Дата дня
1991 — на мяжы Літвы і Беларусі, на посьце ў Медніках (Medininkai), вайскоўцы рыскага АМАПу напалі на літоўскіх мытнікаў і паліцыянтаў, зь іх сямёра загінулі. Толькі адзін — Томас Шарнас — выжыў, застаўшыся інвалідам.
Загінулі Міндаўгас Балавакас, Альгімантас Юозакас, Юозас Яноніс, Альгірдас Казлаўскас, Антанас Мусьцейкіс, Станіславас Арлавічус і Рычардас Рабавічус.
Крывавы напад савецкіх амапаўцаў ня толькі не спыніў, а нават умацаваў імкненьне Літвы да незалежнасьці і паскорыў развал СССР.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
У Літве ўшаноўваюць памяць памежнікаў, якія загінулі ў 1991 годзе ў Медніках на мяжы зь БеларусьсюУ гэты дзень
1649 — пад Лоевам адбылася найбуйнейшая бітва казацкай вайны Багдана Хмяльніцкага. Урадавыя войскі Вялікага Княства Літоўскага разьбілі 25-тысячнае казацкае войска на чале зь Міхайлам Крычэўскім.
1920 — падчас савецка-польскай вайны праз тры тыдні пасьля заняцьця Менску Чырвонай арміяй была прынятая «Дэклярацыя аб абвяшчэньні незалежнасьці Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусь». Гэта стала другім абвяшчэньнем савецкай беларускай дзяржаўнасьці. Усходняй мяжой ССРБ прызналі мяжу Менскай губэрні, а сама тэрыторыя гэтай рэспублікі абмяжоўвалася толькі шасьцю паветамі.
1944 — у Беларусі пачалася маштабная апэрацыя НКВД з мэтаю ліквідацыі ў заходніх раёнах узброенага падпольля. Усяго за год арыштавалі амаль сто тысяч чалавек, забілі пры супраціве 3,2 тысячы.
1949 — на першым кангрэсе беларусаў ЗША ў Нью-Ёрку была створаная Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне — найстарэйшая беларуская арганізацыя ў ЗША. У 1950 годзе арганізацыя атрымала афіцыйнае прызнаньне амэрыканскіх уладаў.
Сёньня Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне складаецца з шэрагу мясцовых структураў — аддзелаў і мясцовых гурткоў ад Нью-Ёрку да Каліфорніі.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Беларуская дыяспара ў ЗША выказала пратэст з нагоды апаганьваньня помнікаў Касьцюшку і ахвяраў камунізму1959 — заснаваньне Менскага абласнога краязнаўчага музэю. Заснаваны ён быў як Маладачанскі абласны, бо тады яшчэ была Маладачанская вобласьць. Пасьля ліквідацыі вобласьці ў студзені 1960 году музэй перайменавалі. Таму Менскі абласны музэй месьціцца за 70 км ад сталіцы.
1957 — выйшла пастанова ЦК КПСС пра разьвіцьцё жыльлёвага будаўніцтва ў СССР; лічыцца днём нараджэньня знакамітых «хрушчовак».
1991 — ЗША і Савецкі Саюз падпісалі дамову аб скарачэньні стратэгічных узбраеньняў, запасы ядзерных боегаловак бакоў былі скарочаныя на траціну.
У гэты дзень нарадзіліся
1802 — Ігнат Дамейка, удзельнік нацыянальна-вызвольнага руху Беларусі, славуты чылійскі навуковец.
Ігнат Дамейка
1817 — Ігнат Храпавіцкі, беларускі паэт і фальклярыст.
1898 — Сендэр Палеес, мастацтвазнаўца, гісторык, навуковы супрацоўнік Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР.
1911 — Вінцук Склубоўскі, дзяяч беларускага руху ў Заходняй Беларусі і на Падляшшы.
1912 — Мілтан Фрыдман, амэрыканскі эканаміст, нобэлеўскі ляўрэат 1976 году.
Мілтан Фрыдман
1957 — Генадзь Фядыніч, беларускі прафсаюзны дзяяч і адзін зь лідэраў незалежнага рабочага руху. Узначальваў Беларускі прафсаюз работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці (1990–2018). У красавіку 2022 году Фядыніча арыштавалі, у ліпені Вярхоўны суд прымусова зьліквідаваў прафсаюз РЭП. У студзені 2023-га прафсаюзнага лідэра асудзілі на 9 гадоў калёніі. 11 верасьня 2025 году Генадзя Фядыніча вызвалілі і прымусам вывезьлі ў Літву.
1965 — Джоан Роўлінг, ангельская пісьменьніца, аўтарка кніг пра Гары Потэра.
Джоан Роўлінг. «Гары Потэр і таемная заля». Пераклад з ангельскай Алены Пятровіч. Менск, выдавец Андрэй Янушкевіч, 2020 год
1989 — Вікторыя Азаранка, беларуская тэнісістка.
Вікторыя Азаранка
У памяці
1556 — Ігнацы Ляёля, заснавальнік ордэну езуітаў.
1784 — Дэні Дзідро, францускі мысьляр і пісьменьнік.
1849 — Шандар Пэтэфі, вугорскі паэт і рэвалюцыянэр. Загінуў у баі.
Помнік Пэцёфі ў Будапэшце
1886 — Фэрэнц Ліст, вугорскі кампазытар.
1944 — Антуан дэ Сэнт-Экзюпэры, францускі пісьменьнік, лётнік. Падчас вайсковага выведнага палёту над Міжземным морам зьнік бязь вестак. Толькі ў 2000 годзе абломкі ягонага самалёта выпадкова знайшлі на морскім дне каля Марсэлю.
1981 — Мiхась Ларчанка, літаратуразнавец, літаратурны крытык.
1998 — Аляксей Філіпчанка, беларускі праваабаронца, юрыст і былы сьледчы ў асабліва важных справах (удзельнік расьсьледаваньня справы віцебскага маньяка Міхасевіча). 8 ліпеня 1998 году каля Гомельскай пракуратуры ён учыніў самаспаленьне на знак пратэсту супраць рашэньня судовых чыноўнікаў адабраць жыльлё ў пэнсіянэркі, якая была ягонай падабароннай.
2012 — Янка Саламевіч, літаратуразнавец, фальклярыст, бібліёграф, перакладнік.