Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Віленскія званы 155 разоў білі ў памяць Кастуся Каліноўскага. ФОТА і ВІДЭА


У Вільні ўшанавалі паўстанцаў Каліноўскага
пачакайце

No media source currently available

0:00 0:00:29 0:00

У Вільні ўшанавалі паўстанцаў Каліноўскага

У сталіцы Літвы пачаліся ўрачыстасьці ў памяць удзельнікаў паўстаньня 1863–1864 гадоў і 155-й гадавіны гібелі ягонага кіраўніка Кастуся Каліноўскага.

Званы віленскага касьцёла Сьвятых Якуба і Піліпа на Лукіскім пляцы ў цэнтры Вільні 22 сакавіка білі 155 разоў. Роўна 155 гадоў таму на гэтым пляцы расейскія акупанты пакаралі сьмерцю Кастуся Каліноўскага, паведамляе delfi.lt.

Так некалькі дзясяткаў актывістаў зь Вільні, Варшавы і Менску пачалі ўшанаваньне памяці ўдзельнікаў паўстаньня 1863–1864 гадоў і ягонага правадыра, беларускага нацыянальнага героя Кастуся Каліноўскага.

Урачыстасьць прайшла каля мэмарыяльнай дошкі пад драўляным разьблёным крыжам з выяваю Хрыста ў смутку на Лукіскай плошчы. Людзі трымалі беларускія нацыянальныя бел-чырвона-белыя і літоўскія дзяржаўныя сьцягі.

Сярод іншых прысутнічалі старшыня Таварыства беларускай культуры ў Літве Аляксандар Адамковіч, дырэктарка Віленскага беларускага музэю імя Івана Луцкевіча Людвіка Кардзіс, кіраўнік Віленскага беларускага клюбу «Сябрына» Валянцін Стэх, а таксама кіраўнік грамадзкай арганізацыі «Беларуская нацыянальная памяць» Анатоль Міхнавец, які зачытаў імёны палеглых інсургентаў.

«Пятніца — той дзень, калі расьпялі Хрыста, у той жа дзень „маскалі“ павесілі Кастуся. Я ня ведаю, які дзень быў 22 сакавіка 1943 году, але кожны сьвядомы беларус павінен памятаць, што ў гэты ж дзень акупанты-карнікі, толькі ўжо іншыя, не расейцы, а нямецкія, спалілі нашую Хатынь — яшчэ адзін трагічны сымбаль нашай шматпакутнай гісторыі», — заявіў падчас імпрэзы беларускі літаратуразнаўца і пісьменьнік Язэп Янушкевіч.

Язэп Янушкевіч
Язэп Янушкевіч

22 сакавіка 1864 году правадыр паўстаньня Кастусь Каліноўскі на загад генэрал-губэрнатара Паўночна-Заходняга краю Расейскай імпэрыі Міхаіла Мураўёва быў публічна павешаны на гандлёвай плошчы ў Вільні. Цела Кастуся Каліноўскага было таемна пахаванае на тэрыторыі вайсковага гарнізону на гары Гедыміна, каб не ператвараць ягоную магілу ў месца паломніцтва.

Парэшткі паўстанцаў былі знойдзеныя падчас археалягічных досьледаў у 2017 годзе. Паводле нядаўняй высновы дасьледнікаў зь Віленскага ўнівэрсытэту, з упэўненасьцю ў 95 адсоткаў можна сьцьвярджаць, што сярод знаходак ёсьць і парэшткі Кастуся Каліноўскага.

Перапахаваньне знойдзеных парэшткаў паўстанцаў 1863–1864 гг. у цэнтральнай капліцы на віленскіх могілках Росы літоўскія ўлады заплянавалі на восень 2019 году. У сакавіку стала вядома пра варыянт афармленьня надпісаў на надмагільлях паўстанцаў на літоўскай і польскай мовах. Дзевяць беларускіх грамадзкіх арганізацыяў Літвы, а таксама Віленскае аддзяленне руху «Саюдзіс» Літвы і Таварыства беларускай культуры ў Літве падпісалі агульны зварот да ўладаў Літвы і Беларусі наконт мовы надпісаў на магіле паўстанцаў 1863–1864 гг. У ім просьба «паспрыяць таму, каб на ўсіх магілах паўстанцаў зьявілася і беларуская мова».

Зварот падтрымаў і прапрапраўнук Адама Міцкевіча Раман Гарэцкі-Міцкевіч.

Урачыстыя захады дзеля ўшанаваньня памяці Кастуся Каліноўскага і іншых удзельнікаў паўстаньня 1863–1864 гг. у Вільні працягнуцца 23 сакавіка.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG