З канца лютага тысячы мужчын у Беларусі пачалі атрымліваць позвы ў войска без папярэдняга апавяшчэньня — у краіне абвясьцілі пазаплянавыя вайсковыя зборы. Раней аб падрыхтоўцы сумесных беларуска-расейскіх вучэньняў паведамляў і Уладзімір Зяленскі.
Прэзыдэнт Украіны нагадаў, што ў 2022 годзе менавіта пасьля аналягічных манэўраў адбыўся наступ расейскай арміі на Кіеў і іншыя ўкраінскія гарады з тэрыторыі Беларусі.
Агульная працягласьць украінска-беларускай мяжы больш за тысячу кілямэтраў. З Беларусьсю мяжуюць пяць украінскіх абласьцей.
Пра тое як жывуць украінцы паблізу беларускай мяжы, рэпартаж тэлеканалу «Настоящее Время».
Your browser doesn’t support HTML5
Как живут украинцы на границе с Беларусью
Вёска Млынава Валынскай вобласьці разьмешчана ля самай мяжы зь Беларусьсю. Адсюль ужо відаць назіральныя вышкі. 70-гадовая Марыя аглядае вульлі. На вуліцы вясна, сем’і пчол прачнуліся пасmля сьпячкі і ўжо шукаюць першацьвет.
«Адзінаццаць семʼяў маем. Усе вылецелі. Ужо зрабілі першы падкорм. Дасьць Бог, усё будзе добра сёлета», — кажа жанчына.
З пачаткам вясны працы шмат і ў Марыі. Трэба рыхтавацца да апрацоўкі агароду, але па той бок мяжы зноў неспакойна, зноў падрыхтоўка да вайсковых вучэньняў.
«Мы баімся. Калі яны пойдуць да нас, мы ў першую чаргу прымем на сябе гэта ўсё. Мы станем «шэрай зонай», — кажа Марыя.
Надзея і Галіна ідуць з царкоўнай службы. Гавораць, што таксама занепакоеныя. Маліліся, каб скончылася вайна.
«Баімся, каб расейцы не прыйшлі зь беларускага боку. Тут жа мяжа блізка. Якое гэта жыцьцё, калі вайна?» — адзначае Надзея.
Напружаная сытуацыя тут з самага пачатку поўнамаштабнага ўварваньня Расеі. Ніхто не чакаў, што такое можа здарыцца, што з тэрыторыі Беларусі пойдуць расейскія войскі.
«Мы чулі іх танкавыя стрэлы і гудкі. Іх тут на мяжы шмат было. Верталёты ўдымаліся. Мы думалі, што яны пойдуць. Калі б у першы дзень яны пайшлі, яны б прайшлі. Гэта быў жах. Тут усе ў шоку былі», — кажа мясцовы жыхар Уладзімір Ярмышук.
Цяпер мясцовыя ня ведаюць, чаго чакаць ад Аляксандра Лукашэнкі.
«У першыя дні вайны адтуль ішла страшная агрэсія, — расказвае мясцовая жыхарка Тацяна Паўловіч. — Гэта было нязвыкла, таму што ўсе сваякі ў Беларусі, а ў іх няма разуменьня сытуацыі. Цяпер зносінаў практычна няма. Вельмі шмат было сяброў, але можна сказаць, што дайшло да нуля. Яны слаба цікавяцца нашымі праблемамі, у іх няма адчуваньня, што ў нас ідзе вайна».
Тацяна Паўловіч наводзіць парадак у бацькоўскай хаце. Гаворыць, што ўжо не баіцца ваенных вучэньняў у Беларусі, бо сытуацыя зусім не тая, што чатыры гады таму: «Цяпер няма той сытуацыі. Тады гуло, грымела, яны месяцамі на вучэньнях былі. У нас тут блізка беларускі палігон. Гэта ўсе мы чулі. А сёньня гэтага няма».
Пра гэта гаворыць і Ўладзімір Ярмышук, які раней працаваў у мясцовай адміністрацыі. Кажа, што праз тое, што ў яго засталося шмат сваякоў як у Беларусі, так і ў Расеі, яго не аднойчы правяралі на паліграфе.
«Усе дарогі сёньня замініраваныя, і ёсьць каму абараняць, таму яны ня пойдуць. Па зямлі зь Беларусі ва Ўкраіну ня пойдуць», — лічыць Ярмышук.
Адзінае, чаго баіцца, дык гэта абстрэлаў, як гэта адбываецца ў Чарнігаўскай, Сумскай і Харкаўскай абласьцях, якія мяжуюць з Расеяй.
«Мінаметны, гранатамётны абстрэл. Толькі гэта. А пешшу яны тут ужо ня пойдуць, гэта гарантыя. Толькі з паветра», — перакананы Ўладзімір Ярмышук.
Украінскія памежнікі распавядаюць, што сытуацыя на мяжы з Беларусьсю зараз стабільная. Усе вучэньні і праверкі баявой гатоўнасьці ў Беларусі яны называюць элемэнтам псыхалягічнага ціску.
«Каля лініі дзяржаўнай мяжы з Рэспублікай Беларусь у нас ніякага руху тэхнікі і назапашваньня дадатковай сілы няма, — адзначае сьпікер Валынскага памежнага атраду Маргарыта Вяршыніна. — Такія вучэньні — гэта праверка гатоўнасьці, у іх гэта адбываецца пастаянна. У большасьці выпадкаў гэта нагнятаньне сытуацыі з боку сумежнай дзяржавы. Такая інфармацыйная кампанія — гэта прапаганда».