Гэты дзень у гісторыі
1157 — менская княгіня Соф’я ўзяла шлюб з дацкім каралём Вальдэмарам і стала каралевай Даніі.
1915 — у Нью-Ёрку дзясяткі тысяч жанчын выйшлі на маніфэстацыю з патрабаваньнем выбарчага права.
1924 — у Менску пачаўся аўтобусны рух, дагэтуль адзіным грамадзкім транспартам для менчукоў была конка.
1954 — заходнія дзяржавы падпісалі пакет пагадненьняў пра спыненьне акупацыйнага рэжыму ў Фэдэратыўнай Рэспубліцы Германіі, аднаўленьне ейнага дзяржаўнага сувэрэнітэту і далучэньне да NATO і Заходнеэўрапейскага зьвязу.
1956 — у Вугоршчыне выбухнула антыкамуністычнае паўстаньне, якое да сярэдзіны лістапада здушылі савецкія войскі. Загінулі тысячы людзей, дзясяткі тысяч былі рэпрэсаваныя, каля 200 тысяч вымушана пакінулі краіну.
Забітыя ў вулічных баях у Будапэшце, 1956 год
1958 — расейскаму пісьменьніку Барысу Пастэрнаку прысудзілі Нобэлеўскую прэмію ў літаратуры. Адным з найбольш вядомых ягоных твораў стаў раман «Доктар Жывага», выдадзены за мяжой у 1957 годзе, але забаронены для публікацыі ў СССР. На радзіме супраць пісьменьніка ўсчалі кампанію цкаваньня, і ён пад ціскам савецкіх уладаў адмовіўся ад прэміі.
2001 — Apple прэзэнтавала першы iPod — партатыўны музычны плэер, які зьмяніў спосабы праслухоўваньня музыкі. У 2022 годзе функцыі плэера канчаткова перанялі смартфоны.
2002 — у Маскве баевікі захапілі больш за 900 чалавек у тэатры на Дуброўцы падчас мюзыклу «Норд-Ост». Нападнікі патрабавалі вывесьці расейскія войскі з Чачні. 26 кастрычніка расейскія сілавікі пусьцілі ў будынак атрутны газ і пайшлі на штурм. Усе нападнікі былі забітыя, аднак загінулі і 130 закладнікаў.
2008 — у Магілёве адбылася ўстаноўчая канфэрэнцыя грамадзкага аб’яднаньня «Рух „За Свабоду“». Пасьля трох папярэдніх адмоваў Міністэрства юстыцыі ўрэшце зарэгістравала аб’яднаньне ў сьнежні 2008 году. У лістападзе 2021-га ўлады скасавалі рэгістрацыю.
У гэты дзень нарадзіліся
1823 — беларускі і польскі асьветнік, паэт, публіцыст і журналіст Адам Плуг (Антон Пяткевіч).
1834 — Ян Ваньковіч, камандзір паўстаньня Каліноўскага.
1909 — Міхась Зуй, вайсковы і палітычны дзяяч, прэзыдэнт Беларускай Цэнтральнай Рады (1988–1995).
1924 — Іван Лепешаў, беларускі мовазнаўца, доктар філялёгіі, прафэсар, аўтар больш як 500 навуковых і навучальных працаў (у тым ліку 40 кніг). Асноўнай тэматыкай ягоных навуковых дасьледаваньняў была фразэалёгія, мова мастацкай літаратуры і культура маўленьня.
Удзельнік Другой сусьветнай вайны, двойчы паранены і ўзнагароджаны баявымі мэдалямі. У 1949 годзе яго арыштавалі паводле абвінавачаньня ў службе ў паліцыі і адправілі ў лягер, дзе ён правёў шэсьць гадоў. У 1963 годзе суд прызнаў, што Лепешаў трапіў у паліцыю прымусова, у карных апэрацыях ня ўдзельнічаў, дапамагаў партызанам і сам быў зьняволены нацыстамі.
1927 — Анджэй Струміла, польскі мастак беларускага паходжаньня, графік, скульптар, фатограф і паэт.
1964 — Антон Астаповіч, старшыня Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры ў 2007–2023 гадах. У студзені 2023 году таварыства ліквідаваў Вярхоўны суд.
1975 — Ганна Севярынец, беларуская пісьменьніца, літаратуразнаўца і пэдагог.
У памяці
1937 — Уладзiмер Крыловіч, артыст, адзін з пачынальнікаў беларускага прафэсійнага тэатру.
1941 — на лесапавале ў ГУЛАГу памёр Васіль Шашалевіч, беларускі драматург. Так апісаў абставіны ягонай гібелі Сяргей Грахоўскі з словаў відавочцы ў кнізе «Споведзь»:
«Па стане здароўя ён ня мог працаваць на павале. Прыстроілі статыстыкам у санчасьць. Работа лёгкая, ды і перападала трохі з бальнічнай кухні. Аднойчы ён напісаў вясёлую гумарыстычную п’еску зь лягернага жыцьця. Яе паставілі аматары на лягернай сцэне. Апладзіравалі, дзякавалі аўтару. А ноччу яго выклікаў упаўнаважаны опэрчэкісцкага аддзелу і зрабіў разнос, мудрэйшы за самы жорсткі допыт: абвінаваціў у паклёпе на выхаваўчую сыстэму ў лягеры, у кампрамэтацыі кіраўніцтва, у працягваньні варожай ідэалёгіі. Новую справу на яго заводзіць ня стаў, а загадаў адправіць у лес, „а там ты і сам загнесься“, — сказаў на разьвітаньне.
Упаўнаважаны стрымаў слова. Шашалевіча пагналі ў лес, але ні пілаваць, ні грузіць ён ня мог — даўнія сухоты абвастраліся часьцей і часьцей. Яго пасадзілі на складзе каля кастра адзначаць, колькі хто з возчыкаў вывез драўніны. Лес ад складу валяць далёка, а тут, на колішніх дзялянках, пакідаюць некалькі дзясяткаў адборных дрэў-семеннікаў. Пройдзе час, і высечаны квартал зарасьце самасейкамі.
Шашалевіч сядзеў каля вогнішча і на фанэрнай дошцы адзначаў, колькі кубамэтраў вывез кожны возчык. І раптам невядома хто непадалёк ад вогнішча падпілаваў семянную бярозку і спусьціў прама на Шашалевіча. Яна прыціснула яго да палаючага кастра. Возчыкі пачулі гул зваленай бярозы і раздзіраючы душу крык. Падбеглі, а ў вогнішчы жыўцом гарэў патрушчаны і прыціснуты дрэвам учотчык. Падняць бярозу не падужалі. Пабеглі на лесасеку па пілу. Расьпілавалі тоўстую дзеравіну і выцяглі з-пад яе абгарэлага, з выцекшымі вачыма учотчыка. Толькі пад вечар яшчэ ледзьве жывога Шашалевіча прывезьлі ў санчасьць. Урач, мэдсястра і санітаркі плакалі, як па самым родным чалавеку. Усе разумелі, хто вынес такі страшны прысуд на пакутніцкую сьмерць гэтаму сумленнаму і таленавітаму чалавеку, а сказаць ніхто не адважваўся.
Калі, дзе і з кім разам пахавалі Васіля Антонавіча Шашалевіча, ніхто ня ведае і не дазнаецца ніколі. Там цяпер шуміць у адвечнай жалобе тайга».
1981 — Якуб Міско, беларускі пісьменьнік і журналіст.