Лінкі ўнівэрсальнага доступу

У Эўразійскай супольнасьці ня могуць дамовіцца пра падаткі на алькаголь і тытунь


Фота ©Shutterstock

Урад Беларусі стаіць перад выбарам — зьбіраць болей алькагольных і тытунёвых грошай у бюджэт альбо адвучаць насельніцтва піць і курыць.

Два расейскія міністэрствы — фінансаў і аховы здароўя — не падтрымліваюць увядзеньня адзіных акцызаў на тытунь і алькаголь у рамках Эўразійскага эканамічнага саюзу (ЭАЭС). Пра гэта сёньня піша расейская газэта «Известия».

Прычына нязгоды — нізкія стаўкі акцызных падаткаў, якія прапануе ЭАЭС. Напрыклад, розьніца ў акцызе на адзін пачак цыгарэт складае 40 расейскіх капеек. Гэта азначае, што і тытунь, і алькаголь на абшарах ЭАЭС стануць больш таннымі і даступнымі. У выніку ўзьнікаюць дадатковыя пагрозы для здароўя людзей, якія жывуць у Армэніі, Беларусі, Казахстане, Кіргізстане і Расеі.

Пазыцыя Беларусі ў гэтым пытаньні складаная — адзначае фінансавы аналітык Сяргей Чалы:

Сяргей Чалы
Сяргей Чалы

«Падвышэньне акцызаў звычайна прыводзіць да дадатковых грошай, якія паступаюць у бюджэт. Для звычайнага чалавека рост коштаў на гарэлку і цыгарэты не настолькі вялікі, каб ён адмовіўся ад іх ужываньня. Але па ўсёй краіне ад падвышэньня набягаюць неблагія грошы. Так было ў ранейшыя гады.

Але сёлета год незвычайны. Продаж айчыннага тытуню абваліўся працэнтаў на 25, а ўжываньне алькаголю зьменшылася працэнтаў на 15. Таму атрымліваецца такая цікавая сытуацыя. З аднаго боку, ідэя падвышэньня акцызаў, а яна скіраваная і на тое, каб людзі меней куплялі гарэлку і цыгарэты, спрацавала. То бок здароўе народа паляпшаецца. І 2015 год — першы, калі такое здарылася.

Аднак, з другога боку, адмова ад тытуню і алькаголю адбылася хутчэй, чым расьлі стаўкі акцызаў. Таму зьбіральнасьць гэтага падатку зьнізілася. З-за гэтага сёлета ў нас было шмат прапаноў: давайце будзем прадаваць гарэлку круглыя суткі, няхай на паліцах стаяць 29 відаў рознай гарэлкі і г.д.

Атрымалася тое, што я назваў бы супярэчнасьцю задач: для здароўя — плюс, для Міністэрства фінансаў — мінус. І цяпер дылема — а што акажацца важней: здароўе ці грошы? Сёлета ўпершыню гэтыя рэчы сталі паміж сабой несумяшчальнымі. І цяпер мне зразумела, што ўстае пытаньне палітычнага выбару: што для нашай краіны важнейшае — зьбіраць болей грошай у бюджэт альбо адвучаць насельніцтва піць і курыць?»

Эўразійская эканамічная камісія вырашыла прывязаць стаўкі акцызаў не да расейскага рубля, а да эўра. Пра гэта заявіў міністар па эканоміцы і фінансавай палітыцы Эўразійскай эканамічнай камісіі Цімур Сулейманаў. Ён сказаў, што акцыз на адзін пачак цыгарэт плянуецца ўсталяваць у памеры 44 эўрацэнты. У Маскве лічаць, што гэтага мала.

Прынцыповае рашэньне аб увядзеньні адзінага тарыфнага калідору прынялі яшчэ ў траўні. Аднак калі ён пачне дзейнічаць, дагэтуль невядома. Спадар Сулейманаў тлумачыць гэта тым, што «пытаньне ўсё яшчэ абмяркоўваецца».

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG