«Гэта масавая зьява, не адзін нацыянал-здраднік». Вайскоўцы з 17 гарадоў Расеі адмаўляюцца ехаць на вайну ва Ўкраіну

Ілюстрацыйнае фота. Зьнішчаны расейскі танк у Кіеўскай вобласьці, 20 сакавіка 2022 году

Ва Ўкраіне ваююць ня толькі расейскія кантрактнікі і салдаты тэрміновай службы, але і «добраахвотнікі»: на гэтым тыдні «атрад» такіх вайскоўцаў адправілі ва Ўкраіну з самага беднага расейскага рэгіёну, Тывы (Тувы). У той жа час расьце колькасьць вайскоўцаў, якія ня хочуць удзельнічаць у вайне ва Ўкраіне.

Кіраўнік праваабарончай групы «Агора» Павел Чыкаў распавёў тэлеканалу «Настоящее время», што па дапамогу да іх ужо зьвярнуліся вайскоўцы і расгвардзейцы з 17 расейскіх гарадоў. Яны адмаўляюцца выконваць загад і ехаць ва Ўкраіну, за што, паводле адвакатаў, іх звальняюць, аказваюць на іх ціск і пагражаюць крымінальнымі справамі.

Апошнім гучным выпадкам адмовы стаў той, калі па дадзеных выданьня «Псковская губерния», на вайну ва Ўкраіне адмовіліся ехаць каля 60 чалавек, а 7 красавіка колькасьць «адмоўнікаў» вырасла ўжо да 100 чалавек. Частка гэтых вайскоўцаў ужо пасьпела пабываць на тэрыторыі Ўкраіны, а астатнія прымаюць рашэньне ня ехаць, даведаўшыся аб досьведзе сваіх таварышаў па службе.

«Вялікая група дэсантнікаў знаходзілася на тэрыторыі Ўкраіны ў пачатку вайны. Наколькі нам вядома, яны ўвайшлі туды з тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, і па шэрагу прычын яны былі выведзеныя назад на тэрыторыю Беларусі, у тым ліку з-за таго, што ў іх скончылася правізія, — распавядае «Настоящему времени» Дзяніс Камалягін, галоўны рэдактар „Псковской губернии“. — Пасьля яны вярнуліся ў Пскоў. Я так разумею, у іх ня ўзьнікла жаданыя ў другі раз ехаць у гэтую камандзіроўку, бо першапачатковая інфармацыя была аб вучэньнях плюс былі праблемы з харчаваньнем і гаруча -змазачнымі матэрыяламі».

Афіцыйнай інфармацыі ад Мінабароны Расеі аб стратах пскоўскай дэсантна-штурмавой дывізіі не было. Але ў рэгіянальных СМІ і тэлеграм-канале «Ищи своих» дадзеныя аб загінулых з 76-й дэсантна-штурмавой дывізіі зьяўляліся.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Ва Ўкраіне загінулі сама меней 55 дэсантнікаў элітнага палка Паветрана-дэсантных войскаў РФ

Частку вайскоўцаў, якія адмаўляюцца ехаць ваяваць ва Ўкраіну, афіцыйна ня хочуць звальняць са службы: яны пішуць рапарты, але іх проста не падпісваюць, расказвае Дзяніс Камалягін. Дэсантнікі, якія пасьля гэтага цьвёрда жадаюць звольніцца, звычайна зьвяртаюцца ў ваенную пракуратуру. Інфармацыі аб заведзеных крымінальных справах на вайскоўцаў з пскоўскай дывізіі пакуль няма, але вядома, што ім паступалі пагрозы ад кіраўніцтва іх вайсковых частак.

«Былі звальненьні ў звычайным парадку, але некаторыя чакаюць каманды зьверху: яны пакуль ня ведаюць, што рабіць, і не падпісваюць рапарты на звальненьне, відаць, чакаюць», — расказвае Камалягін.

Паводле інфармацыі «Пскоўскай губернии», 6 красавіка ў Пскове былі прадстаўнікі Мінабароны Расеі. Яны зьбіралі дадзеныя па забесьпячэньні і правізіі ў войску, а яшчэ высьвятлялі колькасьць «адмоўнікаў» у частках.

