Падзеі 10 ліпеня ў беларускай і сусьветнай гісторыі.
Дата дня
10 ліпеня 1871 году ў Мікалаеўшчыне на Стаўпеччыне нарадзіўся Павал Дземідовіч, беларускі этнограф і фальклярыст.
Працаваў у галіне вывучэньня сямейнага быту, вераваньняў і абрадаў беларусаў, запісваў народныя гутаркі. Значная праца Паўла Дземідовіча — дасьледаваньне народных павер’яў аб нячыстай сіле і аповедаў пра цуды зь мясцовага фальклёру. Частку сваіх дасьледаваньняў Дземідовіч перадаў Мітрафану Доўнару-Запольскаму.
Паўла Дземідовіча некалькі разоў арыштоўвалі чэкісты, што моцна паўплывала на ягонае здароўе. Ён сябраваў з Антонам Лёсікам, Якубам Коласам, Янкам Купалам, іншымі вядомымі беларусамі таго часу. Пахаваны на Кальварыйскіх могілках у Менску.
У гэты дзень
1919 — у Горадні польскія ўлады забаранілі газэту «Родны край», а рэдактара Тамаша Грыба арыштавалі.
1941 — пачалася Смаленская абарончая апэрацыя. Упершыню ў Другой усясьветнай вайне нямецкія войскі перайшлі ад наступу да абароны.
1972 — у Вязынцы Маладачанскага раёну адкрыўся Купалаўскі мэмарыяльны запаведнік.
1991 — адбылася інаўгурацыя першага прэзыдэнта Расеі Барыса Ельцына.
1992 — Беларусь стала чальцом Міжнароднага валютнага фонду.
1994 — першым прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь у другім туры абралі Аляксандра Лукашэнку.
Для абсалютнай большасьці палітызаванага грамадзтва вынік прэзыдэнцкіх выбараў быў нечаканы, бо на пачатку кампаніі ў Лукашэнкі не было падтрымкі ні дзяржаўнага апарату, ні партыйных структураў, ні буйнога бізнэсу.
У ходзе выбарчай кампаніі Лукашэнка некалькі разоў парушаў заканадаўства. Кожны з гэтых выпадкаў мог стаць падставай для расьсьледаваньня Цэнтральнай выбарчай камісіяй паводзінаў кандыдата ў прэзыдэнты. Аднак ня стаў.
2000 — у Менску, на мэмарыяле «Яма», адбылася ўрачыстая цырымонія адкрыцьця помніка-мэмарыялу ахвярам Галакосту.
2007 — Ватыкан выступіў з заявай, у якой Каталіцкая царква названая адзіным нашчадкам першапачатковай царквы, заснаванай Ісусам Хрыстом.
2023 — з горадзенскай турмы мастака Алеся Пушкіна пры сьмерці прывезьлі ў шпіталь хуткай дапамогі ў Горадні.
У гэты дзень нарадзіліся
1509 — Жан Кальвін, францускі рэлігійны рэфарматар.
1781 — Антон Марціноўскі, беларускі выдавец і публіцыст. Нарадзіўся ў Радашкавічах.
1857 — у Віцебску нарадзіўся Анатоль Бонч-Асмалоўскі, грамадзка-палітычны дзяяч, рэвалюцыянэр-народнік, мэмуарыст.
1871 — Марсэль Пруст, францускі пісьменьнік, аўтар вядомага цыклю раманаў «У пошуках страчанага часу».
1891 — Павал Валошын, палітык, беларускі пасол польскага Сэйму, ахвяра сталінізму.
1900 — у вёсцы Стаўрова на Браслаўшчыне нарадзіўся Пётра Сергіевіч, беларускі жывапісец і графік, мастак-манумэнталіст. Актыўны прыхільнік беларускага адраджэньня. Працаваў у станковай і кніжнай графіцы. Аўтар шэрагу знакавых для беларускай нацыі карцінаў, у тым ліку партрэта мовазнаўцы Яна Станкевіча, карцінаў з выявамі Янкі Купалы, Кастуся Каліноўскага і іншых выбітных беларускіх дзеячаў.
1913 — Нiна Вайтовiч, беларуская мовазнаўца.
1942 — Пятро Клімук, беларускі савецкі касманаўт.
1963 — Сяргей Булыгiн, біятланіст, алімпійскі чэмпіён (1984, Сараева).
У памяці
2018 — памёр Мікалай Дземянцей, старшыня Вярхоўнага Савету БССР у 1990-91 гг.