Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Алена Германовіч

панядзелак 10 жнівень 2020

Архіў
жнівень 2020
пан аўт сер чац пят суб няд
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6

Апошнія падзеі ў Беларусі нагадваюць трылер, драму, кардыяграму, кантактны заапарк, дзе мы душымся за зачыненымі межамі сам-насам.

Апошнія падзеі ў Беларусі нагадваюць трылер, драму, кардыяграму, кантактны заапарк, дзе мы душымся за зачыненымі межамі сам-насам. Нагадваюць вандроўны цырк, які калясіць па гарадах з чатырыста восемдзесят сем разоў паказаным прадстаўленьнем з блазнам без пачуцьця гумару, які мусіць з апошніх сіл прывабліваць публіку «хоць чым». Што рабіць, калі экзатычныя зьвяры даўно разьбегліся, акрабаты сьпіліся, а свойскіх жывёл удалося надрэсіраваць толькі на сынхроннае ківаньне галовамі?

Пра драматычныя падзеі вы ведаеце безь мяне. Я хачу вам расказаць пра сьмешныя, прачыніць заслону страшнай таямніцы — што цяпер робіцца ў рэгіёнах.

Кароткая перадгісторыя першай сэрыі. Адзін журналіст мае асабістую старонку ў Facebook, якую назваў па сваім уласным жаданьні як «Згомеля Католік». Мог бы назваць і «Змагілёва мусульманін», ці «Зкрычава шахід», ці «Саслоніма агностык». Тая старонка ў Facebook трапілася на вочы гомельскім ідэолягам. Тое, што яны ўбачылі там, выклікала ў іх шок найстрашнейшы. Там была жывая трансьляцыя з гомельскага «Ланцуга салідарнасьці» ў пятніцу. Ідэолягі нэрвова схапіліся спачатку за галаву, потым — за сэрца, потым — за тэлефонны даведнік. Набралі нумар каталіцкага біскупа, каб зрабіць яму «ўнушэньне» па партыйнай і прафсаюзнай лініі.

Біскупу 75 гадоў. Ён век-векам ня быў у тых інтэрнэтах. Ён і сам жыве, і вернікаў вучыць, што трэба жыць згодна з прынцыпам «ora et labora» (маліся і працуй. — РС), а не па інтэрнэтах шастаць. І тут — ідэоляг з нэрвовым тлумачэньнем і цьмянымі пагрозамі, што недзе там у інтэрнэце нешта нехта напісаў, а вінаваты біскуп, бо ён — «вышестоящая власть», і таму «доводим до вашего сведения о недопустимости». Біскуп, калі пачуў пра інтэрнэт — схапіўся спачатку за ружанец, потым — за сэрца, потым — за тэлефон. Набраў журналіста таго, пытаецца ў такім пляне: «Што ты, злыдзень, зноў напісаў у тых сваіх інтэрнэтах, што мяне ідэолягі катуюць зранку?» Журналіст кажа, што не пісаў нічога ў інтэрнэтах. Біскуп адмаліў дзьве літаніі за душы грэшныя ў выканкамах і СМІ і набраў нумар ідэоляга. Кажа, што так і так, нічога наш журналіст у інтэрнэтах не пісаў. «Пісаў! На сёмай старонцы! На сёмай старонцы яго Facebook напісана пра палітыку!» — запярэчыў ідэоляг. Біскуп як пачуў д’ябальскае, няйнакш, слова Facebook, прачытаў дзьве таямніцы ружанца (жалобныя якраз, па аўторках імі моляцца. — Аўтар) за бедную нашу няшчасную Беларусь і яе насельнікаў, і зноў набраў нумар журналіста. Перадаў яму пра пятую калёну, прабачце, «сёмую старонку Facebook». Той пачаў сутаргава шукаць тую сёмую старонку і не знайшоў. Патэлефанаваў ідэолягу, каб спытацца — дзе тая сёмая старонка, га? Той высакамерна адказаў: «Я с вами разговаривать не буду. Я всё сказал вашему вышестоящему начальству!».

