Паводле латвійскіх уладаў, апэрацыя дазволіла ўдвая скараціць колькасьць спробаў незаконнага перасячэньня мяжы. За яе час спынілі больш за 1400 чалавек, затрымалі перавозчыкаў мігрантаў і ліквідавалі два тунэлі. Аднак памежнікі папярэджваюць, што ціск на мяжу захоўваецца.
Адзін з найбольш сур’ёзных інцыдэнтаў адбыўся 5 кастрычніка. Паводле латвійскага боку, група людзей у масках, якая заставалася на тэрыторыі Беларусі, пагражала адтуль латвійскім вайскоўцам і падштурхоўвала мігрантаў да мяжы. Пазьней адказнасьць за здарэньне ўзяла на сябе малавядомая групоўка «Чорныя русы».
Аляксандар Лукашэнка назваў паведамленьні пра інцыдэнт інсцэніроўкай Латвіі і адрынуў датычнасьць беларускіх уладаў. У Рызе гэтым заявам не паверылі.
Кіраўнік латвійскага Цэнтру крызіснага кіраваньня Арвіс Зіле лічыць, што сытуацыя можа сьведчыць альбо пра ўдзел беларускіх уладаў у арганізацыі пераходаў, альбо пра тое, што яны не кантралююць гэты ўчастак мяжы. Паводле яго, на беларускім баку стварылі дадатковую агароджу ўглыб тэрыторыі краіны. Там, як мяркуе Зіле, могуць зьбірацца мігранты і людзі, якія дапамагаюць ім перайсьці мяжу, яны рыхтуюцца да пераходаў і вырабляюць для гэтага рыштунак.
Пасьля ўзмацненьня патрулёў мігранты ідуць углыб Латвіі
Латвійскія ўлады таксама паведамляюць, што ў перавозцы мігрантаў за грошы ўдзельнічаюць некаторыя жыхары іх краіны і грамадзяне Ўкраіны. Памежнікі спрабуюць выяўляць такія сеткі і затрымліваць тых, хто дапамагае незаконна перасякаць мяжу. Паводле латвійскіх памежнікаў, пасьля пачатку апэрацыі зьмянілася і тактыка гэтых людзей, якія дапамагаюць мігрантам дабірацца да Заходняй Эўропы. Раней перавозчыкі стараліся пад’ехаць як мага бліжэй да мяжы і забраць людзей там. Цяпер мігранты спрабуюць абыходзіць патрулі і пранікаць на 25–30 кілямэтраў углыб Латвіі, дзе іх падбіраюць аўтамабілі.
Міністар унутраных справаў Латвіі Яніс Домбрава нават прапанаваў дазволіць страляць па парушальніках на паражэньне. Аднак гэтую ідэю раскрытыкавалі і ягоныя партнэры па ўрадзе, і юрысты. Яны нагадалі, што права на жыцьцё абараняецца Эўрапейскай канвэнцыяй правоў чалавека, а прымяненьне зброі ня можа аўтаматычна вызваляць ад адказнасьці. У дадатак Эліна Луізе Вітола, прадстаўніца МЗС Латвіі нагадала, што «дзеючае заканадаўства ўжо дае Памежнай ахове права ў пэўных выпадках, пры крайняй неабходнасьці, прымяняць агнястрэльную зброю, нават без папераджальнай стрэлу».
Што адбываецца на межах Літвы і Польшчы
Латвія цяпер стала галоўным напрамкам ціску мігрантаў на ўсходняй мяжы Эўразьвязу зь Беларусьсю. Але праблема закранае і суседнія краіны.
Паводле апошніх даступных зьвестак, на 18 кастрычніка 2026 году латвійскія памежнікі спынілі сёлета 12 205 спробаў незаконна перайсьці мяжу зь Беларусі. У Літве на 23 кастрычніка было зафіксавана 1 745 такіх спробаў. У Польшчы за студзень—верасень зарэгістравалі 474 спробы — значна менш, чым у папярэднія гады. Аднак пасьля 20 кастрычніка, праз 34 дні цішыні, польская Памежная варта паведаміла аб 8 спробах незаконнага пераходу мяжы з боку Беларусі.
Пры гэтым Літва сутыкаецца і з другаснай міграцыяй: частка людзей, якія трапілі ў Латвію зь Беларусі, спрабуе празь Літву і Польшчу дабрацца далей на захад. Паводле літоўскай памежнай службы, у 2025 годзе ў Літве затрымалі 1 288 мігрантаў, якія ўехалі ў Латвію зь Беларусі, а потым спрабавалі працягнуць шлях у іншыя краіны ЭЗ.
Латвія, Літва і Польшча абвінавачваюць Менск у выкарыстаньні міграцыі для ціску на Эўразьвяз. Беларускія ўлады гэтыя абвінавачаньні адкідаюць.
Апэрацыя «Вілкаціс» (Vilkatis, па-латыску — «пярэварацень» або «ваўкалак») — гэта спэцыяльная апэрацыя Латвіі, распачатая 11 жніўня 2026 году для ўзмацненьня аховы ўсходняй мяжы на тле росту спробаў незаконнага пераходу зь Беларусі.
Сутнасьць апэрацыі — ня толькі затрымліваць мігрантаў на мяжы, але і разбураць сеткі, якія, паводле латвійскіх уладаў, арганізуюць іх перапраўку ў краіну і далей у Шэнгенскую зону.
У межах апэрацыі прадугледжаныя: — больш шчыльная каардынацыя памежнікаў, паліцыі, войска і службаў бясьпекі; — больш актыўнае выкарыстаньне дронаў, верталётаў і авіяцыі для назіраньня за мяжой; — праверкі аўтамабіляў і пошук людзей, якія перавозяць мігрантаў углыб краіны; — абмен інфармацыяй і каардынацыя дзеяньняў зь Літвой, Эстоніяй і Польшчай.
Першапачаткова апэрацыю плянавалі завяршыць раней, але ў кастрычніку яе працягнулі да 31 сьнежня 2026 году. Паводле латвійскай памежнай службы, за час яе правядзеньня былі спыненыя больш за 1400 спробаў незаконнага перасячэньня мяжы, а таксама затрыманыя некалькі меркаваных арганізатараў перавозкі мігрантаў.
Форум