Камалягін мяркуе, што колькасьць тых, хто будзе адмаўляцца ехаць ва Ўкраіну, будзе расьці:

«Учора гэта 60 чалавек, сёньня гэта 100, заўтра гэта 150. Гэта масавая зьява, гэта не адзін нацыянал-здраднік, як прынята ў нас удзёўбваць усім у галаву, — кажа ён. — Гэта нармальныя людзі, якія ня хочуць ісьці ваяваць на незразумелую вайну, у незразумелых умовах, у незразумелым войску».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Аўтар пабліка «Военный омбудсмен» — пра тое, як у Расеі адмаўляюцца ваяваць

Аналягічная сытуацыя склалася ў Хакасіі: там журналіст Міхаіл Афанасьеў даведаўся, што 11 байцоў мясцовага АМАПу адмовіліся працягваць удзельнічаць у вайне з Украінай, ужо знаходзячыся ў камандзіроўцы. Па ягоных зьвестках, гэта здарылася пасьля таго, як іх калёну разьбілі ўзброеныя сілы Ўкраіны ў Кіеўскай вобласьці.

«Іх паднялі і большай частцы проста сказалі ісьці наперад: трэба будзе захапіць тэрыторыю Ўкраіны і ўтрымліваць яе, падтрымліваць парадак. І яны пайшлі, — распавядае журналіст. — Частка пайшла на Кіеў вялікай калёнай — і на падыходзе, на пад’езьдзе да Кіева калёну пачалі зьнішчаць і ў выніку зьнішчылі. Што да хакаскага САХРу — у іх 7 чалавек параненыя, 1 прапаў бязь вестак, а колькі загінулых — яны ня ведаюць, не было калі лічыць».

Амапаўцы расказалі журналісту аб праблемах з забесьпячэньнем: яшчэ калі яны знаходзіліся на тэрыторыі Беларусі падчас вучэньняў, іх не кармілі. Аб «спэцапэрацыі», па іх словах, нібыта ніхто ня ведаў да апошняга моманту — гэта значыць да перасячэньня мяжы Ўкраіны. 11 тых, хто выжыў пасьля разгрому калёны байцоў, ужо вярнуліся ў Хакасію. Усе яны, па словах Афанасьева, звольненыя са службы — «за ўчынак, які ганьбіць гонар паліцыянта».

Апошнія дадзеныя аб забітых расейскіх вайскоўцах падчас вайны Расеі з Украінай Мінабароны Расеі паведамляла 25 сакавіка: тады колькасьць загінулых, паводле афіцыйнай вэрсіі, склала 1351 чалавек. Аднак прэс-сакратар Крамля Дзьмітрый Пяскоў 7 красавіка прызнаў, што страты расейскіх войскаў «значныя».

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Прэс-сакратар Пуціна прызнаў «значныя» страты расейскіх войскаў

Вайна Расеі супраць Украіны

  • А 5-й гадзіне раніцы 24 лютага 2022 году кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра пачатак ваеннай апэрацыі супраць Украіны на Данбасе на просьбу груповак «ДНР» і «ЛНР». 21 лютага падчас тэлезвароту да расейцаў Пуцін назваў так званыя «ДНР» і «ЛНР» незалежнымі дзяржавамі ў межах вобласьцяў. 22 лютага Савет Фэдэрацыі ратыфікаваў гэтае рашэньне.
  • Расейскія войскі атакавалі ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, выкарыстоўваючы лётнішчы, базы і дарогі. Прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі апраўдваюць вайну, некаторыя яго праціўнікі лічаць тэрыторыю Беларусі акупаванай, многія заклікаюць да супраціву расейскім захопнікам. Насуперак заявам Пуціна пра атакі выключна на вайсковыя аб’екты, расейцы пачалі бамбіць школы, дзіцячыя садкі і жылыя кварталы ўкраінскіх гарадоў.
  • 2 красавіка 2022 году, пасьля вызваленьня гораду Буча пад Кіевам, фотакарэспандэнты апублікавалі дзясяткі фатаздымкаў, на якіх відаць сотні нябожчыкаў, ахвяраў масавых забойстваў, учыненых расейскімі войскамі. Многія пахаваныя ў стыхійных брацкіх магілах. Вялікія разбурэньні прынесла расейская акупацыя і Барадзянцы.
  • З 24 лютага 2022 году Расея захапіла толькі адзін абласны цэнтар — Херсон. Горад быў акупаваны расейскімі войскамі ў першыя дні вайны фактычна без баёў. Расейскія войскі адступілі зь яго і з правабярэжнай часткі Херсонскай вобласьці ў лістападзе 2022 году. Увосень 2022 году ўкраінскія войскі правялі маштабны контранаступ, у выніку якога расейскія сілы пакінулі большасьць сваіх пазыцый і ў Харкаўскай вобласьці.
  • Нягледзячы на першапачатковыя заявы Пуціна пра тое, што акупацыя ўкраінскіх тэрыторыяў не ўваходзіць у пляны ўварваньня, 30 верасьня 2022 году была абвешчана анэксія чатырох вобласьцяў Украіны (Данецкай, Запароскай, Луганскай і Херсонскай), у тым ліку і тэрыторыяў, якіх Расея не кантралявала.
  • 21 верасьня 2022 году Пуцін заявіў пра мабілізацыю ў Расеі. Пасьля гэтай заявы тысячы расейцаў накіраваліся на памежныя пункты і пачалі выяжджаць у Грузію, Казахстан, Армэнію, Манголію, Фінляндыю і іншыя краіны. У самой Расеі праціўнікі вайны падпалілі некалькі вайсковых камісарыятаў.
  • У 2023 годзе Лукашэнка і Пуцін заявілі пра разьмяшчэньне ў Беларусі расейскай ядзернай зброі. 13 чэрвеня Лукашэнка сказаў, што частка ядзернай зброі ўжо дастаўлена з РФ у Беларусь. 16 чэрвеня Пуцін таксама заявіў, што першыя ядзерныя зарады ўжо дастаўленыя на тэрыторыю Беларусі, а астатнюю частку перамесьцяць «да канца лета або да канца году».
  • 17 лістапада 2024 году тагачасны прэзыдэнт ЗША Джо Байдэн зьняў абмежаваньні на нанясеньне ўдараў амэрыканскай дальнабойнай зброяй па тэрыторыі Расеі.
  • З прыходам да ўлады ў ЗША прэзыдэнта Дональда Трампа рэзка актывізавалася тэма магчымых мірных перамоваў. Улетку 2025 году Дональд Трамп правёў шэраг сустрэчаў, у тым ліку з Уладзімірам Зяленскім і Ўладзімірам Пуціным. Аднак дамовіцца пра мірнае пагадненьне ці прынамсі пра асабістую сустрэчу прэзыдэнтаў Украіны і Расеі не атрымалася. Агулам мірныя перамовы дагэтуль не далі істотных вынікаў.
  • 1 чэрвеня 2025 году на Дзень расейскай авіяцыі Ўкраіна правяла маштабную апэрацыю «Павуціньне». Служба бясьпекі Ўкраіны зладзіла ўдары па авіябазах па ўсёй тэрыторыі Расеі, зьнішчыўшы дзясяткі расейскіх вайсковых самалётаў. Дакладна невядома, адкуль кіраваліся гэтыя дроны і ці выкарыстоўвалі яны штучны інтэлект для нацэльваньня на расейскія самалёты. Паводле ўкраінскага боку, дахі грузавікоў, дзе хаваліся дроны, адчынялі дыстанцыйна, каб дазволіць квадракоптэрам узьлятаць.
  • З пачатку 2024 году па цяперашні час украінскія дроны пашкодзілі мноства расейскіх нафаперапрацоўчых заводаў, што прывяло да істотнага скарачэньня вытворчасьці нафтапрадуктаў у Расеі.
  • Лінія фронту ва Украіне на працягу 2025 і на пачатку 2026 году заставалася адносна стабільнай. Пры гэтым расейскія войскі павольна прасоўваліся на асобных участках. З кастрычніка 2025 па сакавік 2026 году Расея захапіла каля 1833 км². На пачатку 2026 году ўкраінскія сілы правялі шэраг удалых контратак. У канцы красавіка 2026 году ўпершыню за доўгі час Ўкраіна адваявала больш тэрыторыі, чым страціла.

Незалежная праверка інфармацыі пра ваенныя дзеяньні, якую даюць афіцыйныя асобы розных бакоў, не заўсёды магчымая.