Ужо сёньня: Усясьветны дзень супраць фашызму і антысэмітызму

Дата дня

9 лістапада 1938 году нямецкія нацысты ўчынілі габрэйскі пагром, які ўвайшоў у гісторыю як «Крышталёвая ноч». У гэты ж дзень у 1941 годзе нацысты расстралялі паўтары тысячы габрэяў у беларускім мястэчку Мір. У наш час 9 лістапада адзначаецца Ўсясьветны дзень супраць фашызму і антысэмітызму.

Таксама ў гэты дзень

1512 — Францішак Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара мэдычных навук.

1794 — у выніку падаўленьня антырасейскага паўстаньня ў Рэчы Паспалітай расейскай арміяй капітулявалі абаронцы Варшавы.

1918 — Вяліскае паўстаньне. Стыхійны выступ сялян на паўночным усходзе Беларусі супраць бальшавіцкай мабілізацыі.

1941 — на месцы Італійскага саду каля Мірскага замку нацысты расстралялі 1500 мясцовых габрэяў.

1989 — пачаўся дэмантаж Бэрлінскага муру.

2019 — у Глушы адкрыты помнік Алесю Адамовічу, створаны за народныя грошы. Скульптар Гэнік Лойка.

У гэты дзень нарадзіліся

1583 — Фабіян Малішоўскі, манах, магіла якога ў Стоўпцах стала месцам масавага паломніцтва.

1789 — Марцін Антоні Паўловіч, беларускі навуковец-геоляг.

1818 — Іван Тургенеў, расейскі пісьменьнік.

1856 — Уладзімер Стукаліч, віцебскі гісторык і літаратуразнаўца. Ахвяра бальшавізму.

1922 — Нестар Сакалоўскі, беларускі кампазытар, аўтар музыкі гімну БССР.

1948 — Юрась Герасіменка-Жызьнеўскі, кніжны графік і жывапісец-партрэтыст.

1958 — Міра Лукша, пісьменьніца.

1961 — Юры Завадзкі, прадпрымальнік, удзельнік нацыянальна-дэмакратычнага руху.

1962 — Аляксей Мельнікаў, літаратуразнаўца, гісторык.

1963 — Аляксандар Тамковіч, журналіст.

1963 — Віктар Бабарыка, бізнэсовец, мэцэнат, удзельнік прэзыдэнцкай выбарчай кампаніі 2020 году Віктар Бабарыка.

Віктар Бабарыка цягам 20 гадоў кіраваў «Белгазпрамбанкам», падтрымліваў культурны хаб «ОК16» у Менску. Пры яго спрыяньні ў Беларусь вярнуліся карціны мастакоў Парыскай школы. 12 траўня 2020 году Віктар Бабарыка публічна заявіў пра свой намер вылучацца кандыдатам у прэзыдэнты. 18 чэрвеня 2020 году Віктара Бабарыку затрымалі разам з сынам Эдуардам, які быў кіраўніком ягонай ініцыятыўнай групы. Палітвязень Віктар Бабарыка 6 ліпеня 2021 году асуджаны Вярхоўным судом на 14 гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму. З красавіка 2023 году зь ім няма ніякай сувязі.

1977 — Дзьмітры Дашчынскі, фрыстайліст. У 2020 годзе выступіў супраць гвалту, пераехаў у Аўстралію

У памяці

1737 — Вінцэнт Пётар Валовіч, дзяржаўны і рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

1918 — Гіём Апалінэр, францускі паэт беларускага паходжаньня.

1941 — Генрых Глябовіч, беларускі рэлігійны дзеяч, прафэсара Віленскага ўнівэрсытэту. Расстраляны нацыстамі ў Барысаве.

1952 — Хаім Вэйцман, першы прэзыдэнт Ізраілю, родам зь беларускага Моталя.

1970 — Шарль дэ Голь, францускі дзяржаўны і вайсковы дзеяч, лідэр францускага супраціву ў часы Другой сусьветнай вайны, прэзыдэнт Францыі (1959-1969).

2005 — Людвік Асецкі, графік.

2009 — Антон Маркевіч, беларускі дзяяч у Канадзе.

2015 — Віктар Сырыца, гісторык.

2018 — Уладзіслаў Ахроменка, пісьменьнік, кінасцэнарыст.

2020 — Міхась Дрынеўскі, кіраўнік хору Цітовіча, народны артыст Беларусі, памёр праз ковід.