Такая заява зьявілася на сайце Рады правоў чалавека ААН. Пра што ў ёй гаворыцца:
Беспадстаўнае і неабгрунтаванае ануляваньне пашпартоў супярэчыць міжнароднаму праву, Усеагульнай дэклярацыі правоў чалавека, а таксама чатыром артыкулам Міжнароднага пакту грамадзянскіх і палітычных правоў. У прыватнасьці парушаецца права
- на свабоду перамяшчэньня,
- на ўезд ва ўласную краіну,
- на прызнаньне правасуб’ектнасьці,
- а таксама прынцып недыскрымінацыі.
Людзі без нацыянальнага пашпарта сутыкаюцца з сур’ёзнымі юрыдычнымі і практычнымі наступствамі.
Дзяржавы абавязаныя забясьпечваць абарону сваіх грамадзян.
Група заклікала ўлады Беларусі неадкладна аднавіць правы былых палітвязьняў і выконваць міжнародныя абавязаньні ў галіне правоў чалавека, якія Беларусь на сябе ўзяла.
Група незалежных экспэртаў у пытаньні правоў чалавека ў Беларусі дзейнічае з красавіка 2024 году. Яна выяўляе і расьсьледуе факты, абставіны і карэнныя прычыны парушэньняў правоў чалавека, учыненых у Беларусі з 1 траўня 2020 году.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
Праваабаронцы назвалі ануляваньне пашпартоў экс-палітвязьняў элемэнтам злачынстваў супраць чалавечнасьці«Катаваньні і жорсткае абыходжаньне»
Экспэрты ААН таксама выказалі сур’ёзную занепакоенасьць умовамі ўтрыманьня ў наваполацкай калёніі № 1.
Яны заявілі, што атрымалі інфармацыю пра ўмовы ўтрыманьня, якія сур’ёзна парушаюць міжнароднае права, а менавіта:
- працяглае адзіночнае зьняволеньне,
- дысцыплінарныя спагнаньні і фізычныя пакараньні пасьля спробаў самагубства,
- пазбаўленьне неабходнай мэдычнай дапамогі,
- рэпрэсіі за спробы падаць скаргі, асабліва пасьля канфідэнцыйных сустрэч з псыхолягам калёніі.
«У выпадку пацьверджаньня такія практыкі могуць кваліфікавацца як катаваньні і жорсткае абыходжаньне, а пры пэўных абставінах — як гвалтоўныя зьнікненьні», — папярэдзілі экспэрты.
Асобна экспэрты спыніліся на гісторыі журналіста і блогера Ігара Лосіка. Яго ў наваполацкай калёніі на доўгі час ізалявалі ў цяжкіх умовах, пазбавілі кантактаў зь сям’ёй, перапіскі і эфэктыўнай прававой дапамогі.
Звароты ў міжнародныя праваабарончыя органы, як мяркуецца, не перадаваліся, а ягоных адвакатаў перасьледавалі і пазбаўлялі ліцэнзій.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:
«Яшчэ ўчора я быў у Наваполацку ў ШЫЗА». Журналіст Свабоды Ігар Лосік вызвалены пасьля больш як пяці год за кратаміІгар двойчы рабіў спробу суіцыду ў зьняволеньні. У сакавіку 2023 году, калі яму паведамілі пра паўторнае зьмяшчэньне ў ізаляцыю, ён нанёс сабе сур’ёзныя пашкоджаньні, аднак яму адмовілі ў шпіталізацыі і зьмясьцілі ў штрафны ізалятар.
«Пакараньне зьняволеных за спробы самагубства замест забесьпячэньня тэрміновай псыхалягічнай і мэдычнай дапамогі выклікае глыбокую трывогу і несумяшчальнае з асноўнымі стандартамі правоў чалавека, уключаючы права на жыцьцё, здароўе і свабоду ад катаваньняў і жорсткага абыходжаньня», — заявілі экспэрты.
Яны таксама выказалі занепакоенасьць тым, што Ігар Лосік быў уключаны ў сьпісы асоб, датычных да тэрарызму і экстрэмізму, нягледзячы на адсутнасьць адпаведнага прысуду.
«Уключэньне ў такія сьпісы, відаць, прыводзіць да дыскрымінацыйнага абыходжаньня і пазбаўленьня асноўных правоў», — заявілі яны, заклікаўшы Беларусь спыніць злоўжываньне тэрарыстычнымі сьпісамі.
Экспэрты таксама выказалі занепакоенасьць у сувязі з паведамленьнем пра сьмерць у 2023 годзе пажылога зьняволенага з праблемамі са здароўем, які ўтрымліваўся ва ўмовах дысцыплінарнай ізаляцыі без належнай мэдычнай дапамогі. Застаецца незразумелым, ці праводзілася расьсьледаваньне ягонай сьмерці.
«Сьмерці ў месцах пазбаўленьня волі на фоне паведамленьняў пра ізаляцыю, пазбаўленьне мэдычнай дапамогі і хаваньне інфармацыі ад сем’яў выклікаюць самыя сур’ёзныя асьцярогі з пункту гледжаньня міжнароднага права», — падкрэсьлілі экспэрты.
«Мы заклікаем улады Беларусі забясьпечыць гуманныя ўмовы ўтрыманьня, гарантаваць доступ да незалежнай мэдычнай і псыхалягічнай дапамогі і правесьці надзейныя расьсьледаваньні ўсіх выпадкаў сьмерці і сур’ёзных траўмаў у месцах пазбаўленьня волі», — заявілі яны.
16 сакавіка экспэрты накіравалі афіцыйны зварот да ўраду Беларусі.