Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ужо сёньня: Гадавіна разьні ў Варшаве і гібелі паўстанца Якуба Ясінскага

Бітва паўстанцаў пад Рацлавіцамі, паўстаньне Тадэвуша Касьцюшкі, 1794 год
Бітва паўстанцаў пад Рацлавіцамі, паўстаньне Тадэвуша Касьцюшкі, 1794 год

Падзеі 4 лістапада ў беларускай і сусьветнай гісторыі.

Дата дня

4 лістапада 1794 году расейскія войскі ўзялі штурмам прадмесьце Варшавы Прагу. Пасьля разгрому паўстанцаў жаўнеры ўчынілі масавую разьню жыхароў і палонных. Загінулі ад 13 да 20 тысяч чалавек. Сярод іх — адзін з кіраўнікоў паўстаньня Якуб Ясінскі.

Таксама ў гэты дзень

1611 — Смаленск атрымаў магдэбурскае права.

1661 — у бітве пад Кушлікамі на Полаччыне войска Рэчы Паспалітай здабыла пераканаўчую перамогу над войскам Маскоўскай дзяржавы.

1899 — апублікаваная асноўная кніга Зыгмунда Фройда «Тлумачэньне сноў».

1922 — у Эгіпце знайшлі пахавальню фараона Тутанхамона — гэта адна з найвялікшых археалягічных знаходак XX стагодзьдзя.

1924 — у Віцебску заснавалі вэтэрынарны інстытут. Яго ўрачыста адкрылі 8 лістапада, а 24 лістапада пачаліся заняткі.

Пагоня на будынку былога Пазямельна-сялянскага банку, узьведзеным у 1917 годзе, у якім цяпер месьціцца вэтэрынарная акадэмія
Пагоня на будынку былога Пазямельна-сялянскага банку, узьведзеным у 1917 годзе, у якім цяпер месьціцца вэтэрынарная акадэмія

1946 — Уступіў у сілу Статут UNESCO, Арганізацыі ААН па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры.

1950 — у Рыме падпісалі Эўрапейскую канвэнцыю пра абарону правоў чалавека і асноўных свабодаў. Беларусь так і ня стала сябрам Рады Эўропы і не далучылася да да гэтай канвэнцыі.

1956 — савецкія танкі ўварваліся ў Будапэшт і празь некалькі дзён задушылі паўстаньне. Тысячы вугорцаў загінулі, сотні тысяч былі вымушаныя ўцякаць за мяжу. Цяпер 4 лістапада ў Вугоршчыне адзначаюць Нацыянальны дзень жалобы.

1979 — у сталіцы Ірану Тэгеране ўдзельнікі Ісламскай рэвалюцыі захапілі амэрыканскую амбасаду і ўзялі ейных супрацоўнікаў у закладнікі. Крызіс цягнуўся 444 дні.

2008 — на прэзыдэнцкіх выбарах у ЗША перамог Барак Абама.

Барак Абама
Барак Абама

У гэты дзень нарадзіліся

1887 — Зьміцер Жылуновіч (Цішка Гартны), беларускі пісьменьнік і дзяржаўны дзяяч. У студзені 1919 году ўзначаліў першы Часовы рабоча-сялянскі савецкі ўрад Беларусі, быў адным з удзельнікаў стварэньня БССР. У 1936 годзе яго арыштавалі паводле палітычных абвінавачаньняў. У красавіку 1937 году ён памёр у магілёўскай псыхіятрычнай лякарні.

Зьміцер Жылуновіч
Зьміцер Жылуновіч

1906 — Аляксандра Нікалаева, беларуская балерына.

1929 — Сяргей Карніловіч, дзяяч беларускай эміграцыі, ураджэнец Докшыччыны.

1940 — Яўген Гучок, беларускі паэт.

У памяці

1863 — Казімер Кабылінскі, удзельнік паўстаньня 1863–1864 гадоў, адзін зь яго камандзераў. Загінуў у баі з расейскімі карнікамі.

1937 — расстраляны Аляксандар Вальковіч, дзяяч БНР, народны сакратар фінансаў БНР. У 1920 годзе эміграваў, у 1925 — вярнуўся ў БССР. У 1937-м асуджаны за «антысавецкую агітацыю і прапаганду» на найвышэйшую меру пакараньня.

1937 — расстраляныя беларускі мастак Хрыстафор Даркевіч і ягоны брат, мастацтвазнаўца Пятро Даркевіч. Усяго 4 лістапада 1937 году ў Віцебску расстралялі каля 110 чалавек.

1955 — Генрых Грыгоніс, беларускі актор.

1968 — Міхаіл Кікоін, францускі мастак зь Беларусі.

1992 — Васіль Хомчанка, беларускі пісьменьнік. У 1937 годзе, 18-гадовым юнаком, на 4 гады трапіў у савецкія лягеры. У 1990-м узначаліў камісію Саюзу пісьменьнікаў Беларусі па вяртаньні спадчыны рэпрэсаваных літаратараў. У апошні год жыцьця выдаў кнігу «Цар — зэк Сямён Івашкін» пра сталінскія рэпрэсіі.

Тэмы гэтага артыкулу
​
XS
SM
MD
LG