Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Давайце будзем шукаць паразуменьня». У Вільні пасьля зьмены месца прайшла сустрэча зь пісьменьнікам Уладзімерам Арловым


Уладзімер Арлоў выступае на сустрэчы ў Вільні, 22 сакавіка 2024 году
Уладзімер Арлоў выступае на сустрэчы ў Вільні, 22 сакавіка 2024 году

Напярэдадні Дня Волі Ўладзімер Арлоў і ягоны выдавец Яраслаў Іванюк правялі шэраг сустрэч зь беларусамі, якія жывуць у Літве. Расказваем, як прайшла сустрэча ў Вільні.

22 сакавіка ў цэнтры дапамогі беларускім уцекачам «Замак» у Вільні прайшла сустрэча зь беларускім пісьменьнікам Уладзімерам Арловым, які прыехаў у сталіцу Літвы падчас цыклю сустрэч «Насустрач дню Волі». Напярэдадні сустрэчы зь пісьменьнікам прайшлі ў Клайпедзе і Коўне.

Паводле арганізатараў туру, сустрэча ў Клайпедзе прайшла без праблем, а вось у Коўне гутарку давялося перанесьці на іншую пляцоўку. Прычынай стаў допіс літоўскага блогера Жыльвінаса Світоюса, які на сваёй старонцы ў Facebook назваў Уладзімера Арлова «ідэолягам ліцьвінізіму». Пасьля гэтага ў інтэрнэце зьявіліся нэгатыўныя камэнтары з нагоды сустрэчы.

Пра тое, што адбывалася ў Коўне Свабодзе распавёў выдавец зь Беластоку Яраслаў Іванюк, які ў туры «Насустрач дню Волі» суправаджае пісьменьніка Ўладзімера Арлова.

Яраслаў Іванюк
Яраслаў Іванюк

«У гэтых камэнтарах былі і пэўныя пагрозы, нават пагрозы гвалту — даволі непрыемная склалася сытуацыя», — згадвае Яраслаў Іванюк.

Паводле выдаўца, удзельнікам туру патэлефанавала дырэктарка ўстановы з Коўна, дзе плянавалі правесьці сустрэчу, і сказала, што нібыта няма супрацоўніка, які мае адкрыць дзьверы ў памяшканьне для сустрэчы. Але, паводле Яраслава Іванюка, гэта не спыніла арганізатараў туру.

«На шчасьце, тады ў Каўнасе нас прыняў Каўнаскі ўнівэрсытэт, гэта адбылося дзякуючы прафэсару Русьцісу Камунтавічусу. Гэты чалавек вельмі прыхільна ставіцца да беларусаў, ён гісторык, а ня нейкі ідэоляг. Як і Ўладзімер Арлоў ня ёсьць нейкім ідэолягам ані літвінізму, ані нечага іншага, а ёсьць пісьменьнікам, гісторыкам, які папулярызуе беларускую гісторыю. І сустрэча адбылася там, на плошчах інстытуту», — распавёў Яраслаў Іванюк.

Уладзімер Арлоў і Яраслаў Іванюк падчас сустрэчы
Уладзімер Арлоў і Яраслаў Іванюк падчас сустрэчы

Выдавец мяркуе, што допіс, які стаў прычынай пераносу сустрэчы, ёсьць правакацыяй пэўных сілаў.

«Калі даходзіць да сарваньня аўтарскай літаратурнай сустрэчы ў эўрапейскай краіне, гэта вельмі непрыемна. Мяркую, гэта разьлічана на распальваньне варожасьці паміж беларусамі і літоўцамі. А каму гэта патрэбна? Патрэбна толькі расейцам ды іхным спэцслужбам. Ідзе вайна, а гэта таксама нейкая вайна — інфармацыйная. Але мы не павінныя паддавацца на нейкія правакацыі. Арганізатары сустрэч, я, як прадстаўнік фонду kamunikat.org, і Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў, — мы вырашылі, што нельга здавацца. У Коўна сустрэча была пад пагрозай, але ўсё скончылася добра», — пракамэнтаваў інцыдэнт Яраслаў Іванюк.

