Ужо сёньня: дзень памяці Алеся Разанава

Алесь Разанаў, 2011 год

Падзеі 26 жніўня ў Беларусі, сьвеце, гісторыі.

Гэты дзень у гісторыі

1789 — у Францыі была прынятая Дэклярацыя правоў чалавека і грамадзяніна, у якой неад’емнымі правамі чалавека абвяшчаліся свабода асобы, слова, сумленьня, роўнасьць грамадзян перад законам, права на супраціў прыгнёту.

1914 — пачалася бітва пад Танэнбэргам ва Ўсходняй Прусіі, у якой нямецкае войска акружыла і да 30 жніўня амаль цалкам разграміла расейскую армію генэрала Аляксандра Самсонава. Параза стала адной з найцяжэйшых для Расеі ў пачатку Першай сусьветнай вайны.

1915 — нямецкія і аўстра-вугорскія войскі занялі Брэст-Літоўск.

1920 — ратыфікаваная 19-я папраўка да Канстытуцыі ЗША, якая дала права голасу жанчынам.

Ілюстрацыйнае фота. Камала Гарыс, у 2020 годзе выбраная віцэ-прэзыдэнткай ЗША, на сёлетніх выбарах пазмагаецца ўжо за пасаду прэзыдэнта

1933 — бальшавіцкая „рэформа“ беларускага правапісу.

1992 — чэскі і славацкі прэм’ер-міністры, Вацлаў Клаўс і Ўладзімір Мэч'яр, падпісалі дамову аб падзеле Чэхаславаччыны на дзьве асобныя дзяржавы — Чэхію і Славаччыну. Падзел набыў законную моц 1 студзеня 1993 году.

2008 — Расея ў аднабаковым парадку прызнала незалежнасьць Паўднёвай Асэтыі і Абхазіі.

У гэты дзень нарадзіліся

1832 Людвік Нарбут, вайсковец, адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863–64 гадоў у Беларусі і ў Літве.

1880Гіём Апалінэр, францускі паэт беларускага паходжаньня.

Гіём Апалінэр

1892 Сямён Якубчык, беларускі гісторык, дырэктар Гістарычнага музэю ў Менску, ахвяра сталінізму.

1910Маці Тэрэза, каталіцкая манашка альбанскага паходжаньня, вядомая сваёй працай на карысьць бедных і нямоглых у Індыі. У 1979-м ёй прысудзілі Нобэлеўскую прэмію міру, у 2003-м папа Ян Павал ІІ бэатыфікаваў яе, а ў 2016 годзе папа Францішак абвясьціў сьвятой.

Маці Тэрэза

1914 Хуліё Картасар, аргентынскі пісьменьнік.

Хуліё Картасар

1935Сьвятлана Клімковіч, беларуская пісьменьніца і перакладніца.

1962 Тацяна Сапач (Дубавец), паэтка, журналістка, удзельніца нацыянальна-культурніцкага руху 1980-х і нацыянальна-дэмакратычнага руху 1980-х – пачатку ХХІ стагодзьдзя. У 2010 годзе загінула ў аўтакатастрофе.

У памяці

1808Ян Непамуцэн Касакоўскі, віленскі біскуп (1798–1808).

1889Аляксандар Гінтаўт-Дзевалтоўскі, рыма-каталіцкі дзяяч, арцыбіскуп магілёўскі.

1903Канстанцін Вераніцын, пісьменьнік, адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры, найбольш верагодны аўтар паэмы „Тарас на Парнасе“.

1994Сяргей Новiк-Пяюн, паэт і празаік. Вязень ГУЛАГу.

2001 Валеры Масьлюк, тэатральны рэжысэр, паэт, удзельнік нацыянальна-дэмакратычнага руху 1980-х — пачатку ХХІ стагодзьдзя.

Валер Масьлюк

2006Іван Чыгрын, беларускі літаратуразнавец, паэт, крытык.

2013Арлен Кашкурэвіч, народны мастак Беларусі.

Арлен Кашкурэвіч

2021Алесь Разанаў, беларускі паэт.

Алесь Разанаў, 2017