Дата дня
9 чэрвеня 1881 году нарадзіўся Іван Луцкевіч, беларускі археоляг, публіцыст, палітык, адзін з заснавальнікаў беларускага нацыянальнага руху. Разам з братам Антонам Іван Луцкевіч стаў ініцыятарам абвяшчэньня незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі.
Іван (Ян Герман) Луцкевіч нарадзіўся ў сям’і ўдзельніка паўстаньня Каліноўскага ў Шаўлях. Быў адным з заснавальнікаў Беларускай рэвалюцыйнай грамады, зь ягонай ініцыятывы выдаваліся газэты «Наша Доля», «Наша Ніва» і «Гоман», было заснавана Беларускае выдавецкае таварыства ў Вільні былі адкрытыя Беларускі клюб і першая беларуская гімназія. Разам з братам Антонам быў адным з заснавальнікаў першай у Вільні масонскай ложы «Лучнасьць».
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
20 нечаканых фактаў пра Івана ЛуцкевічаТаксама ў гэты дзень
1661 — Магілёву нададзены герб.
1815 — завяршыўся Венскі кангрэс, які вызначыў новы эўрапейскі парадак пасьля напалеонаўскіх войнаў.
1898 — Вялікая Брытанія атрымала ад Кітаю тэрыторыю Ганконгу ў арэнду на 99 гадоў.
1919 — на зьезьдзе беларускіх дэлегатаў Віленшчыны і Горадзеншчыны пацьверджаная вернасьць ідэалам незалежнай Беларусі, выказаны поўны давер ураду БНР, створаная Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Горадзеншчыны.
1929 — у Горадні пачаўся так званы «працэс 75-і» — суд, арганізаваны польскімі ўладамі над дзеячамі заходнебеларускага нацыянальнага руху.
1960 — заснаваны Цэнтральны дзяржаўны архіў літаратуры і мастацтва Беларусі.
2019 — у Казахстане прайшлі пазачарговыя прэзыдэнцкія выбары, на якіх перамог Касым-Жамарт Такаеў.
Касым-Жамарт Такаеў
У гэты дзень нарадзіліся
1595 — Уладзіслаў Ваза, вялікі князь літоўскі, кароль польскі і швэдзкі, а таксама тытулярны цар маскоўскі.
Калі яму было 15 гадоў, маскоўскія баяры абралі яго на царства, хоць ягоны бацька Жыгімонт у Маскву яго не адпусьціў. Гэты тытул заставаўся за ім да канца вайны за Смаленск у 1634 годзе, калі паводле замірэньня Рэч Паспалітая атрымлівала Смаленск, але Ваза адмаўляўся ад прэтэнзій на маскоўскі сталец.
Вызначаўся рэлігійнай талерантнасьцю. Шмат часу праводзіў у ВКЛ. Вільня пры ім была палітычным і культурным цэнтрам з каралеўскімі прыёмамі, тэатральнымі пастаноўкамі, балямі і маскарадамі.
Кароль Рэчы Паспалітай Уладзіслаў IV Ваза, партрэт Пітэра Паўля Рубэнса
1672 — Пётар I, цар маскоўскі, першы імпэратар Расейскай імпэрыі.
1868 — Уладзіслаў Вярыга, беларускі філёзаф, этнограф, фальклярыст.
1803 — Адольф Янушкевіч, пісьменьнік, вучоны і падарожнік, філямат і ўдзельнік паўстаньня 1831 году, вязень Сыбіры.
1910 — Віктар Воўчак, беларускі архітэктар. Асноўныя працы ў Менску: будынак аблвыканкаму, Літаратурны музэй Янкі Купалы, жылы дом па вул. Карла Маркса. Адзін з аўтараў мэмарыяльнага комплексу «Берасьцейская крэпасьць-герой».
Музэй Янкі Купалы, архўінае фота
1913 — Тамара Міянсарава, піяністка, стваральніца музычнай фанатэкі Беларускага радыё.
1919 — Ісаак Баляслаўскі, беларускі шахматыст, міжнародны гросмайстар, чэмпіён сьвету і Эўропы ў камандным першынстве.
1958 — Алесь Камоцкі, беларускі паэт і бард.
У памяці
1809 — Францішак Хамінскі, дзяржаўны і вайсковы дзяяч ВКЛ, маршалак Менскай губэрні, пісьменьнік.
1863 — Баляслаў Калышка, адзін з кіраўнікоў антырасейскага паўстаньня, павешаны ў Вільні на Лукіскім пляцы.
1870 — Чарльз Дыкенс, брытанскі пісьменьнік, журналіст.
Чарльз Дыкенс, партрэт
1873 — Венцаслаў Пелікан, мэдык, рэктар Віленскага ўнівэрсытэту.
1965 — Пётар Алейнікаў, савецкі кінаактор беларускага паходжаньня.
1970 — у сваёй кватэры ў Нью-Ёрку невядомымі забіты Ўладзімер Тамашчык, архіяпіскап БАПЦ.
2011 — Павал Місько, пісьменьнік і паэт.