Валер Залужны — амбасадар Украіны ў Вялікай Брытаніі, былы ўкраінскі галоўнакамандуючы, распавёў амэрыканскаму інфармацыйнаму агенцтву Associated Press (АР) пра свае супярэчнасьці з прэзыдэнтам Украіны Ўладзімірам Зяленскім.
З таго часу, як у 2024 годзе Валер Залужны быў зьняты зь пасады кіраўніка Ўзброеных сілаў Украіны і прызначаны амбасадарам у Вялікай Брытаніі, яго лічаць галоўным палітычным супернікам прэзыдэнта Ўладзіміра Зяленскага — піша АР.
52-гадовы Залужны адмаўляецца абмяркоўваць свае палітычныя амбіцыі, заяўляючы, што не хоча пашкодзіць нацыянальнаму адзінству падчас вайны з Расеяй, у знак свайго магчымага жаданьня балятавацца на пасаду прэзыдэнта — пасьля заканчэньня вайны — Залужны ў інтэрвію AP упершыню публічна выказаўся пра глыбокія супярэчнасьці паміж ім і Зяленскім.
Па словах Залужнага, неўзабаве пасьля поўнамаштабнага ўварваньня Расеі ў лютым 2022 года ўзьнікла напружанасьць у адносінах, і паміж імі часта ўспыхвалі сваркі з-за таго, як найлепш абараняць краіну. Напружаныя адносіны дасягнулі кульмінацыі пазьней у тым жа годзе, калі дзясяткі прадстаўнікоў украінскай разьведкі ўварваліся ў офіс Залужнага, паведаміў ён.
Залужны сьцвярджае, што раней невядомы інцыдэнт быў актам запалохваньня.
Служба бясьпекі Ўкраіны (СБУ), заявіла, што ў офісе Залужнага ніколі не праводзілася ператрусаў, хоць і прызнала, што гэты адрас быў часткай расьсьледаваньня, якое не мае да яго дачыненьня. Офіс Зяленскага адмовіўся камэнтаваць гэтую інфармацыю. Агенцтва Associated Press не змагло незалежна пацьвердзіць вэрсію Залужнага пра рэйд.
Залужны сказаў, што падчас рэйду ў яго офісе ў 2022 годзе ён патэлефанаваў кіраўніку офісу прэзыдэнта Андрэю Ярмаку і папярэдзіў яго, што гатовы выклікаць вайскоўцаў, каб спыніць гэта і абараніць камандны цэнтар: «Я буду змагацца з вамі і ўжо выклікаў падмацаваньне ў цэнтар Кіева для падтрымкі».
Нягледзячы на тое, што гэты амаль крызісны пэрыяд на пачатку вайны мінуў, рознагалосьсі паміж Залужным і Зяленскім адносна таго, як абараняць сваю краіну, працягваліся.
Па словах былога генэрала, асабліва спрэчным быў канфлікт вакол контрнаступу ў 2023 годзе, які ў рэшце рэшт ня меў посьпеху. Нягледзячы на тое, што папулярнасьць Залужнага сярод грамадзкасьці была замацаваная некалькімі посьпехамі на полі бою, Зеленскі звольніў яго з пасады галоўнакамандуючага ў лютым 2024 года, а пазьней прызначыў амбасадарам у Лёндан.
Апытаньні даюць Залужнаму невялікую перавагу над Зяленскім у гіпатэтычнай выбарчай гонцы.
ЗША ўзмацняюць ціск на Расею і Ўкраіну з мэтай спыненьня вайны. Хоць пагадненьне застаецца недасягальным, Зеленскі ў прынцыпе пагадзіўся з плянам, прапанаваным прэзыдэнтам ЗША Дональдам Трампам, які прадугледжвае правядзеньне выбараў пасьля заканчэньня вайны і забесьпячэньня гарантый бясьпекі.
Ператрус у штабе Залужнага ў верасьні 2022 году
Аднойчы ўвечары ў сярэдзіне верасьня 2022 года, калі Ўкраіна праводзіла эфэктыўны контрнаступ на паўночным усходзе, Залужны, тагачасны галоўнакамандуючы, выйшаў з напружанай сустрэчы ў штабе Зеленскага і накіраваўся назад у свой кабінэт у Кіеве.
