Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Любоў Уладыкоўская: Мы таксама можам нармальна ўладкаваць сваю краіну


Вокладка кнігі

Пры падтрымцы амбасады ЗША ў Беларусі выйшла кніга Любові Ўладыкоўскай «Міжкультурны дыялог: амерыканская парадыгма».

«Мы павінны прыкласьці ўсе намаганьні, каб зрабіць нашу Беларусь квітнеючым садам. Неабходная ўмова — быць адкрытымі да лепшага, што назапашана ў сьвеце. Сакрэт амэрыканскага посьпеху — у міжкультурным дыялёгу, які зьяўляецца ўмовай і вынікам дэмакратыі», — піша Любоў Уладыкоўская ў прадмове да кнігі.

З культуролягам Любоўю Ўладыкоўскай пагутарыла Іна Студзінская.

— Вы сказалі, што называюць міжкультурным дыялёгам цяпер усё спрэс. А ўсё ж такі, як вызначыць больш канкрэтна, што гэта такое?

— Міжкультурны дыялёг — гэта, па-першае, дыялёг паміж рознымі нацыянальнымі культурамі, дыялёг паміж рознымі канфэсіямі, паміж рознымі этнічнымі культурамі, паміж рознымі субкультурамі — напрыклад, моладзевая культура, масавая культура. І, канечне, гэта дыялёг розных партыяў, арганізацыяў. У цэлым — гэта дыялёг розных сыстэм каштоўнасьцяў. Менавіта таму міжкультурны дыялёг — гэта аснова ўсялякага дэмакратычнага ўладкаваньня.

— А чаму ён так важны для Беларусі?

Любоў Уладыкоўская
Любоў Уладыкоўская

— Міжкультурны дыялёг вельмі важны для нашай краіны, бо ён дапамагае Беларусі ўвайсьці ў эўрапейскі кантэкст, дзе мы былі спрадвеку вельмі стала. Ён дапамагае, з аднаго боку, акцэнтаваць увагу на праблемах нашай нацыянальнай культуры і мовы, захоўваць нашы нацыянальныя традыцыі, а зь іншага боку, адкрыць межы нашай ізаляванасьці, правінцыялізму, местачковасьці, нейкай, прабачце, затхласьці. Гэта такі дыялёг, які дапамагае нам захаваць гармонію паміж сваім, сваёй самабытнасьцю — і адкрытасьцю іншым культурным уплывам. У маёй кнізе паказана, як амэрыканцы захоўваюць сваю традыцыю дзякуючы міжкультурнаму дыялёгу, як эўрапейцы захоўваюць сваю традыцыю. І мы ня можам адмовіцца ад гэтага вопыту, каб нам сапраўды ня быць ізаляванай краінай, а падымацца ўсё вышэй і вышэй. Каб пазьбегнуць той страшнай маргіналізацыі, якая сёньня захапіла ўжо ня толькі грамадзтва, але, прабачце, і інтэлектуальную эліту.

— Распавядзіце, калі ласка, пра саму кнігу.

Трэба сфармаваць у нашых людзей такое мысьленьне, якое б дазваляла весьці дыялёг

— Кніга складаецца зь дзьвюх частак. У першай частцы — «Міжкультурны дыялёг у глябальным вымярэньні» — я паказваю розныя падыходы да гэтага паняцьця. Як у Беларусі разумеюць тэрмін «міжкультурны дыялёг», як у Эўропе (прычым у розных эўрапейскіх краінах па-рознаму), у чым спэцыфіка амэрыканскай парадыгмы, амэрыканскага бачаньня, амэрыканскай практыкі: у рэлігійным жыцьці, у адукацыі, у навуцы, у штодзённым жыцьці. Я паказваю, у чым аснова міжкультурнага дыялёгу: ён палягае на дыялягічнасьці мысьленьня. Трэба сфармаваць у нашых людзей такое мысьленьне, якое б дазваляла весьці дыялёг. Ня проста слухаць і чуць самога сябе. А нават праз навуку дэбатаў — бо ў нас няма такога ўменьня, няма такой практыкі. І я паказваю, якая ў нас беларуская традыцыя ў сфэры міжкультурнага дыялёгу.

А другая частка кнігі цалкам прысьвечана Злучаным Штатам Амэрыкі. Я вельмі люблю гэтую краіну, ня раз там бывала. У форме мастацкага эсэ паказаны мае ўласныя перажываньні, маё ўласнае бачаньне як бы назіральніка збоку, які прыехаў і быў пакінуты ў амэрыканскім грамадзтве, і вымушаны быў самастойна асвойваць невядомае грамадзтва, невядомую краіну. І якім я бачыла стаўленьне да мяне, стаўленьне да свабоды, стаўленьне да яе вялікасьці асобы чалавека. Такія глыбокія перакананьні ў мяне сфармаваліся, што амэрыканскае грамадзтва дае вельмі шмат магчымасьцяў для кожнага чалавека. Я вельмі люблю фразу ў Дэклярацыі незалежнасьці, што ўсе людзі створаныя роўнымі. Я пераканалася, што сапраўды ў Амэрыцы так. Што б там ні пісалі пра амэрыканацэнтрызм, пра глябалізм, пра аднапалярны сьвет — такая магчымасьць рэалізацыі патэнцыялу кожнага чалавека, такая павага да ўсяго, што мае права на жыцьцё — у Злучаных Штатах Амэрыкі яна не параўнальная нават з эўрапейскай.

— Беларусы больш-менш ведаюць пра Амэрыку. А ці ведаюць амэрыканцы пра Беларусь? Якія вашы асабістыя ўражаньні?

— Амэрыканцы вельмі мала ведаюць пра Беларусь. Тое, што яны ведаюць, звычайна палітызаванае, аднабаковае. І ўсім, хто там бывае, даводзіцца весьці вялікую асьветніцкую працу. Прыходзіцца расказваць, паказваць — я нават відэаролікі заўсёды з сабой важу пра Беларусь. Трэба тлумачыць, дзе знаходзіцца наша дзяржава — што паміж Літвой, Украінай і Польшчай. Нават ня хочацца гаварыць, што блізка каля Расеі — таму што стаўленьне да Расеі адназначна адмоўнае, і тады Беларусь успрымаецца як частка Расеі — тут ужо баісься пра гэта нават узгадваць. Трэба даваць больш ведаў нам усімі сіламі. Але канструктыўных ведаў. І трэба сваімі паводзінамі, сваім жыцьцём паказваць, што мы — нармальныя людзі, разьвітыя, адукаваныя, што мы таксама можам нармальна ўладкаваць сваю краіну, выбудаваць нармальна сваю дзяржаву.

Глядзець камэнтары (2)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG