Досыць працяглы час Літва амаль не фіксуе сур’ёзнага наплыву кантрабандысцкіх паветраных балёнаў зь Беларусі, адзначыў галоўны дарадца літоўскага прэзыдэнта Дзейвідас Матулёніс 20 студзеня ў этэры Žinių radijas і на гэтай падставе зрабіў выснову, што сытуацыя «значна палепшылася». Пра гэта паведаміў «Позірк».
«Пакуль што сёньня на сто адсоткаў сказаць, што гэта ўжо ўстойлівы працэс і больш гэтых балёнаў у аэрапорце ня будзе, мы ня можам, трэба яшчэ пачакаць. Ужо 45 дзён фактычна мы ня мелі праблемаў, іншымі словамі, не даводзілася закрываць аэрапорты. Вецер быў розны — быў і спрыяльны, і неспрыяльны»,— цытуе службоўца партал Lrytas.
«Я б сказаў, што ёсьць некалькі прычын, чаму гэта адбылося: нашы праваахоўныя органы зрабілі нямала ў барацьбе з арганізатарамі гэтай кантрабанды з дапамогай балёнаў, таксама, магчыма, паўплывалі кліматычныя ўмовы, і не выключаю, што патрабаваньне амэрыканскага пасланца Джона Коўла да Лукашэнкі спыніць гэтую гібрыдную акцыю дае свае вынікі», — таксама заявіў Дзейвідас Матулёніс.
Уварваньне паветраных балёнаў з кантрабанднымі цыгарэтамі зь Беларусі ў Літву восеньню і ў пачатку сьнежня 2025 году стала прычынай неаднаразовага закрыцьця Віленскага аэрапорту, разьмешчанага недалёка ад мяжы. Акрамя таго, з 29 кастрычніка па 19 лістапада Літва закрывала мяжу зь Беларусьсю.
Апошні раз аэрапорт Вільні прыпыняў працу ў сувязі з паветранымі балёнамі зь Беларусі 6 сьнежня мінулага году. Празь некалькі дзён, 9 сьнежня, урад Літвы аб’явіў экстрэмальную сытуацыю дзяржаўнага ўзроўню праз «гібрыдную атаку Беларусі». Рашэньне было прынята «ў сувязі з працягам пагрозы нацыянальнай бясьпецы дзяржавы і небясьпекай для жыцьця і здароўя людзей, а таксама для маёмасьці і (або) навакольнага асяродзьдзя, якая ствараецца тым, што на тэрыторыю Літвы зь Беларусі запускаюцца паветраныя балёны, якія нясуць кантрабанду».
Спэцыяльны пасланец прэзыдэнта ЗША Дональда Трампа для Беларусі Джон Коўл пасьля вяртаньня ў Вільню зь Менску, дзе 12 і 13 сьнежня ён праводзіў перамовы з Аляксандрам Лукашэнкам, заявіў, што апошні паабяцаў яму садзейнічаць у спыненьні палётаў паветраных балёнаў зь Беларусі ў Літву.
6 студзеня ў Літве, у Варэнскім раёне, быў перахоплены груз з 3000 пачкаў цыгарэт Minsk Capital QS і GPS-навігатар. На працу аэрапортаў гэта не паўплывала.
У 2025 годзе ў Літве перанялі 635 грузаў з цыгарэтамі зь Беларусі. 122 чалавекі затрымалі за дачыненьне да кантрабанды паветранымі балёнамі.
Праз прылёты балёнаў зь Беларусі ў 2025 годзе некалькі разоў спынялі дзейнасьць аэрапорт Вільні і аднойчы — Коўна. Літоўскія палітыкі называюць запуск такіх балёнаў гібрыднай атакай Менску.
ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: У Літве прызналі, што ў студзені незаконная міграцыя зь Беларусі прыпыніласяЗакрыцьцё пераходаў на мяжы Літвы і Беларусі
- 8 жніўня 2023 году Літва закрыла пункты пропуску Шумск (з боку Беларусі Лоша) і Цьверач (Відзы), 1 сакавіка 2024-га — Лаварышкі (Катлоўка) і Райгорад (Прывалка). На мяжы зь Беларусьсю працягвалі працаваць два памежныя пераходы — Меднікі (Каменны Лог) і Салечнікі (Беняконі).
- Урад Літвы 27 кастрычніка 2025 году зусім закрыў мяжу зь Беларусьсю на месяц пасьля таго, як некалькі разоў вымушана прыпынялася праца аэрапортаў у Вільні і Коўне з прычыны зьяўленьня паблізу іх аэрастатаў, якія ляцелі зь Беларусі, несучы цыгарэты.
- Улады Беларусі ў адказ 31 кастрычніка забаранілі літоўскім грузавікам выяжджаць цераз польскую і латвійскую мяжу.
- 10 лістапада на загад Аляксандра Лукашэнкі ўсе літоўскія фуры, якія знаходзяцца ў Беларусі, сабралі на адмысловых пляцоўках і ўзялі пад ахову з выстаўленьнем рахункаў — 120 эўра на содні. Паводле Лукашэнкі, фураў было больш за 1100.
- 10 лістапада Вільня зьвярнулася да Менску з просьбай дазволіць выезд грузавікоў сваіх кампаніяў у Літву. Менск адмовіў.
- Вільня марна спрабавала вярнуць транспарт шляхам кантактаў на ведамасным узроўні. Беларусь прапанавала Літве або скасаваць рашэньне аб закрыцьці мяжы, або выйсьці на палітычна-дыпляматычнае разьвязаньне праблемы.
- 19 лістапада ўрад Літвы вырашыў, што закрытыя ў кастрычніку два пункты пропуску на мяжы Літвы і Беларусі Меднікі і Салечнікі адкрыюцца з 20 лістапада. Перад гэтым прэмʼер-міністарка Інга Ругінене заявіла, што апошнім часам паветраных балёнаў з кантрабандавымі цыгарэтамі стала меней.
- Аднак пасьля таго як урад Літвы зноў адкрыў мяжу, Віленскі аэрапорт зноў некалькі разоў закрывалі з прычыны аэрастатаў зь Беларусі, а літоўскім фурам па-ранейшаму не даюць выехаць у Літву. Беларускі бок патрабуе ад Вільні пачатку палітычных перамоваў.