Праз некалькі гадзін дзясяткі агентаў Службы бясьпекі Ўкраіны зьявіліся ў офісе Залужнага, каб правесьці ператрус, сказаў Залужны. У той час там знаходзілася больш за дзясятак брытанскіх афіцэраў, сказаў ён.
Паводле слоў Залужнага, агенты не сказалі, што яны шукалі, і ён перашкодзіў ім перабіраць дакумэнты і кампутары.
Залужны сказаў, што рэйд відавочна ўяўляў сабой пагрозу. У прысутнасьці агентаў ён патэлефанаваў тагачаснаму кіраўніку офісу Зяленскага Андрэю Ярмаку і зрабіў рэзкае папярэджаньне: «Я сказаў Ярмаку, што адаб’ю гэты напад, бо ўмею змагацца».
Затым Залужны патэлефанаваў тагачаснаму кіраўніку СБУ Васілю Малюку, каб спытаць, што адбываецца. Па словах Залужнага, Малюк сказаў, што нічога не ведае пра рэйд, і паабяцаў разабрацца ў гэтым пытаньні.
Пазьней ён даведаўся, што два дні таму СБУ зьвярнулася ў раённы суд Кіева з просьбай аб ператрусе па адрасе, дзе знаходзіўся штаб Залужнага. Паводле судовага дакумэнта, атрыманага АР, СБУ хацела правесьці ператрус у стрыптыз-клюбе, якім, як мяркуецца, кіруе злачынная арганізацыя.
Але стрыптыз-клюб, згаданы ў заяве, быў зачынены па гэтым адрасе яшчэ да паўнамаштабнага ўварваньня Расеі, паведамілі агенцтву Associated Press два супрацоўнікі, якія працуюць на новым месцы знаходжаньня клюбу.
Два пляны контрнаступу 2023 году
Контрнаступ 2023 года выклікала шырокую крытыку з боку вайсковых экспэртаў за празьмерную амбіцыйнасьць і спазьненьне, што дала расейскім войскам час умацаваць пазыцыі.
Залужны кажа, што плян, які ён распрацаваў з дапамогай партнэраў па NATO, праваліўся, бо Зяленскі і іншыя ўрадоўцы ня выдзелілі неабходныя рэсурсы.
Паводле першапачатковага пляну меркавалася сканцэнтраваць дастаткова сіл у «адным кулаку», каб вярнуць часткова акупаваную Запароскую вобласьць, а затым накіраваць іх на поўдзень да Азоўскага мора. Па словах Залужнага, для посьпеху патрабавалася маштабнае, сканцэнтраванае нарошчваньне сілаў і тактычная нечаканасьць.
Замест гэтага, паводле яго слоў, адбылося тое, што сілы былі раскіданыя па шырокай тэрыторыі, што аслабіла іх ударную моц.
Яго апісаньне таго, як контрнаступ адхілілася ад першапачатковага пляну, пацьвердзілі АР два заходнія вайскоўцы, якія выказаліся на ўмовах ананімнасьці.
Дыплямат з палітычнымі намерамі?
Асноўная крытыка Залужным ваеннай стратэгіі Ўкраіны палягае ў тым, што гэтая стратэгія залежыць ад нерэалістычнай колькасьці войскаў і дрэнна арганізаваная ў тым, як распрацоўваецца і разгортваецца новая тэхналёгія на полі бою. Ён уважліва сочыць за падзеямі, але кажа, што не ўдзельнічаў у прыняцьці ваенных рашэньняў з таго часу, як Зяленскі звольніў яго з пасады галоўнакамандуючага. Залужны сказаў, што ў іх з Зяленскім былі «абсалютна сяброўскія» размовы падчас двух сустрэчаў з таго часу.
Апытаньне Ipsos, апублікаванае ў мінулым месяцы, паказала, што падтрымка Залужнага на гіпатэтычных будучых выбарах складае 23% у параўнаньні з 20% Зяленскага, што робіць яго галоўным канкурэнтам дзейнага прэзыдэнта.
Многія ўкраінцы бачаць у ім фігуру, здольную зьмяніць сыстэму, сказаў Уладзімір Фясенка, палітычны аналітык з Кіева.
Форум