Бяляцкага запрасілі ганаровым госьцем на Кангрэс «Гарады правоў чалавека», дзе ён гаварыў пра беларускіх уцекачоў

Кангрэс правоў чалавека, на якім выступіў ганаровым госьцем Алесь Бяляцкі (зьлева), побач зь ім мэр Уроцлава Яцэк Сутрык
Кангрэс правоў чалавека, на якім выступіў ганаровым госьцем Алесь Бяляцкі (зьлева), побач зь ім мэр Уроцлава Яцэк Сутрык

Двухдзённы кангрэс «Гарады правоў чалавека — ад ідэі да практыкі» з удзелам органаў мясцовага самакіраваньня розных краін Эўропы праходзіць у польскім Уроцлаве.

Ганаровым госьцем форуму стаў беларускі праваабаронца, былы шматгадовы палітвязень і ляўрэат Нобэлеўскай прэміі міру Алесь Бяляцкі.

«У сьнежні мінулага года мяне дэпартавалі зь Беларусі. Я ведаю, што значыць прыехаць у чужы горад і цалкам залежаць ад таго, як цябе там прымуць. Горад можа стаць прытулкам для правоў чалавека — месцам, дзе іх можна рэальна адчуць на практыцы, а ня проста прачытаць пра іх на паперы», — заявіў Алесь Бяляцкі удзельнікам кангрэсу перад пачаткам форуму.

Чым адметны Кангрэс

Арганізатарам форуму выступіла гарадзкая управа Ўроцлава пад ганаровым патранатам Прадстаўніцтва Эўрапейскай камісіі ў Польшчы і польскіх дзяржаўных інстытутаў.

Кангрэс аб’ядноўвае прадстаўнікоў мясцовага самакіраваньня (у тым ліку з Барсэлоны, Вены, Граца, Утрэхта і іншых эўрапейскіх гарадоў), актывістаў, навукоўцаў і жыхароў для абмеркаваньня таго, як правы чалавека працуюць у паўсядзённым гарадзкім жыцьці.

Што сказаў Алесь Бяляцкі

Алесь Бяляцкі ў сваёй прамове на кангрэсе гаварыў пра тое, як гарады могуць станавіцца прытулкам і прасторай абароны правоў чалавека, пры выклікі, якія прынёс народам цяперашні час:

«Я бачу адзін станоўчы момант у цяперашні час: выразна акрэсьлілася супрацьстаяньне паміж дабром і злом. Зло — гэта дыктатура аўтакратыі; дабро — гэта дэмакратыя. Зло — гэта імпэрскі перагляд межаў; дабро — гэта сувэрэнітэт народаў».

Алесь Бяляцкі закрануў таксама сярод іншага і праблемы беларускіх палітычных уцекачоў у розных краінах сьвету:

«Многія беларускія ўцекачы апынуліся ў Польшчы — ня ў пошуках лепшага матэрыяльнага жыцьця, а ратуючыся ад пагроз сваёй свабодзе і фізычнай бясьпецы. Яны глыбока цэняць разуменьне і падтрымку, якія атрымалі ад жыхароў і мясцовых уладаў польскіх гарадоў. Многія беларусы, вымушаныя адправіцца ў выгнаньне, прадэманстравалі сваю адданасьць дэмакратычным каштоўнасьцям падчас мірных пратэстаў 2020 году. Як правіла, гэта адукаваныя, працавітыя і сьціплыя людзі, якія вярнуліся б у Беларусь, калі б не дыктатура.

Я ўдзячны польскаму народу за спагаду і за разуменьне таго, што беларускі народ — гэта ня тое ж самае, што рэжым Лукашэнкі. Я таксама дзякую ўладам польскіх гарадоў — у тым ліку гаспадарам гэтага форуму ва Ўроцлаве — за дапамогу беларусам у забесьпячэньні іх культурных і адукацыйных правоў (наколькі гэта дазваляюць наяўныя матэрыяльныя і прававыя рэсурсы), а таксама за падтрымку ў сацыяльных пытаньнях і — што асабліва важна — у працэсе легалізацыі іх статусу».

Кангрэс правоў чалавека ва Ўроцлаве, Алесь Бяляцкі і мэр Уроцлава Яцэк Сутрык
Кангрэс правоў чалавека ва Ўроцлаве, Алесь Бяляцкі і мэр Уроцлава Яцэк Сутрык

Бяляцкі таксама разважаў пра адказнасьць у захаваньні чалавечнасьці, эўрапейскія традыцыі мясцовага самакіраваньня, салідарнасьць, сказаў пра падзеі і настроі ў Беларусі пасьля 2020 году:

«Беларускае грамадзтва не прыняло вяртаньня дыктатуры і застаецца гатовым да перамен. Дух мірнай беларускай рэвалюцыі 2020 году — моманту, калі людзі ўсталі на абарону свабоды і эўрапейскіх каштоўнасцей, — усё яшчэ жывы. У наш час, калі каштоўнасьці свабоды і чалавечнасьці падвяргаюцца рэлятывізацыі, давайце захоўваць пільнасць і не дапускаць спробаў ператварыць зло ў норму».

Завяршаючы прамову, Бяляцкі прыгадаў пасыл аптымізму і надзеі ад выдатнага польскага сьпевака Чэслава Немэна, які нарадзіўся ў Беларусі: «Але людзей добрай волі болей!»

​
XS
SM
MD
LG