Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Беларускі ўрад правільна разьлічвае на горшы варыянт, — расейскі палітоляг пра інтэграцыю


Андрэй Суздальцаў

Расейскае выданьне «Коммерсант» апублікавала інфармацыю пра зьмест праграмы інтэграцыі Беларусі і Расеі, падпісанай прэм’ерамі Румасам і Мядзьведзевым. Гэтую публікацыю мы папрасілі пракамэнтаваць выкладчыка расейскай Вышэйшай школы эканомікі Андрэя Суздальцава.

Сьцісла:

  • Гэты дакумэнт сьвядома і дэманстратыўна не закранае пытаньні сувэрэнітэту
  • За апошнія 19 гадоў гэта чацьвёрты дакумэнт такога кшталту
  • Я ня ўпэўнены, што гэтая праграма будзе падпісаная
  • Калі Беларусі інтэграцыя непатрэбная, тады пра якія датацыі можа ісьці гаворка?
  • Урад Румаса праводзіць палітыку, зыходзячы з падыходу, што разьлічваць на Расею нельга

— Як вы ацэньваеце праграму паглыбленьня інтэграцыі паміж Беларусьсю і Расеяй, асноўныя палажэньні якой выклаў «Коммерсант»?

— Мы крыху ведаем, як рыхтуецца гэты дакумэнт. Тое, пра што піша «Коммерсант», мае месца. У гэтым дакумэнце добра прапісаныя этапы рэальнай эканамічнай інтэграцыі, прыкладна гэтак жа, як яна праходзіла ў ЭЗ. Толькі яна больш прадуманая і ўлічвае асаблівасьці Расеі і Беларусі, усё ж у нас розныя памеры і маштабы.

Там ніяк не закранутая палітычная інтэграцыя. Між тым саюзная дзяржава — гэта палітычная інтэграцыя. Гэтая праграма зрабіла зразумелым, што дагэтуль ніякай рэальнай інтэграцыі паміж Расеяй і Беларусьсю не існавала.

Гэты дакумэнт сьвядома і дэманстратыўна не закранае пытаньні сувэрэнітэту, ня тычыцца таго, якую зьнешнюю палітыку праводзіць Беларусь, прызнае яна Крым ці не.

Калі Беларусь жадае захаваць фінансавую і рэсурсную падтрымку з боку Расеі, трэба, каб гэтая падтрымка была выгадная Расеі, каб гэта было ў межах інтэграванай эканомікі (нават не адзінай).

Лукашэнка даў згоду на такі фармат, цяпер гэты дакумэнт быў парафіраваны.

Што выклікае сумневы ў гэтай публікацыі? Пытаньне не ў пераліку мерапрыемстваў, а ў магчымасьці іх рэалізаваць. Пералікаў было шмат, за апошнія 19 гадоў гэта чацьвёрты дакумэнт такога кшталту.
І яны ўсе трапілі ў Лету.

Ранейшая падтрымка рабілася паводле прынцыпу авансу. Зараз ён мяняецца на прынцып узаемнасьці: Беларусь нешта зрабіла, Расея яе за гэта фінансава падтрымала.

Калі меры праграмы будуць рэалізаваныя, пытаньні датацыяў адпадзе.
Фармулёўкі ў публікацыі «Коммерсанта» наконт канфэдэрацыі ці нават фэдэрацыі палохаюць беларускі бок. Насамрэч сувэрэнітэт захаваецца, пра што неаднаразова гаварыў міністар эканамічнага разьвіцьця РФ Максім Арэшкін.

Але як гэта будзе працаваць практычна, я ня ведаю. Я палітоляг і таму ў такія канструкцыі ня надта веру.

— Андрэй, мы гаворым пра публікацыю ў прыватным расейскім выданьні, гэта не публікацыя ў «Российской газете», гэта не афіцыйная заява ўраду РФ. Паводле вашых зьвестак, схема, якая выкладзеная ў публікацыі — наколькі яна адпавядае рэальным дакумэнтам?

— Яна адпавядае на адсоткаў 60-70. Я не аптыміст, я ня ўпэўнены, што гэтая праграма будзе падпісаная. Беларускі бок выступаў зь вялікім пералікам папярэдніх умоваў.