Біскуп зноў набраў нумар ідэоляга. Той адказаў, што паступіла скарга ад нейкіх грамадзян, што на старонцы ў Facebook аднаго журналіста, які католік, разьмешчана інфармацыя, якая «супярэчыць дзейнасьці рыма-каталіцкай царквы». Біскуп слухаў ідэоляга і глядзеў на абраз сьвятога Дамініка. Запытаўся ў яго на гішпанскай мове, на ўсялякі выпадак, каб не зразумеў ідэоляг: «Que pasa?». Той маўчаў. Толькі ідэоляг працягваў сваю гарачую прамову пра «недопустимость», «возмущенных граждан» і яшчэ нешта незразумелае пра дʼябальскі той Facebook.

Біскуп узгадаў, як у маладосьці таемна наведваў касьцёл, як яму забаранілі ўлады паступаць у сэмінарыю, як загрэблі ў савецкае войска, як за ім сачылі, пагражалі, шантажавалі, забаранялі, папярэджвалі... А цяпер яшчэ і нейкія Facebookʼi выдумалі. Страх, куды коціцца гэты сьвет. Ora et labora — нагадаў сабе біскуп. Ora et labora! — строга загадаў ён журналісту. Ідэолягам проста пажадаў здароўя.

Думкі, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

«Нешта ніхто не прыйшоў. Можа быць, таму, што мы нікога не паклікалі? Ці таму, што мы самі, як ніколі, маем патрэбу ў самаізаляцыі пасьля сацыяльных камунікацый з начальнікамі».

Як вядома, карантыну ў Беларусі няма. Ніхто яго не абвяшчаў. Толькі сын чамусьці ня ходзіць на калектыўныя заняткі ў каледж, напісаў заяву, як і ўся група, — на прапанову адміністрацыі.

Нават мне не гаворыць прычыны. Кажа: «Напішаш потым пра гэта, дык зьняславіш наш каледж. Нібыта мы самыя хітрыя ці кемлівыя. Так усе робяць, але маўчаць». Во як тлумачыць роднай маці, нягоднік.

А так карантыну няма. Як няма яго і для маёй хрэсьніцы — сёньня высьветлілася, што і яна ня ходзіць у школу. Маці тлумачыць, што напісала заяву на два тыдні. Як і большасьць бацькоў школьнікаў малодшых клясаў у школе нумар... Ды якая розьніца? Не падымайце панікі, у нас няма каранавірусу. Проста так бацькі захацелі. Адміністрацыя не магла адмовіць. Урэшце, у нас дэмакратычная краіна. Хачу хаджу, хачу — дома сяджу.

Няма ў нас карантыну. БРСМ малюе вясёлыя карыкатуры, ва ўстановах аховы здароўя працуюць «гарачыя лініі». Дарэчы, папраўдзе халодныя. Я спраўдзіла. На працягу паўтары гадзіны настойліва барабаніла на тыя тэлефоны. Маўчаньне. А пісалі ж, што там адкажуць на ўсе актуальныя пытаньні пра каранавірус. Але на што адказваць, калі праблемы не існуе?

Давялося ісьці самой у абласное ўпраўленьне аховы здароўя. Надта мяне хваляваў каранавірус. Як яны па тэлефоне не адказваюць, мо там зусім блага зь імі, у тым упраўленьні, а ніхто і ня ведае. Можа, я ўратую іх усіх!

Да начальніка не пускае сакратарка. Кажа, што мы яго будзем адцягваць ад важных спраў. Кажа: «Вы што, ня бачыце? Да яго зайшоў начальнік іншага ўпраўленьня аблвыканкаму! Я што, буду яго турбаваць дзеля вас? Вы што, важнейшыя, чым начальнік іншага ўпраўленьня аблвыканкаму?»

Мы не важнейшыя. Згодны. Можам пачакаць і ў прыёмнай. «Тут нельга сядзець!» — «А чаму гэта нельга? Для каго тады крэслы паставілі тут?»— «Гэта для наведнікаў, а вы не наведнікі». — «Як гэта так? Мы ж прыйшлі нагамі сюды, значыць, наведнікі!» — «Гэта не для наведнікаў, а для людзей!».

На гэты аргумэнт нам няма чым адказаць, праўда. Натуральна, мы маглі б прад’явіць сакратарцы свае прыкметы прыналежнасьці да роду людзкага — прадэманстраваць сымэтрычныя канцавіны ці яшчэ што несымэтрычнае, паказаць дыплёмы аб вышэйшай адукацыі, прачытаць вершы на памяць з курсу беларускай літаратуры, расейскай, замежнай, прадэманстраваць веданьне асноў мэдыцыны, якія вучылі на трэцім курсе. Крыкнуць, урэшце, голасна: «Я чалавек! А значыць, я існую!»

Але ў яе быў такі суворы выгляд, што нас хапіла толькі на тое, каб засунуць свае ніжнія канцавіны глыбей пад крэслы для наведнікаў.

Кабінэт начальніка аховы здароўя віраваў жыцьцём, як сподак Петры. Раз-пораз адтуль выскоквалі людзі ў гарнітурах з чырвонымі заклапочанымі тварамі. Пасьля іх туды заскоквала сакратарка і нешта шаптала пра званкі «адтуль», выразна падымаючы палец проста ў неба ці ў новую прыгожую столь.

«За нашы, падаткаплатнікаў, грошы адрамантаваную!», — хацелі заныць мы і з такой маніпуляцыйнай нагоды прарвацца нарэшце ў кабінэт начальніка. Але разумелі марнасьць. Што было пад сонцам — тое і будзе.

І так мы сядзелі. Ляніва перабрэхваліся з сакратаркай, потым апатычна швэндаліся па калідоры і адчынялі дзьверы ў кабінэты намесьнікаў, каб пачуць: «Я заняты, я нічога не буду гаварыць, я ня маю паўнамоцтваў, у мяне нарада!» Мы зазіралі ў пусты кабінэт і разумелі: «Гэтага не чапаць. Гэты ўжо дасягнуў дзэну і вядзе перамовы зь нябачнымі нам знахарамі ці варажбітамі». Ці яны проста працуюць у рэжыме самаізаляцыі.

Вярталіся ў прыёмную, каб працягнуць бессэнсоўныя і таму мілыя сэрцу і лёгкія спрэчкі з сакратаркай. З кабінэту начальніка зноў выскачыла партыя людзей у гарнітурах з чырвонымі тварамі. Яны беглі па калідоры і аддавалі інструкцыі праз тэлефоны. Мы таропіліся ў свае — ставілі падабайкі ўсім, хто пакутуе цяпер ад самаізаляцыі. Мы-то ў выйгрышы! Вакол нас жа віруе самае сапраўднае жыцьцё, як у сподку Петры!

Кабінэт начальніка ўпраўленьня за дзьве гадзіны нястомнага назіраньня стаў нам здавацца нейкай чорнай дзіркай наадварот, дзе ніхто не зьнікае, а зьяўляецца ніадкуль, матэрыялізуецца, каб пабегчы потым калідорам, крычучы ў мабільны тэлефон.

Можа, у тым кабінэце такое месца сілы ці там стаіць грандыёзны акумулятар, або іх там токам лупяць? Бо бягуць яны адтуль, як апараныя. Пры нашай памяці ўжо чалавек дзесяць выскачылі, як (не, ня корак ад шампанскага, і ня злодзей з завугольля, а як падначаленыя выскокваюць ад начальніка, так, менавіта так).

Мы марылі, што некалі (можа быць) і мы так выскачым куляй з таго кабінэту і паімчым па калідоры, перадаючы рэдактару Важную Інфармацыю, Якая Тычыцца Бясьпекі Ўсіх Нас Усяго Нашага Народу, Беднага, Гаротнага, Не-На-Карантыне Каторы.

Недзе празь дзьве з паловай гадзіны сакратарка пайшла да начальніка, каб спытацца: пускаць нас ці не? Да гэтага яна ўжо пяць разоў перапісала ў нейкія «журналы наведваньняў прыёму грамадзян па асабістых пытаньнях» ўсе нашы зьвесткі з усіх дакумэнтаў, якія мы мелі і якіх ня мелі.

«Ён. Вас. Прыме», — сказала яна. Божа, ура! Хаця, каб так прымаў Бог, то ня варта ні жыць, ні паміраць. Надта патасна.

«У вас пяць хвілін», — папярэдзіў начальнік. Толькі мы разявілі раты, каб агучыць пяцьдзесят восем пытаньняў пра каранавірус, як яго намесьнік (матэрыялізаваўся тут) тыя пяць хвілін і забраў, пачаўшы папікаць нас нейкімі артыкуламі за 11 сакавіка ў газэце, дзе мы і не працуем. «Але гэта ня мы пісалі! Гэта ня наша выданьне, мы пішам толькі праўду!», — спрабавалі пярэчыць, чырванець і здраджваць калегам мы.

«Ат. Ваша задача — паніку сеяць. Вам абы-якой цаной здабываць інфармацыю», — мякка папікнуў нас начальнік.

«А ваша задача — утойваць?» — удакладнілі мы.

І тут ён прадэманстраваў, што не. Нічога ніхто ня ўтойвае. 42 чалавекі ізаляваныя праз выпадак з каранавірусам у адным райцэнтры. Вось што мы даведаліся.

Больш мы нічога не даведаліся. Бо нашы пяць хвілін прайшлі. Мы тыя лічбы загарнулі ў фольгу, папырскалі антысэптыкам, схавалі і пайшлі сабе.

І пайшлі мы, падбадзёрваючы адзін аднаго, што «гэта яшчэ добра». Што «хоць лічбу назваў», «добра, што міліцыю ня выклікаў». Што «добра, што пусьціў у кабінэт». Што «А ён лепшы, чым папярэдні, памятаеш?» Памятаем, як папярэдні наогул маўчаў. Мы прыходзілі да яго ў эпоху сьвінога грыпу 2009 году, і ён проста маўчаў. Не адказваў ня толькі на пытаньні, але і на «Добры дзень!».

Ведаў мо, што мы вестуны Апакаліпсісу, пасьля нас добрых дзён не бывае. Мы хадзілі за ім па калідорах Ўпраўленьня, дзе чырвоныя дарожкіі, набытыя за нашы, няшчасных падаткаплатнікаў, грошы, прыглушалі ягоныя і нашы крокі. Мы хадзілі і пыталіся: «Ці ёсьць таміфлю? Колькі чалавек памерлі ўжо ад ускладненьняў?»

Начальнік сціскаў вусны і ішоў сабе далей па калідоры. Потым — у ліфт. Мы стаялі насупраць яго ў ліфце і нястомна-бессэнсоўна паўтаралі свае мантры пра таміфлю і пнэўманію. Ён з каменным тварам глядзеў міма нас. Потым таксама моўчкі пайшоў у дэпутаты.

А ягонае месца заняў новы начальнік.

Потым на месца новага начальніка прыйшоў навейшы начальнік.

Потым зноў прыйшоў не сьвіны, дык немаведама які вірус. А кароны як былі ў начальніках на галовах, так і засталіся. Колькі мы, небаракі-падаткаплатнікі, не набываем ім чырвоных дарожак, новай мэблі, посуду, аўтамабіляў і падвясных столяў, лагаднейшымі яны ня сталі.

Дык што там са сьвяткаваньнем дня нараджэньня? Нешта ніхто не прыйшоў. Можа быць, таму, што мы нікога не паклікалі? Ці таму, што мы самі, як ніколі, маем патрэбу ў самаізаляцыі пасьля сацыяльных камунікацый з начальнікамі.

Для нас, пакуль мы жывыя, самаізаляцыя — хіба ласка Божая і дабраславеньне, а не праклён.

Цяпер усе пішуць патрабаваньні да ўладаў (то дактары, то настаўнікі, то студэнты): «Абвясьціце карантын, пачніце карантын!». Мы таксама выстаўляем сваё патрабаваньне: «Адрэжце гэты інтэрнэт, перарэжце ўсе кабелі, калі ласка. Каб наша начальства не магло звязацца з намі і даць заданьне ісьці прасіць камэнтар у якое-кольвек Упраўленьне».

Думкі, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG