Крызіс: быў — завод, будзе — гіпэрмаркет

Пінскае трыкатажнае аб’яднаньне “Палесьсе” страчвае ў крызіс адну з трох сваіх асноўных фабрык. У Гомелі зьнікае працоўная пэрспэктыва ў швачак. Непрыемнасьці перажываюць і прадпрыемствы лёгкай галіны ў Бабруйску.

ПІНСК

Ад сёньня ў інтэрнэце распаўсюджваецца аб’ява Пінскага адкрытага акцыянэрнага таварыства “Палесьсе”. Гэтае найбуйнейшае на Берасьцейшчыне прадпрыемства лёгкай прамысловасьці прапаноўвае ў арэнду будынак фабрыкі. Плошча прадпрыемства — як шэсьць футбольных стадыёнаў разам.

Ці зьявіліся ўжо ахвотнікі на такія плошчы? Пытаньне галоўнаму інжынэру фабрыкі аб’ёмнага прадзіва Ўладзімеру Маклакову. Ён тлумачыць:

“За апошнія гады вытворчасьць пайшла ўніз. Тыя аб’ёмы, што былі пры савецкай уладзе і зараз, непараўнальныя.Таму эксплюатаваць два будынкі, калі можна абысьціся адным, эканамічна нявыгадна”.

Чэхі прапаноўвалі вытворчасьць, а расейцы — базар

Цікаўлюся ў суразмоўцы, на якія новыя патрэбы можа прыдацца прапанаваны ў арэнду вытворчы корпус, а таксама склад, прыбудовы і трохузроўневы адміністрацыйны блёк:
Чэхі прыяжджалі, глядзелі... Аднак прыкінулі і адмовіліся...

Write Your Quote Here ...

“Чэхі тут прыяжджалі, глядзелі, ці можна адкрыць тэкстыльную вытворчасьць. Вырабляць тут мэблевую тканіну. Аднак прыкінулі і адмовіліся. Занадта вялікія для іх плошчы. Зрабілі прапанову й расейцы. У іх намеры адчыніць тут супэр- і гіпэрмаркет, ці нават два пад адным дахам”.

Галоўны інжынэр Маклакоў ня ўтойвае, што на будынку магчымага гандлёвага цэнтру ў мінулым годзе зроблены капітальны рамонт даху. Тут плітачная падлога. Ацяпленьне. Вэнтыляцыя. Тэлефонныя камунікацыі.

“Праблема ў тым, што гэта дзяржаўнае прадпрыемства, дзе нічога людзі не зарабляюць”

У лепшыя часы на пінскай фабрыцы аб’ёмнага прадзіва было ажно дзьве тысячы працоўных месцаў. Які ж лёс працаўнікоў? Гаворыць Канстанцін Чувак, які мусіў звольніцца зь пінскай фабрыкі:

“Хто застаўся на прадпрыемстве — у прастоях. То адны выходзяць на працу, то іншыя. Хто ў вымушаных адпачынках, атрымліваюць дзьве траціны заробку, хто на працы — трошкі больш. Праблема ў тым, што гэта дзяржаўнае прадпрыемства, нават калі называецца трошкі інакш. Усё роўна яны кіруюцца адным чалавекам. Яны пад яго лад працуюць, але ў выніку нічога не зарабляюць, як і паўсюдна цяпер у Беларусі”.



БАБРУЙСК

Сярод тых мясцовых прадпрыемстваў, якія церпяць ад спаду вытворчасьці -- скураны завод.

Прадпрыемства мае затавараныя склады і працуе няпоўны тыдзень. Цяжкасьці бабруйскія гарбары зьвязваюць з падзеньнем коштаў на замежную сыравіну, а таксама з патрабаваньнямі ўраду Беларусі набываць скуру толькі на беларускім рынку. Як тут лічаць, гэтыя акалічнасьці прывялі да падаражэньня прадукцыі:

“Мы абмежаваныя ўказам прэзыдэнта”

“У нас было дужа шмат экспартнай прадукцыі. Цяпер жа на Захадзе сыравіна патаньнела прыкметна. Мы дык абмежаваныя ўказам прэзыдэнта. Сыравіну бяром толькі ў Беларусі згодна з дэкляраванымі цэнамі, якія сёньня існуюць і якія зацьверджаныя Міністэрствам эканомікі й Міністэрствам фінансаў. Цяпер мы працуем, як кажуць, толькі на мясцовым рынку”, — патлумачыла сытуацыю на прадпрыемстве прадстаўніца адміністрацыі.

А што на мясцовым рынку, ці набываюць вашу прадукцыю беларускія прадпрыемствы? — пытаюся ў суразмоўкі.

Скураны тавар з Бабруйску не купляе нават магілёўская фабрыка

Наш скураны тавар сёньня ня хочуць набываць нават ні магілёўская абутковая фабрыка, ні наша бабруйская ...
“Наш скураны тавар сёньня ня хочуць набываць нават ні магілёўская абутковая фабрыка, ні наша бабруйская. Яны стараюцца браць больш танную прадукцыю з Расеі, Кітаю, і нават да Бразыліі дайшлі. Таму з рынкамі збыту ў нас вялікае пытаньне. У нас вялікія запасы гатовай прадукцыі, і яны павялічваюцца”.

Сытуацыю пагаршае вялікая энэргаёмістасьць вытворчасьці:

“Ацяпленьне й электраэнэргія прывязаныя да даляра. Тарыфы растуць не па днях, а па гадзінах, як расьце даляр. Вось цяпер у сувязі з гэтай сытуацыяй вымушаныя працаваць чатыры дні на тыдзень. Цяпер у нас прыкладна пяцьсот чалавек працуе. Як кажуць, падскарачаем людзей крыху, падскарачаем”.

Магілёўскія абутнікі прызнаюць: прадукцыя бабруйскіх гарбароў дарагая.

“Там няма той якасьці, якая нас цікавіць. Мы працуем расейскім добрым таварам і танным. Ніводзін беларускі пастаўшчык на сёньня ня ў стане канкураваць па кошце, па якім мы бярэм. У нас кожная капейка сёньня на ўліку, каб патаньніць сёньня прадукцыю”, — паведаміў супрацоўнік магілёўскай абутковай фабрыкі “Шагавіта”.

Што да бабруйскай гарбарні, то ў лепшыя часы яе прадукцыю набывалі ў Расеі, Украіне, Малдове ды Літве, а таксама ў краінах Закаўказьзя. Некалі на камбінаце працавалі да тысячы двухсот чалавек. Як удалося высьветліць, сярэдні заробак амаль паўтысячнага калектыву не перавышае шасьцісот тысяч рублёў.

ГОМЕЛЬ

Найбуйнейшае ў Гомелі швейнае акцыянэрнае таварыства “Камінтэрн” працуе зараз толькі чатыры дні на тыдзень.

Распавядае наладчык, які назваўся Зьмітром:
На чатырохдзёнку перайшлі і на пагадзінны заробак...

“На чатырохдзёнку перайшлі. Пакуль да красавіка. На месяц за чатыры альбо пяць дзён нам не заплацяць. У нас пагадзінны заробак. На сто тысяч ці нават на сто зь лішкам будзе меней”.

“Камінтэрн” лічыцца лідэрам у Беларусі па вырабе мужчынскіх і дзіцячых гарнітураў. Акурат у сакавіку прадпрыемства адзначае 90-годзьдзе з часу свайго заснаваньня.

Паўтара дзесяцігодзьдзя таму “Камінтэрн” быў акцыянаваны.

“Чамусьці нашы чыноўнікі з Ангельшчынай пасварыліся”

Адзін са старэйшых рабочых швейнага прадпрыемства згадвае, што найбольш прыбыткова было працаваць тады, калі ішлі заказы на шыцьцё гарнітураў з Англіі:

“Калі для Англіі шылі, былі нармальныя заробкі. Ва ўсіх нармальныя. А потым штосьці з Англіяй нашы па цэнах не разабраліся”.

Апошнім часам “Камінтэрн” у зьнешніх стасунках арыентаваўся пераважна на Расею. Аднак у сувязі з крызісам збываць гарнітуры суседзям становіцца ўсё цяжэй.

На сямігадзінны працоўны дзень перайшло й гомельскае прадпрыемства “Праца”, якое спэцыялізуецца на выпуску рабочага й вайсковага абутку.