Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ужо сёньня: 100 гадоў зь дня нараджэньня пісьменьніка Артура Вольскага

Артур Вольскі, архіўнае фота
Артур Вольскі, архіўнае фота

Падзеі 23 верасьня ў Беларусі, сьвеце, гісторыі.

Дата дня

23 верасьня 1924 году нарадзіўся Артур Вольскі, пісьменьнік і перакладнік, удзельнік нацыянальна-дэмакратычнага руху 1980-х — пач. XXI ст., сын пісьменьніка Віталя Вольскага, бацька музыкі і мастака Лявона Вольскага. Ён уваходзіў у склад некалькіх Соймаў БНФ, узначальваў Беларускае дэмакратычнае аб’яднаньне вэтэранаў вайны.

Найбольш поўна літаратурныя таленты Артура Вольскага раскрыліся, калі ён паўтара дзесяцігодзьдзя працаваў у Беларускім тэатры юнага гледача — спачатку загадчыкам літаратурнай часткі, а затым дырэктарам. Якраз тады разам з шматлікімі паэтычнымі і празаічнымі зборнікамі для дзяцей і дарослых была створаная п’еса-казка «Сьцяпан — вялікі пан», што — пакладзеная на музыку Юрыем Семянякам — сталася першай беларускай дзіцячай апэрэтай.

Адным зь ягоных найлепшых паэтычных твораў апошніх гадоў шмат хто лічыць верш «Калі гучыць «Магутны Божа».


Калі гучыць “Магутны Божа”,

гатоў я ўпасьці на калені.

Бог — толькі Бог! — нам дапаможа

знайсьці шляхі да вызваленьня...

Каб у духоўным землятрусе,

ў Хрысьце знайшоўшы ўратаваньне,

прынесьлі людзі Беларусі

за ўсе правіны пакаяньне.

І слаўна пойдзе ўсё ды спраўна.

І заквітнее Край наш гожа.

І загучыць, як Гімн Дзяржаўны,

сьпеў нашых душ — “Магутны Божа”.

Гэты дзень у гісторыі

1492 — Ян I Ольбрахт (Ягайлавіч) каранаваны на польскага караля.

1608 — аддзелы Яна Пятра Сапегі і Аляксандра Лісоўскага (лісоўчыкі) пачалі аблогу Тройца-Сергіевага манастыра пад Масквой.

1648 — пачалася бітва пад Піляўцамі: аб’яднаныя войскі Багдана Хмяльніцкага і Крымскага ханства супраць войска Рэчы Паспалітай.

1771 — параза войска Вялікага Княства на чале зь вялікім гетманам Міхалам Казімерам Агінскім ад расейскіх войскаў пад кіраваньнем Аляксандра Суворава ў бітве пад Сталовічамі. Мяркуецца, што гэта была вырашальная бітва для існаваньня дзяржавы — Рэчы Паспалітай.

1793 — скончыўся Горадзенскі сойм — апошні сойм Рэчы Паспалітай.

1943 — нацысты зьнішчылі Віленскае гета. Усяго за тры гады акупацыі ў Літве былі забітыя 200 тысяч габрэяў. З гэтае нагоды ў краіне штогод адзначаецца Дзень памяці ахвяраў генацыду.

Вуліца ў гета ў Вільні
Вуліца ў гета ў Вільні

1989 — азэрбайджанская мова абвешчаная дзяржаўнай у Азэрбайджане.

1998 — Рада Бясьпекі ААН прыняла рэзалюцыю, якою абавязала ўрад Югаславіі прыпыніць баявыя дзеяньні ў Косаве.

2020 — у Менску прайшла раптоўная цырымонія інаўгурацыі Аляксандра Лукашэнкі. Увечары ў сталіцы і шэрагу іншых гарадоў адбыліся масавыя акцыі пратэсту, выкліканыя інаўгурацыяй. Данія, Літва, Латвія, Нямеччына, Славаччына, Польшча, Чэхія і Эстонія пасьля інаўгурацыі заявілі, што не прызнаюць Лукашэнку легітымным прэзыдэнтам Беларусі.

У гэты дзень нарадзіліся

480 да н. э. — Эўрыпід, грэцкі драматург.

63 да н. э. — Гай Юліюс Цэзар Актавіян Аўгуст, рымскі імпэратар.

Статуя рымскага імпэратара Актавіяна Аўгуста
Статуя рымскага імпэратара Актавіяна Аўгуста

1901 — Яраслаў Сэйфэрт, чэскі паэт, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў літаратуры за 1984 год.

1908 — Мікалай Патолічаў, савецкі партыйны і дзяржаўны дзяяч, першы сакратар Камуністычнай партыі Беларусі ў 1950–1956 гг.

1910 — Юльян Сергіевіч, беларускі паэт і настаўнік.

1918 — Аркадзь Маўзон, беларускі драматург.

1936 — Сямён Шарэцкі, беларускі палітык, старшыня Вярхоўнага Савету Беларусі ХІІІ скліканьня.

Сямён Шарэцкі
Сямён Шарэцкі

У памяці

1935 — Лявон (Леанард) Заяц, беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, сябра Народнага сакратарыяту БНР. Быў рэпрэсаваны бальшавіцкімі ўладамі і памёр у зьняволеньні.

Сядзяць (зьлева направа): Яўген Ладноў, Васіль Захарка, Мікола Вяршынін, Леанард Заяц; стаяць: Лявон Вітан-Дубейкаўскі, Янка Чарапук, Яўхім Бялевіч.
Сядзяць (зьлева направа): Яўген Ладноў, Васіль Захарка, Мікола Вяршынін, Леанард Заяц; стаяць: Лявон Вітан-Дубейкаўскі, Янка Чарапук, Яўхім Бялевіч.

1939 — Зыгмунд Фройд, аўстрыйскі лекар-псыхіятар, псыхоляг і нэўроляг, заснавальнік псыхааналізу.

Зыгмунд Фройд
Зыгмунд Фройд

1974 — Паблё Нэруда, чылійскі паэт, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў літаратуры за 1971 год.

Паблё Нэруда
Паблё Нэруда
Тэмы гэтага артыкулу
​
XS
SM
MD
LG