«З прычынаў бясьпекі» сустрэчу з чытачамі ў Вільні таксама перанесьлі з адной пляцоўкі на іншую. Ўладзімер Арлоў пачаў размову вітаньнем па-беларуску, а потым па-літоўску. Беларусаў пісьменьнік павіншаваў з надыходзячым Днём Волі, а літоўцаў вітаў словамі падзякі Літве. За тое, што прытуліла тысячы беларусаў, якія мусілі ўцячы зь Беларусі ад рэпрэсіяў.

Уладзімер Арлоў
Уладзімер Арлоў

«Я даўно, з студэнцкіх гадоў люблю Літву. Мяне шмат перакладалі на літоўскую мову, я ганаруся, што супрацоўнічаў і супрацоўнічаю зь літоўскімі паэтамі, гісторыкамі. У маім уяўленьні наша агульная гісторыя, эўрапейская гісторыя — гэта магутная зброя ў супрацьстаяньні літоўскага і беларускага народу агрэсіўнай ідэалёгіі рускага сьвету», — сказаў на пачатку сустрэчы Ўладзімер Арлоў.

Пісьменьнік прачытаў больш як гадзінную лекцыю пра барацьбу беларускага народу за незалежнасьць, якую пачаў ад паўстаньня Кастуся Каліноўскага і скончыў падзеямі сакавіка 1918 году.

Таксама падчас сустрэчы Ўладзімер Арлоў чытаў свае вершы, распавядаў гісторыі, зьвязаныя з напісаньнем кніг, а скончыў сустрэчу тым, што прачытаў бадай што сваё самае вядомае эсэ «Незалежнасьць — гэта». Беларусы, які сабраліся паслухаць пісьменьніка, віталі яго воклічамі «Брава!» і «Жыве Беларусь!»

На сустрэчы таксама выступіў прафэсар з Каўнаскага ўнівэрсытэту Русьціс Камунтавічус. Уладзімера Арлова літовец назваў легендай, кнігі якога «заўсёды прапаноўваў для чытаньня сваім студэнтам».

Выступае Русціс Камунтавічус (у цэнтры)
Выступае Русціс Камунтавічус (у цэнтры)

«Мне ня вельмі прыемна, што такое адбываецца ў нас у Літве», — сказаў Русьціс Камунтавічус пра інцыдэнт, які прывёў да зьмены месца правядзеньня сустрэчы з Уладзімерам Арловым у Коўне.

«Думаю, мы з гэтага выйдзем. І я не адзін, хто так думае. Мне, як літоўцу вельмі важна, каб паміж намі ўсё было добра», — сказаў прафэсар Камунтавічус і таксама павіншаваў беларусаў з 25 сакавіка.

Уладзімер Арлоў падкрэсьліў, што ў ягоных гістарычных кнігах вядзецца пра час, калі Вялікае Княства Літоўскае было агульнай краінай як для цяперашніх літоўцаў, гэтак і для цяперашніх беларусаў, але ў той час нацый яшчэ не было.

«Ніколі я ня ставіў пад сумнеў, чый горад Вільня. І ня трэба прыпісваць таго, чаго няма, майму суаўтару. Давайце будзем шукаць паразуменьня і не казаць, што гэта толькі наша. Гэта агульнае. А нацыі сфармаваліся толькі ў XIX стагодзьдзі», — даводзіў Уладзімер Арлоў.

Дыскусія скончылася хутка пасьля таго, як адзін зь літоўскіх гасьцей заклікаў палітыкаў з абодвух бакоў выказвацца вельмі асьцярожна, каб не нашкодзіць «беларусам, якія жывуць у Літве».

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Калі вы ў Беларусі, любы камэнтар можа быць падставай для перасьледу з боку ўладаў

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG