Дні нараджэньня пісьменьніка Артура Вольскага і палітыка Сямёна Шарэцкага

Артур Вольскі, архіўнае фота

Падзеі 23 верасьня ў Беларусі, сьвеце, гісторыі.

Дата дня

23 верасьня 1924 году нарадзіўся Артур Вольскі, пісьменьнік і перакладнік, удзельнік нацыянальна-дэмакратычнага руху 1980-х — пач. XXI ст., сын пісьменьніка Віталя Вольскага, бацька музыкі і мастака Лявона Вольскага. Ён уваходзіў у склад некалькіх Соймаў БНФ, узначальваў Беларускае дэмакратычнае аб’яднаньне вэтэранаў вайны.

Найбольш поўна літаратурныя таленты Артура Вольскага раскрыліся, калі ён паўтара дзесяцігодзьдзя працаваў у Беларускім тэатры юнага гледача — спачатку загадчыкам літаратурнай часткі, а затым дырэктарам. Якраз тады разам з шматлікімі паэтычнымі і празаічнымі зборнікамі для дзяцей і дарослых была створаная п’еса-казка «Сьцяпан — вялікі пан», што — пакладзеная на музыку Юрыем Семянякам — сталася першай беларускай дзіцячай апэрэтай.

Адным зь ягоных найлепшых паэтычных твораў апошніх гадоў шмат хто лічыць верш «Калі гучыць «Магутны Божа».

Калі гучыць “Магутны Божа”,
гатоў я ўпасьці на калені.
Бог — толькі Бог! — нам дапаможа
знайсьці шляхі да вызваленьня...
Каб у духоўным землятрусе,
ў Хрысьце знайшоўшы ўратаваньне,
прынесьлі людзі Беларусі
за ўсе правіны пакаяньне.
І слаўна пойдзе ўсё ды спраўна.
І заквітнее Край наш гожа.
І загучыць, як Гімн Дзяржаўны,
сьпеў нашых душ — “Магутны Божа”.

Гэты дзень у гісторыі

1492Ян I Ольбрахт (Ягайлавіч) каранаваны на польскага караля.

1608 — аддзелы Яна Пятра Сапегі і Аляксандра Лісоўскага (лісоўчыкі) пачалі аблогу Тройца-Сергіевага манастыра пад Масквой.

1648 — пачалася бітва пад Піляўцамі: аб’яднаныя войскі Багдана Хмяльніцкага і Крымскага ханства супраць войска Рэчы Паспалітай.

1771 — параза войска Вялікага Княства на чале зь вялікім гетманам Міхалам Казімерам Агінскім ад расейскіх войскаў пад кіраваньнем Аляксандра Суворава ў бітве пад Сталовічамі. Мяркуецца, што гэта была вырашальная бітва для існаваньня дзяржавы — Рэчы Паспалітай.

1793 — скончыўся Горадзенскі сойм — апошні сойм Рэчы Паспалітай.

1932 — абвешчана стварэньне Каралеўства Саўдаўская Арабія — Ібн Сауд афіцыйна аб’яднаў Нэджд і Хіджаз у адну дзяржаву.

1943 — нацысты зьнішчылі Віленскае гета. Усяго за тры гады акупацыі ў Літве былі забітыя 200 тысяч габрэяў. З гэтае нагоды ў краіне штогод адзначаецца Дзень памяці ахвяраў генацыду.

Вуліца ў гета ў Вільні

1989 — азэрбайджанская мова абвешчаная дзяржаўнай у Азэрбайджане.

1998 — Рада Бясьпекі ААН прыняла рэзалюцыю, якою абавязала ўрад Югаславіі прыпыніць баявыя дзеяньні ў Косаве.

2020 — у Менску прайшла раптоўная цырымонія інаўгурацыі Аляксандра Лукашэнкі. Увечары ў сталіцы і шэрагу іншых гарадоў адбыліся масавыя акцыі пратэсту, выкліканыя інаўгурацыяй. Данія, Літва, Латвія, Нямеччына, Славаччына, Польшча, Чэхія і Эстонія пасьля інаўгурацыі заявілі, што не прызнаюць Лукашэнку легітымным прэзыдэнтам Беларусі.

У гэты дзень нарадзіліся

480 да н. э.Эўрыпід, грэцкі драматург.

63 да н. э. Гай Юліюс Цэзар Актавіян Аўгуст, рымскі імпэратар.

Статуя рымскага імпэратара Актавіяна Аўгуста

1900 — Тадэвуш Даленга-Мастовіч, пісьменьнік і журналіст.

1901Яраслаў Сэйфэрт, чэскі паэт, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў літаратуры за 1984 год.

1908 Мікалай Патолічаў, савецкі партыйны і дзяржаўны дзяяч, першы сакратар Камуністычнай партыі Беларусі ў 1950–1956 гг.

1910Юльян Сергіевіч, беларускі паэт і настаўнік.

1918 Аркадзь Маўзон, беларускі драматург.

1936Сямён Шарэцкі, беларускі палітык, старшыня Вярхоўнага Савету Беларусі ХІІІ скліканьня.

Сямён Шарэцкі

У памяці

1935 Лявон (Леанард) Заяц, беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, сябра Народнага сакратарыяту БНР. Быў рэпрэсаваны бальшавіцкімі ўладамі і памёр у зьняволеньні.

Сядзяць (зьлева направа): Яўген Ладноў, Васіль Захарка, Мікола Вяршынін, Леанард Заяц; стаяць: Лявон Вітан-Дубейкаўскі, Янка Чарапук, Яўхім Бялевіч.

1939 Зыгмунд Фройд, аўстрыйскі лекар-псыхіятар, псыхоляг і нэўроляг, заснавальнік псыхааналізу.

Зыгмунд Фройд

1974 Паблё Нэруда, чылійскі паэт, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў літаратуры за 1971 год.

Паблё Нэруда