Беларусь патрабавала велізарнай кампэнсацыі за падатковы манэўр, газу па цане Смаленскай вобласьці. Прычым, гэта падавалася так — спачатку вы нам дайце гэта, а потым мы падумаем, ці нам інтэгравацца.
Атрымліваецца, што нібыта інтэграцыя патрэбная толькі Расеі, а Беларусі нібыта і не. Ну непатрэбная, дык непатрэбная, тады пра якія датацыі можа ісьці гаворка?

— Вы сказалі, што размова ідзе толькі пра эканамічную інтэграцыю. Але ў праграме гаворыцца пра «адзіны рэгулятар рынкаў нафты, газу і электраэнэргіі». Гэта што? Гэта супольныя правілы ці нейкі наддзяржаўны інстытут, орган? Калі апошняе — гэта ўжо палітыка. Дык ёсьць палітыка ў гэтым сэнсе? І калі так, то ўсё ўпіраецца ў спрадвечнае пытаньне: калі на роўных, то з гэтым не пагодзіцца Расея, калі прапарцыйна памерам эканамік, то гэта азначае фактычна расейскі інстытут, што не спадабаецца Менску.

— Насамрэч гэтыя рынкі — усясьветныя. Праз 4 гады расейская нафта будзе па адной цане для ўсіх. Расея можа сабе дазволіць кампэнсацыю для сваіх вытворцаў, так званыя зваротныя акцызы. Калі Беларусь хоча, яна можа зрабіць у сябе тое самае. Але за свой кошт.

Мы ўвесь час чуем пра парытэтнасьць у інтэграцыі. Але калі вы ўступаеце ў нейкае інтэграцыйнае абʼяднаньне, то туды трэба нешта ўнесьці. Беларусь нічога ў інтэграцыю ня ўносіла, усе гэтыя гады яна толькі атрымлівала.

— Дык а ўсё ж наконт рэгулятара — гэта правілы ці наддзяржаўны орган?

— Рэгулятар — гэта хутчэй за ўсё і інстытут, і правілы. У далейшым, калі цэны будуць для ўсіх сусьветныя, інстытут адпадзе.

— На мінулым тыдні міністар фінансаў Беларусі Ермаловіч паведаміў, што бюджэт краіны складзены з улікам таго, што кампэнсацыі за расейскі падатковы манэўр Беларусь не атрымае. Прэмʼер РФ Мядзьведзеў летась казаў — усе дадатковыя даброты ад Расеі толькі калі будзе паглыбленьне інтэграцыі.

Праграма, пра якую распавёў «Коммерсант» — гэта і ёсьць тая самая паглыбленая інтэграцыя, за якую Расея абяцала дадатковыя даброты?

— У праграме не прапісаны мэханізм яе рэалізацыі. А мэханізм можа быць просты: калі Беларусь хоча атрымаць нейкія даброты, яна мусіць зрабіць пэўныя крокі насустрач Расеі.

— А сама па сабе праграма такім крокам не зьяўляецца на ваш погляд?

— Не, не зьяўляецца. Гэта пералік мерапрыемстваў. Тут ёсьць такая дзіўная рэч. Калі Беларусь зьбіраецца інтэгравацца з Расеяй, гэта вымагае сурʼёзных структурных рэформаў. Расея — рынкавая краіна.

У верасьні летась у Беларусі зьявіўся ўрад Румаса. На мой погляд, гэта даволі прафэсійны ўрад. Ён ствараўся для таго, каб выцягнуць рэспубліку зь эканамічнай ямы, калі стасункі з Расеяй будуць ускладняцца.

Яны цяпер так і працуюць. Яны праводзяць палітыку, зыходзячы з падыходу, што разьлічваць на Расею нельга. Пра гэта гаварыў на мінулым тыдні міністар фінансаў Ермаловіч, пра што вы прыгадалі.

Гэта правільнае рашэньне. Але Лукашэнка крыўдзіцца. Гэта старая манэра, яшчэ з часоў Сямашкі.

Калі завозілі нафту з Вэнэсуэлы, Сямашка лічыў, што Расеі стала сорамна і яна зьнізіла цану на нафту. Ён і дагэтуль так лічыць.

Нічога гэтага ня будзе. Беларускі ўрад правільна разьлічвае, яны разьлічваюць на горшы, зь беларускага гледзішча, варыянт.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG