Ужо сёньня: 75 гадоў таму Янка Філістовіч дэсантаваўся ў Беларусі

У гэты дзень

337 — Рымская імпэрыя падзеленая на 3 часткі паміж сынамі імпэратара Канстантына.

1698 — войскі Рэчы Паспалітае на чале з каронным гетманам Феліксам Казімерам Патоцкім перамаглі татараў у бітве пад Падгайцамі ў часе вайны Рэчы Паспалітае з Асманскай імпэрыяй.

1791 — сталіца ЗША, будаўніцтва якой толькі пачалося, атрымала назву ў гонар першага прэзыдэнта Джорджа Вашынгтона.

1844 — выйшла першая кніга «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях» Яна Баршчэўскага.

1863 — у Воршы расейскія вайскоўцы расстралялі Ігната Будзіловіча, кіраўніка атраду вызвольнага паўстаньня.

1918 — у Менску адкрыліся беларускія настаўніцкія курсы, створаныя Сакратарыятам асьветы БНР.

1942 — стварылі Беларускі штаб партызанскага руху. Спачатку ён месьціўся ў Расеі, а з 1944 году — у Беларусі.

1944 — у Любліне падпісанае „Пагадненьне памiж урадам Беларускай ССР i Польскім камiтэтам нацыянальнага вызваленьня аб эвакуацыі беларускага насельніцтва з тэрыторыі Польшчы i польскіх грамадзян з тэрыторыі БССР“. У выніку зь Беларусі ў Польшчу выехала каля 240–270 тысяч чалавек, а з Польшчы ў БССР — каля 36 тысяч.

1951 — з амэрыканскага самалёта дэсантаваўся Янка Філістовіч, удзельнік антысавецкага руху, з мэтай арганізацыі патрыятычных сіл для барацьбы з бальшавікамі.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Янка Філістовіч. Вяртаньне нацыяналіста

2001 — у Беларусі адбыліся другія прэзыдэнцкія выбары. Пераможцам на іх абвясьцілі Аляксандра Лукашэнку. Апазыцыянэры Зянон Пазьняк і Міхаіл Чыгір ня трапілі ў бюлетэні — у ЦВК заявілі, што яны не здалі патрэбныя 100 тысяч подпісаў. Апанэнты Лукашэнкі Юры Захаранка і Віктар Ганчар прапалі ў 1999 годзе.

Адзіным кандыдатам ад апазыцыі стаў Уладзімер Ганчарык.

2020 — стала вядома, што сяброў прэзыдыюму Каардынацыйнай рады Марыю Калесьнікаву і Максіма Знака ўзялі пад варту ў крымінальнай справе за «публічныя заклікі да дзеяньняў, накіраваных супраць нацыянальнай бясьпекі». Знака затрымалі раніцай 9 верасьня, Калесьнікава ж была ў руках сілавікоў пасьля таго, як яе схапілі 7 верасьня і спрабавалі прымусова вывезьці ва Ўкраіну. Пазьней Калесьнікаву і Знака абвінавацілі яшчэ і ў змове з мэтай захопу ўлады.

У гэты дзень нарадзіліся

1585 — Арман Жан дзю Плясі дэ Рышэльё, францускі дзяржаўны дзяяч, кардынал.

1769 — Іван Катлярэўскі, украінскі пісьменьнік, паэт і драматург, заснавальнік сучаснай украінскай літаратуры.

1828 — Леў Талстой, расейскі пісьменьнік.

1894 — Аляксандар Крыніцкі, савецкі партыйны і дзяржаўны дзяяч, першы сакратар Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі.

1918 — нарадзіўся Сяргей Адашкевіч, скульптар. Ягонымі творамі дэкараваныя фасады будынкаў Палацу прафсаюзаў, Галоўнага паштамту і Прывакзальнай плошчы ў Менску.

1980 — нарадзіўся Віталь Стахіевіч, піяніст.

У памяці

1569 — Пітэр Брэйгель старэйшы, флямандзкі мастак.

1916 — Аляксандар Ельскі, беларускі краязнавец, гісторык, літаратар, этнограф, публіцыст і зьбіральнік беларускіх старажытнасьцяў (27 жніўня старога стылю). У Замосьці на Меншчыне ён стварыў багаты прыватны музэй і бібліятэку, зьбіраў рукапісы, дакумэнты, старадрукі і творы мастацтва, дасьледаваў гісторыю, культуру і мову Беларусі. Ельскі таксама пераклаў на беларускую мову першую частку «Пана Тадэвуша» Адама Міцкевіча. Пахаваны ва ўрочышчы Кобань каля Дудзічаў (цяпер Пухавіцкі раён).

1973 — Iван Лушчыцкi, філёзаф

1976 — Мао Цзэдун, камуністычны дыктатар Кітаю.

2005 — Ібрагім Канапацкі, гісторык, грамадзкі дзеяч, удзельнік нацыянальна-дэмакратычнага руху 1980-х — пач. ХХІ ст., лідэр беларускіх татараў.