Ужо сёньня: 111 гадоў з дня нараджэньня Антона Шукелойця

Дата дня

111 гадоў таму, 19 ліпеня 1915 году, нарадзіўся Антон Шукелойць, беларускі грамадзкі дзяяч у ЗША. Пасьля далучэньня Заходняй Беларусі да БССР у 1939 годзе Шукелойць працаваў настаўнікам на Ашмяншчыне. Арганізаваў у Ашмяне першую беларускую сярэднюю школу, настаўніцкія курсы і каля 90 беларускіх школаў на тэрыторыі былога Ашмянскага павету.

Падчас нацысцкай акупацыі Шукелойць працаваў у аддзеле асьветы і культуры Менскай гарадзкой управы, затым стаў загадчыкам Беларускага гістарычнага музэю. З 1944 году жыў у эміграцыі. Быў актыўным удзельнікам жыцьця беларускай дыяспары ў ЗША. Памёр 7 студзеня 2017 году.

Таксама ў гэты дзень

1919 — праз наступ польскіх войскаў урад ЛітБелу перадаў усе справы Менскаму губэрнскаму рэвалюцыйнаму ваеннаму камітэту, што азначала фактычны канец Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Літвы і Беларусі.

1930 — па абвінавачаньні ў прыналежнасьці да «Саюзу вызваленьня Беларусі» быў арыштаваны беларускі пісьменьнік і фальклярыст, дзяяч беларускага нацыянальна-дэмакратычнага адраджэньня Максім Гарэцкі.

1930 — па абвінавачаньні ў прыналежнасьці да «Саюзу вызваленьня Беларусі» арыштаваны Фларыян Ждановіч, адзін з заснавальнікаў прафэсійнага тэатру, актор, рэжысэр і грамадзкі дзяяч.

1972 — Пісьменьнікам Івану Мележу і Івану Шамякіну далі ганаровыя званьні Народных пісьменьнікаў Беларусі.

1988 — у Віцебску адкрылі летні амфітэатар, пабудаваны адмыслова для Фэстывалю польскай песьні — сымэтрычнага адказу польскай Зялёнай Гуры (пабраціма Віцебску), дзе ладзілі фэстывалі савецкай песьні. Пасьля распаду СССР гэты фармат згарнулі, і з 1992 году амфітэатар стаў месцам правядзеньня «Славянскага базару». Зялёная Гура разарвала пабрацімства зь Віцебскам у сакавіку 2022 году.

1994 — прэзыдэнтам Украіны стаў Леанід Кучма.

2024 — пачаў дзейнічаць бязьвізавы рэжым ўезду у Беларусь праз наземныя пункты пропуску для грамадзян 35 эўрапейскіх краін.

У гэты дзень нарадзіліся

1869 — Лявон Вітан-Дубейкаўскі, беларускі палітычны і грамадзкі дзеяч, паэт, галоўны ўрадавы архітэктар БНР. Адзін з заснавальнікаў беларускага мадэрну і нэаготыкі ў дойлідзтве. Аўтар паэтычных твораў. Пабудаваў цэрквы на Смаленшчыне, аднаўляў касьцёлы ў Амсьціславе, Воршы, Крычаве й Смалянах, спраектаваў цэрквы ў Відзах, Дрысьвятах і мноства іншых будынкаў на Віленшчыне. У 1917 годзе быў сябрам Беларускага нацыянальнага камітэту ў Менску. Выконваў абавязкі прадстаўніка БНР у Варшаве.

1893 — Уладзімір Маякоўскі, расейскі савецкі паэт.

1909 — пад Баранавічамі нарадзіўся Сяргей Грыцавец, савецкі лётчык-зьнішчальнік 1930-х гадоў.

1912 — Аляксей Анішчык, беларускі пісьменьнік, мэмуарыст, грамадзкі дзяяч.

У памяці

1374 — Франчэска Петрарка, італьянскі паэт.

1855 — Тамаш Зан, беларускі і польскі паэт-рамантык, удзельнік рэвалюцыйнага руху.

1943 — у ГУЛАГу загінуў Сяргей Дарожны, беларускі паэт і перакладчык, грамадзкі і культурны дзяяч, сябра літаратурных аб’яднаньняў «Маладняк» і «Ўзвышша».

1957 — Мікола Засім, беларускі паэт.