чаргу, у Беларусь рабілі візыты старшыня КНР Цзян Цзэмінь (2001), намесьнік старшыні КНР Ху Цзіньтао (2000), намесьнік старшыні КНР Сі Цзіньпін (2010), прэм’еры КНР Лі Пэн (1995) і Вэнь Цзябао (2007).

УЗАЕМНЫ ГАНДАЛЬ

Па выніках 2014 году Кітай паводле аб’ёму таваразвароту заняў пятае месца сярод гандлёвых партнэраў Беларусі, яго доля ў таваразвароце зьнешняга гандлю Беларусі склала 3.8% ( Расеі — 49%, Украіны — 7%, Вялікабрытаніі — 7%, Нямеччыны — 5%). З 1992 году таваразварот паміж дзьвюма краінамі ўзрос больш чым у 100 разоў — з 34 мільёнаў да 3.2 мільярдаў даляраў. Дынаміка ўзаемнага гандлю прадстаўленая ў табліцы.

Дынаміка гандлю таварамі Рэспублікі Беларусь з Кітаем, уключаючы Ганконг, Макао і Тайвань ў 2005-2014 гг. (у мільёнах даляраў ЗША)

ГодАбаротЭкспартІмпартСальда
2005793470322148
20061 052448604-156
20071 481585896-312
20082 2096841 524-840
20091 3752171 159-942
20102 2995131 786-1 273
20113 0126972 315-1 617
20122 9474692 478-2 009
20133 4845362 948-2 411
20143 2077132 494-1 780

Найважнейшыя пазыцыі беларускага экспарту ў КНР — калійныя ўгнаеньні, капралактам, кар’ерныя самазвалы, прадукцыя станкабудаваньня, электронікі і мэталюргічнай прамысловасьці. У КНР адкрытыя прадстаўніцтвы некалькіх беларускіх прадпрыемстваў: МЗКЦ, МТЗ, Беларуськалію і іншых.

Дзякуючы імпарту прамысловага абсталяваньня з КНР плянуецца мадэрнізацыя некалькіх электрастанцый Беларусі. Таксама Кітай паставіў абсталяваньне для апэратара мабільнай сувязі БеСТ.

ІНВЭСТЫЦЫІ І СУПОЛЬНЫЯ ПРАДПРЫЕМСТВЫ

Адзін з самых буйных беларуска-кітайскіх супольных праектаў Кітайска-беларускі індустрыяльны парк «Вялікі камень». Ён уяўляе сабой тэрытарыяльнае ўтварэньне плошчай каля 80 кв. км з асаблівым прававым рэжымам для вядзеньня бізнэсу. Парк разьмешчаны за 25 км ад Менску. На тэрыторыі парку плянуецца разьмясьціць вытворчыя і жылыя зоны, офісныя і гандлёва-забаўляльныя комплексы, фінансавы і навукова-дасьледчы цэнтар.

Асноўныя напрамкі, якія плянуецца разьвіваць у парку — электроніка, хімічная вытворчасьць, мэдыцына, машынабудаваньне. Стварэньне парку пачалося ў 2012 годзе, тэрмін будаўніцтва — 30 гадоў, меркаваная колькасьць працуючых — 120 тысячаў чалавек.

На стварэньне інфраструктуры «Вялікага каменя» Беларусь плянуе выдзяліць прынамсі паўмільярда даляраў, дзяржбанк разьвіцьця Кітаю — 1,5 мільярды даляраў.

Праект пабудовы Кітайска-беларускага парку выклікаў крытыку і пратэсты жыхароў зоны, у якой плянуецца збудаваць парк. Яны выказвалі занепакоенасьць нэгатыўным узьдзеяньнем будаўніцтва парку на экалёгію, зносам нерухомасьці, якая належала ім, і перашкодамі ў карыстаньні прыроднымі рэсурсамі. Занепакоенасьць у грамадзтве выклікалі таксама чуткі пра пляны ўладаў запрасіць у Беларусь на працу сотні тысячаў кітайцаў.

У 2011 годзе пачалося будаўніцтва пяцізоркавага гатэлю «Пэкін» на вуліцы Чырвонаармейскай ў Менску (заплянаваны аб’ём інвэстыцый — 200 мільёнаў даляраў). У Менску таксама пачата будаўніцтва «кітайскага кварталу», якое вядзе кітайская будаўнічая кампанія.

У верасьні 2009 году ў КНР было зарэгістраванае ТАА «АВІК-БелАЗ Кар’ерныя Машыны», у сьнежні 2009 году — «Харбін Дунцзінь Гомель прадпрыемства сельскагаспадарчага машынабудаваньня», у жніўні 2010 году у Харбіне зарэгістраванае супольнае прадпрыемства па зборцы беларускіх трактароў.

СУПРАЦОЎНІЦТВА Ў СФЭРЫ АДУКАЦЫІ

У Менску працуюць два Інстытута Канфуцыя — пры Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце (адкрыты ў 2007 годзе) і пры Менскім дзяржаўным лінгвістычным унівэрсытэце (адкрыты ў 2011 годзе). Некалькі тысячаў кітайскіх студэнтаў навучаюцца ў унівэрсытэтах Беларусі. Вясной 2009 году адбыўся інцыдэнт, зьвязаны з Інстытутам Канфуцыя БДУ. У Менску была праведзеная выстава, прысьвечаная Тыбэту, у якой былі прадстаўлены фатаграфіі, якія падавалі кітайскі кантроль над Тыбэтам у нэгатыўным сьвятле. Да адкрыцьця выставы быў таксама прымеркаваны выхад кнігі намесьніка дырэктара Інстытуту Канфуцыя І. Малевіча «Азіяцкі трохкутнік драконаў», у якой была выяўленая пазыцыя па Тыбэце і Тайвані, адрозная ад афіцыйнай пазыцыі КНР. У сувязі з гэтым кітайскія дыпляматы ў Беларусі выказалі сваё зьдзіўленьне.

Што вы ведаеце пра Кітай?

Што вы ведаеце пра Кітай?

Адкажыце на пытаньні, каб даведацца

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG