Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Джудзі Шэлтан аб Мытным саюзе: няўжо вы хочаце быць у ролі Беларусі?


Джудзі Шэлтан

Пасьля некалькіх месяцаў ваганьняў Армэнія заявіла, што ўвойдзе ў Мытны саюз на чале з Расеяй. Украіна, наадварот, поўная рашучасьці ўжо ўвосень падпісаць пагадненьне аб асацыяцыі з Эўрапейскім Зьвязам.

Іншыя краіны рэгіёну сутыкаюцца з аналягічнай дылемай, улічваючы, што сяброўства ў абодвух клюбах несумяшчальнае.

Пра тое, чаму і наколькі пасьпяхова Расея стварае сваю ўласную эканамічную зону мы гаворым з Джудзі Шэлтан, намесьніцай Рады дырэктараў амэрыканскага Нацыянальнага фонду дэмакратыі.

Радыё Свабода: Расея ў 2010-м годзе стварыла мытны саюз з Казахстанам і Беларусьсю і цяпер імкнецца стварыць яго пашыраную вэрсію, якая будзе ўключаць большую частку краін былога Савецкага Саюзу. Як бы вы ацанілі эканамічныя амбіцыі Расеі?

Джудзі Шэлтан: Масква адназначна хоча аднавіць ня толькі эканамічнае, але і палітычнае панаваньне ў рэгіёне, які раней знаходзіўся пад яе кантролем. Праблема Расеі цяпер, аднак, у тым, што ў часе, калі яна хоча ў новай форме ўваскрэсіць стары Саюз, эканамічны прагноз самой Расеі ня вельмі натхняе. Эканоміка Расеі занадта абапіраецца на сыравіну, на нафту, велізарнай праблемай зьяўляецца карупцыя. Мы бачым, якія неадэкватныя магчымасці прадстаўляюцца ў краіне вельмі багатым алігархам за кошт простых грамадзян.

Рост вытворчасьці ў прамысловасьці Расеі ў другім квартале складае ўсяго 1,2 працэнта, пры тым што гадавая інфляцыя набліжаецца да 6. Такім чынам, любая краіна, якая разглядае пытаньне аб далучэньні, павінна задацца пытаньнем, чаму яна хацела б зрабіць крок назад з пункту гледжаньня індывідуальнай свабоды.

Радыё Свабода: Масква сьцьвярджае, што больш цесная інтэграцыя мае сэнс таму, што Расея зьяўляецца найбуйнейшым пакупніком тавараў постсавецкіх краін і, адначасова, найбуйнейшым пастаўшчыком туды энэрганосьбітаў. Ці важкі гэта аргумэнт?

Шэлтан: Не зусім так. Рухавікі эканамічнага росту мяняюцца па меры таго як краіны мадэрнізуюцца і разьвівацца. Я хачу адзначыць, што цяпер Украіна, напрыклад, экспартуе тавараў у Расію на суму каля 12,3 мільярдаў эўра. Але ў Эўразьвяз яны экспартуюць больш – да 12,9 мільярдаў. Гэта леташнія паказчыкі. А што да паставак расейскай энэргіі, свайго роду натуральнага альянсу, то на самай справе ён ня быў шчасьлівым вопытам для гэтых краін.

​Расея кажа суседнім краінам: паглядзіце, быць побач з намі дае вам перавагі мытнага саюзу, а Украіна, якая яшчэ ня ў ім, ідзе шляхам самагубства. Давайце паглядзім, як такая лёгіка працуе, напрыклад, у дачыненьнях зь Беларусьсю. На мінулым тыдні Расея абвясьціла пра 25-працэнтнае зьмяншэньне паставак нафты ў Беларусь на працягу гэтага месяца, а, магчыма, і надалей. Яны ўводзяць абмежаваньні на беларускія малочныя прадукты, яны забаранілі ўвоз беларускай сьвініны. Краіны, якія далучацца да мытнага саюзу з Расеяй у якасьці партнэра, павінны падумаць, ці сапраўды яны хочуць быць у ролі Беларусі, дзе Расея разьлічвае на палову свайго імпарту і 40 адсоткаў беларускага экспарту.

Радыё Свабода: Кіеў заявіў , што гатовы ісьці ў абодвух напрамках - рухацца ў бок ЭЗ і далучыцца да Мытнага саюзу. Але спачатку Брусэль, а затым Масква далі зразумець, што гэта не варыянт. Не маглі б вы растлумачыць, чаму і Брусэль, і Масква тут заадно?

Шэлтан: З пункту гледжаньня Эўразьвязу кожная краіна, якая будзе мець зь ім пагадненьне аб асацыяцыі або гандлі, павінна праводзіць супольную зьнешнегандлёвую палітыку Эўразьвязу. А калі Украіна ўступіць у Мытны саюз, яна будзе ў рамках яго зьнешнегандлёвай палітыкі, дзе выразна дамінуе Расея. І з пункту гледжаньня Масквы па гэтай жа прычыне Ўкраіна ня можа мець абедзьве выгады: імпартаваць тавары з краін Эўразьвязу без тарыфаў, а затым таньней іх перапрадаваць краінам Мытнага саюзу, падрываючы айчынную вытворчасьць ў гэтых краінах. Але калі вы адзін з тых патэнцыйных сябраў Мытнага саюза, то вы павінны сказаць, а што дрэннага ў тым, каб магчы купіць эўрапейскія прадукты таньней і без тарыфаў ? На самой справе вы не дапамагаеце айчыннай эканоміцы гэтых краінаў паляпшацца, калі прымушаеце людзей купляць свае тавары даражэй.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG