Ужо сёньня: дзень памяці Міхала Анемпадыстава, Ігната Дамейкі, Вацлава Ластоўскага, Эдуарда Лобава

Бюст Вацлава Ластоўскага ў Глыбокім

Падзеі 23 студзеня ў беларускай і сусьветнай гісторыі.

Дата дня

23 студзеня 1938 году ка́тамі НКВД быў расстраляны Вацлаў Ластоўскі, беларускі публіцыст і палітычны дзяяч. Філёляг, укладальнік і выдавец «Расійска-крыўскага (беларускага) слоўніка», дырэктар Беларускага дзяржаўнага музэю, сакратар маладой Беларускай Акадэміі навук, пісьменьнік.

Таксама ў гэты дзень

1793 — другі падзел Рэчы Паспалітай. Кацярына II і Фрыдрых Вільгельм II падпісалі трактат, паводле якога да Прусіі адышлі землі, населеныя этнічнымі палякамі: Данцыг, Торунь, Вялікая Польшча, Куявія і Мазовія, за выняткам Мазавецкага ваяводзтва. Расея атрымала літоўскія землі да лініі Дзьвінск — Пінск — Збруч, усходнюю частку Палесься, украінскія вобласьці Падольле і Валынь.

1916Янка Купала ажаніўся з Уладзіславай Станкевіч.

Уладзіслава Луцэвіч (у дзявоцтве Станкевіч) і Янка Купала, 1916

1957 — разгром газэты «ЛіМ». Галоўны рэдактар Васіль Вітка і большасьць чальцоў рэдкалегіі былі звольненыя. Гэта адбылося пасьля артыкулу Л. Абэцэдарскага і А. Сідарэнкі ў «Звяздзе», які ўтрымліваў рэзкую крытыку тых, хто ў 1956 насьмеліўся выступаць за захаваньне гістарычнай архітэктуры Менску.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: «Невядомы Менск. Гісторыя зьнікненьня»: 1956 год, беларусы ўздымаюць галаву. Разгром абаронцаў і канец Замчышча

1974 — быў заснаваны Пастаўскі краязнаўчы музэй.

1997 — утвораная Адміністрацыя прэзыдэнта Беларусі.

У гэты дзень нарадзіліся

1783 Стэндаль, францускі пісьменьнік.

1832 Эдуар Манэ, францускі мастак-імпрэсіяніст.

Эдуар Манэ, «Чыгунка» (1873)

1867 Сьцяпан Рункевіч, беларускі гісторык царквы.

1901Хася Прусьліна, падпольніца ў Менскім гета, пасьля вайны дамаглася рэабілітацыі менскага падпольля.

У памяці

1565 Генадзь Магілёўскі, будаўнік манастыроў і цэркваў у Масковіі, лічыцца беларускім сьвятым.

1600Юры Радзівіл, першы каталіцкі кардынал родам з ВКЛ.

1889Ігнат Дамейка, беларускі навуковец-геоляг, нацыянальны герой Чылі.

Памятная дошка ў Чылі, дзе доўгі час жыў Ігнат Дамейка

1981Вера Маслоўская, беларуская грамадзка-палітычная і культурная дзяячка, адна з пачынальніц беларускага школьніцтва на Беласточчыне.

1989 Сальвадор Далі, гішпанскі мастак.

Сальвадор Далі

2007Рышард Капусьцінскі, польскі пісьменнік і журналіст.

Калі тваё сэрца боль разьдзірае
пачынаеш адчуваць сэрца
калі твае вочы сьлепнуць
пачынаеш адчуваць вочы
калі твая памяць тоне ў цемры
пачынаеш адчуваць памяць
адкрываеш сябе ўсяго
ўвесь у сумненьнях
але існуеш
праз аднаўленьне існасьці

2010 Уладзімер Марук, паэт.

Баба Паланея. Дзед Міхась.
Вы яшчэ прасілі ласкі ў бога,
Я ж не да яго шапчу, да вас —
Столькі ўзяў я вашага зямнога.

Ды, відаць, зямлі не давяраў,
Так, як вы, Міхась і Паланея...
Лапік той, што конік ваш араў,
Зараз пераворвае завея.

2018 Міхал Анемпадыстаў, мастак і паэт.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Простыя словы. Сёньня Міхалу Анемпадыставу было б 60 гадоў

2023 Эдуард Лобаў, загінуў у выніку раненьня падчас бою з расейскімі войскамі. Рада БНР пасьмяротна ўзнагародзіла яго мэдалём ордэна Пагоні.

Эдуард Лобаў

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Памерці, каб вярнуцца. Гісторыі беларусаў, якім можна прыехаць на радзіму толькі пасьля сьмерці