Ужо сёньня: 85 гадоў таму пасьля пачатку нацысцкай акупацыі Мазыра больш за 20 гараджанаў зьдзейсьнілі акт самаспаленьня

Першапачатковы надпіс на помніку ў Мазыры

Падзеі 31 жніўня ў беларускай і сусьветнай гісторыі.

Дата дня

1941 — праз 10 дзён пасьля пачатку нацысцкай акупацыі Мазыра, больш за 20 гараджанаў зьдзейсьнілі акт самаспаленьня. Гэтым яны паўтарылі подзьвіг абаронцаў габрэйскай крэпасьці Масада ў 73 годзе нашай эры, якія абралі свабоду, а ня рымскае рабства. Прэзыдэнт Сусьветнага згуртаваньня беларускіх габрэяў Якаў Гутман, насуперак перашкодам мясцовых уладаў, у 2003 годзе ўсталяваў у Мазыры помнік Беларускай Масадзе.

Аднак ужо праз месяц па рашэньні Мазырскага гарвыканкаму гэты камень дэмантавалі, спасылаючыся на «адсутнасьць належнага ўзгадненьня». Пасьля шматгадовых спрэчак, зваротаў і ўзгадненьняў зь дзяржаўнымі інстытутамі (уключаючы Інстытут гісторыі НАН Беларусі) улады ў 2010 годзе паставілі новы валун з гранітнай плітай. З тэксту цалкам прыбралі словы «Беларуская Масада», а дакладную дату «31 жніўня 1941 году» замянілі на больш аморфную – «восеньню 1941 году». Замест канкрэтызацыі нацыянальнасьці ахвяр на новай шыльдзе зьявілася фармулёўка аб «мірных жыхарах горада Мазыра».

Гэты дзень у гісторыі

1432 — князі Жыгімонт Кейстутавіч і Сямён Гальшанскі зрабілі замах на вялікага князя Сьвідрыгайлу. Сьвідрыгайла здолеў уцячы, а Жыгімонт заняў вялікакняскі пасад. Вялікае Княства Літоўскае раскалолася паміж прыхільнікамі двух князёў, і пачалася шматгадовая грамадзянская вайна.

1939 — Вярхоўны Савет СССР ратыфікаваў савецка-нямецкі пакт аб ненападзе.

1939 — інсцэнаваны напад на нямецкую радыёстанцыю ў Гляйвіцы (Глівіцах), які быў абвешчаны прычынай для пачатку вайны Нямеччыны з Польшчай.

1954 — зь вёсак Карпілаўка, Рудобелка і Рудня ўтварылі гарадзкі пасёлак Акцябрскі.

1991 — Кіргізстан і Ўзбэкістан абвясьцілі незалежнасьць ад СССР.

1992 — на Менскім паштамце адбылося спэцгашэньне марак з Пагоняй.

1993 — расейскія войскі сышлі зь Літвы.

1994 — расейскія войскі сышлі з Латвіі і Нямеччыны.

1996 — спыніла вяшчаньне беларускае Радыё 101,2. Перадатчык незалежнай беларускамоўнай станцыі адключылі пасьля патрабаваньня ўладаў, якія спаслаліся на нібыта тэхнічныя перашкоды для іншых службаў.

Пратэст супраць закрыцьця Радыё 101,2

1996 — Расея і Чачэнія падпісалі пагадненьне, якое скончыла Першую чачэнскую вайну.

2020 — памежнікі не пусьцілі ў Беларусь кіраўніка каталіцкай царквы Беларусі Тадэвуша Кандрусевіча. Гэта адбылося падчас перасячэньня мяжы на памежным пераходзе Кузьніца Беластоцкая — Брузгі, без тлумачэньняў.

У гэты дзень нарадзіліся

1768Раймонд Корсак, паэт і паўстанец 1794 году.

1850 Аляксандар Шыманоўскі, беларускі этнограф.

1885 Генадзь Багдановіч, асьветнік, грамадзкі дзяяч, пэдагог, ахвяра сталінізму.

1893Баляслаў Слосканс, каталіцкі сьвятар, вязень ГУЛАГу, рэлігійны і грамадзкі дзяяч беларускага замежжа.

1894Аляксандар Грубэ, скульптар, народны мастак Беларусі.

1915 Янка Казека, літаратуразнаўца, энцыкляпэдыст.

1916Зінаіда Браварская, акторка тэатру, народная артыстка Беларусі.

Сцэна са спэктакля «На досьвітку» А. Макаёнка. Жанна – Зінаіда Браварская, Мішэль – Уладзімер Кудрэвіч. Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Я. Купалы, 1952 г. З фондаў БДАМЛМ

1922 Уладзімер Шыцік, пісьменьнік-фантаст.

2004 Мікалай Лукашэнка, сын Аляксандра Лукашэнкі.

У памяці

1867 Шарль Бадлер, францускі паэт, літаратурны крытык і перакладнік.

1931Арсен Канчэўскі, дзяяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

1941Марына Цьвятаева, расейская паэтка.

Марына Цьвятаева, 1926 год.

1996Пятрусь Макаль, паэт, драматург, перакладнік.

1997 Дыяна Спэнсэр, прынцэса Ўэльская.

Дыяна Спэнсар

2010Юрась Сьвірка, паэт і перакладнік.