Дата дня
10 кастрычніка 1939 году ў Маскве была падпісаная дамова паміж СССР і Літвой, паводле якой Літве адышлі Вільня і частка Віленскага краю. Узамен за Вільню Літва дазволіла разьмясьціць на сваёй тэрыторыі савецкія вайсковыя базы, якія неўзабаве стануць пляцдармам акупацыі Літвы Савецкім Саюзам. 28 кастрычніка ў Вільню ўвайшлі літоўскія войскі.
https://smarturl.click/MAzpТаксама ў гэты дзень
1794 — Бітва пад Мацяёвіцамі. Пераломны бой падчас паўстаньня Тадэвуша Касьцюшкі. Скончыўся паразай арміі паўстанцаў і захопам у палон параненага Касьцюшкі. Пасьля задушэньня паўстаньня ў 1795 годзе Расея, Прусія і Аўстрыя падзялілі паміж сабой рэшткі Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага.
1911 — з паўстаньня вайскоўцаў у кітайскім горадзе Ўчан пачалася Сіньхайская рэвалюцыя, у выніку якой апошні кітайскі імпэратар Пу І адрокся ад трона — і краіна стала рэспублікай.
1923 — Атрад Юркі Моніча напаў на цягнік. За 2 кілямэтры ад станцыі Слаўнае атрад спыніў цягнік Бэрлін — Масква, у якім ехалі замежныя дыпляматы і савецкія чыноўнікі. Іншаземцаў абрабавалі, а камуністам на загад Моніча далі ў прысутнасьці дыпляматаў па сорак шомпалаў. Сваю частку здабычы Моніч аддаў на карысьць падпольнай арганізацыі «Зялёны дуб».
1967 — набыла моц міжнародная Дамова аб космасе, якая забараніла разьмяшчэньне зброі масавага зьнішчэньня на арбіце і абвясьціла, што ніводная дзяржава ня можа абвясьціць нябесныя целы сваёй тэрыторыяй, у тым ліку Месяц.
1992 — заснаваны Сусьветны дзень псыхічнага здароўя.
2006 – пачала працу сацыяльная сетка «ЎКантакце», створаная расейскім праграмістам Паўлам Дуравым.
2007 – брытанскі гурт Radiohead апублікаваў у інтэрнэце альбом In Rainbows, прапанаваўшы слухачам самім вызначыць, колькі за яго плаціць — хоць сабе і нічога. І хоць большасьць сьцягнула альбом задарма, яшчэ да выхаду альбому на кампакт-дысках гурт зарабіў на ім больш, чым на папярэднім альбоме.
2015 – адбыўся тэракт у турэцкай Анкары. Паводле афіцыйных дадзеных, загінулі 102 чалавекі.
Параненыя падчас выбухам людзі
2020 — на сустрэчу з Лукашэнкам у СІЗА КДБ прывезьлі палітвязьняў Віктара і Эдуарда Бабарыкаў, Сяргея Ціханоўскага, Дзьмітрыя Рабцэвіча, Лілію Ўласаву, Сяргея Дабралёта, Аляксандра Васілевіча, Кірыла Бадзея, Віталя Шклярава, Максіма Знака, Ільлю Салея, Юрыя Васкрасенскага.
У гэты дзень нарадзіліся
1796 — Міхал Без-Карніловіч, беларускі гісторык, этнограф, вайсковы тапограф, генэрал-маёр.
1813 — Джузэпэ Вэрдзі, італьянскі кампазытар.
1892 — Іва Андрыч, югаслаўскі пісьменьнік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў літаратуры 1961 году.
1930 — Гаральд Пінтэр, брытанскі драматург, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры 2005 году.
1940 — Кастусь Тарасаў, пісьменьнік і журналіст, аўтар гістарычнае прозы і эсэ.
1943 — Валеры Галубовіч, гісторык, стваральнік навучальнага курсу «Эканамічнай гісторыі Беларусі».
1957 — Леанід Дранько-Майсюк, беларускі паэт.
У памяці
1640 — Мікалай Трызна, дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, вялікі падскарбі літоўскі.
1739 — Дамінік Рудніцкі, пісьменьнік. Пісаў вершы па-беларуску, стварыў сатырычны цыкль «Зьвярыныя гратэскі» («Ваенны паход грыбоў», «Птушыны баль», «Камара з дуба цяжкі ўпадак» і іншыя).
1783 — Людвік Грынцэвіч, манах-дамініканін, архітэктар. Праектаваў і перабудоўваў касьцёлы ды кляштары Вялікага Княства Літоўскага. Працаваў у стылі віленскага барока.
1867 — Ігнат Легатовіч, пісьменьнік і паэт, кнігазнаўца.
1936 — Часлаў Пяткевіч, беларускі этнограф, ураджэнец Хойніччыны. Аўтар кніг пра матэрыяльную і духоўную культуру Рэчыцкага Палесься. Аўтар манаграфіі “Духоўная культура Рэчыцкага Палесься”, артыкулаў “Крыж і д’ябал у вераваньнях беларусаў”, “Душа і сьмерць у вераваньнях беларусаў”, “Гігіена ў жыцьці палешукоў”. Ягоныя творы ў 2004 годзе выйшлі асобнай кнігай у «Беларускім кнігазборы».
1938 — Адам Бабарэка, беларускі пісьменьнік і літаратуразнаўца, адзін з заснавальнікаў літаратурнага аб’яднаньня «Ўзвышша». Памёр у ГУЛАГу. Бабарэка распрацоўваў пытаньні літаратуразнаўства і эстэтыкі, дасьледаваў літаратурны працэс.
1954 — Аляксандар Данілевіч, выкладчык матэматыкі ў Наваградзкай і Віленскай беларускіх гімназіях, распрацоўнік тэрміналёгіі, аўтар падручнікаў.
2020 — Валер Шчукін, палітык, праваабаронца, журналіст.
