Ужо сёньня: 525 гадоў таму ў Вільні асьвяцілі касьцёл Сьвятой Ганны, помнік готыкі

Касьцёл сьвятой Ганны ў Вільні

Падзеі 22 траўня ў беларускай і сусьветнай гісторыі.

22 траўня 1900 году на Ігуменшчыне нарадзіўся​ Мікола Касьпяровіч, беларускі этнограф, краязнаўца, мовазнаўца і дасьледнік літаратуры.

Касьпяровіч арганізаваў Ігуменскія павятовыя беларускі нацыянальны камітэт і школьную раду, удзельнічаў у антыпольскім падпольлі.

Мікола Касьпяровіч

Пісаў пра гісторыю краязнаўчай працы на Беларусі, яе задачы і мэтодыку, дасьледаваў гісторыю беларускага выяўленчага мастацтва, архітэктуру, сучасную графіку. Уклаў дыялектны «Віцебскі краёвы слоўнік», узорны для свайго часу.

Ахвяра сталінізму. Арыштаваны ў 1930 годзе ў межах сфабрыкаванай савецкімі карнымі органамі справы няіснага «Саюзу вызваленьня Беларусі».

Правёў 5 гадоў у лягерах Кемераўскай вобласьці.

Выйшаў на волю і настаўнічаў, але праз два гады яго арыштавалі паўторна і расстралялі. Рэабілітаваны пасьмяротна ў абодвух прысудах.

Дзень у гісторыі

1501 — у Вільні асьвяцілі касьцёл Сьвятой Ганны.

Помнік готыкі ўсясьветнага маштабу, мураваны касьцёл Сьвятой Ганны ў Вільні пабудавалі ў 1495–1500 гадах і асьвяцілі 22 траўня 1501 году. Мэцэнатам касьцёла быў вялікі князь літоўскі Аляксандар (1461–1506). У 1501–1507 гадах архітэктар Мікалай Энзынгер з Гдані аднавіў ансамбль касьцёла.

1848 — пачаў дзейнічаць Дняпроўска-Бужанскі канал.

1863 — Кадыскі бой паўстанцаў з расейскім войскам.

1925 — у Вільні выйшаў апошні нумар газэты «Беларуская доля». Закрытая польскімі ўладамі.

1945 — польскія падпольнікі, падначаленыя Зыгмунта Шэндзеляжа «Лупашкі», спалілі на Беласточчыне беларускую вёску Патокі.

1962 — у паселішчы Сосны пад Менскам запусьцілі першы ў Беларусі атамны рэактар.

1972 — адбыўся першы ў гісторыі візыт прэзыдэнта ЗША ў Савецкі Саюз. З тыднёвым візытам СССР наведаў Рычард Ніксан.

1982 — адбылася прэм’ера «Тутэйшых» у Магілёўскім абласным драматычным тэатры. Рэжысэр — Валеры Масьлюк.

У гэты дзень нарадзіліся

1813 Рыхард Вагнэр, нямецкі кампазытар, дырыгент, драматург, філёзаф.

1859 —​ Артур Конан Дойл, брытанскі пісьменьнік. Найбольшую вядомасьць здабыў дзякуючы сваім дэтэктыўным гісторыям пра Шэрлака Холмса і доктара Ўотсана.

Артур Конан Дойл

1899 —​ Мікола Чарнецкі, беларускі публіцыст, пэдагог, палітычны дзяяч.

1907Алена Аладава, беларуская мастацтвазнаўца.

1924Шарль Азнавур, францускі актор і сьпявак армянскага паходжаньня.

1931 — Мая Яніцкая, беларуская мастацтвазнаўца, дасьледніца дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Мая Яніцкая

1932 — Элеанора Вецер, мастацтвазнаўца, стваральніца Музэю старажытнай беларускай культуры ў Акадэміі навук Беларусі.

1932Мікола Тарасюк, разьбяр у дрэве, народны майстар Беларусі.

1944Юры Гарулёў, кінарэжысэр дакумэнтальных фільмаў.

1959Мікола Яцкоў, беларускі паэт, кампазытар-песеньнік.

Мікола Яцкоў, 2013 год

У памяці

1671 — памёр Аляксандар Казімер Сапега, віленскі біскуп.

1885 — памёр Віктор Гюго, францускі пісьменьнік, тэарэтык францускага рамантызму.

Віктар Гюго

2007 — памерла Ванда Махнач, беларускі мэдык, дзяячка Саюзу беларускай моладзі і беларускай дыяспары ў ЗША.

2011 — памёр Шалом Халяўскі, гісторык, у часе 2-й Усясьветнай вайны кіраўнік паўстаньня ў Нясьвіскім гета.

2017 — памёр Віктар Купрэйчык, беларускі шахматыст.