Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Няма выбару, даводзіцца паніжаць узровень жыцьця». Як працуе пэнсійная сыстэма Японіі


Японія — краіна з трэцяй па велічыні эканомікай сьвету, але з пэнсійнай сыстэмай у ёй ня ўсё гладка. Японскія пэнсіянэры атрымліваюць каля 40% ад сярэдняй зарплаты, прыкладна такую ж долю, як у Расеі і Польшчы — і гэта адзін з горшых вынікаў паводле Арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця.

Алекс Цай
Алекс Цай

«Пэнсійны ўзрост расьце так хутка, што дасягне 150 гадоў у бліжэйшую пяцігодку», — жартуе Алекс Цай, кіраўнік і заснавальнік стартапу beepnow — пляцоўкі для пошуку фрылансэраў без дыскрымінацыі па ўзросьце і іншых прыкметах.

У інтэрвію «Настоящему времени» Цай расказаў, як цяпер працуе пэнсійная сыстэма ў Японіі, якую аналітыкі з «Сусьветнага эканамічнага форуму» назвалі глябальнай «бомбай запаволенага дзеяньня» з-за імклівага старэньня насельніцтва.

Па словах Цая, у аснове крызісу — сацыяльная і дэмаграфічная сытуацыя ў краіне. «Маладыя пакаленьні плацяць за пэнсію для пажылых, але ў нас цяпер стала менш моладзі», — кажа ён.

Японія — «самая старая» краіна ў сьвеце паводле сярэдняга ўзросту, больш за палова насельніцтва — старэйшыя за 46 гадоў.

Калі ў 1950-х бацька сямейства мог без праблем, працуючы адзін, утрымліваць 8-10 дзяцей, дык цяпер нават для падтрымкі адзінага дзіцяці трэба працаваць абодвум бацькам, распавядае Цай.

Асноўную долю пэнсіі плоціць дзяржава (каля $ 600 у месяц), але ёсьць і дадатковая частка, якая залежыць ад заробку, кампаніі і стажу. Можна сысьці на пэнсію і раней, але тады яна скарачаецца на 6% за кожны «недапрацаваны год».

Цяпер пэнсійны ўзрост складае 65 гадоў для мужчын і жанчын, пры гэтым можна працягваць працаваць без абмежаваньняў (што многія і робяць), але новую працу пажылым знайсьці значна цяжэй. Па словах суразмоўцы, звычайна японцы перастаюць працаваць у раёне 70 гадоў. Пры гэтым чаканая працягласьць жыцьця — амаль 84 гады.

«Няма выбару, даводзіцца паніжаць узровень жыцьця, таму што пэнсія — усяго каля 2200 даляраў на дваіх у месяц, — кажа Цай. — Прыкладна столькі атрымлівае моладзь пасьля выпуску з унівэрсытэту. Так што вельмі складана для двух чалавек, старэйшых за 65 гадоў, захаваць свой узровень жыцьця пры такіх даходах».

Пражытачны мінімум (без уліку мэдыцынскай, жыльлёвай і іншай дапамогі) для чалавека 60-69 гадоў у Токіё складае каля $ 727 у месяц.

У сталіцы Японіі толькі арэнда невялікі кватэры з камунальнымі паслугамі абыдзецца прыкладна ў 1000 даляраў за месяц, паводле дадзеных сэрвісу Numbeo, які параўноўвае кошт жыцьця ў розных гарадах на аснове інфармацыі ад карыстальнікаў. Менавіта з-за высокага кошту жыльля многія японцы, якія ня могуць знайсьці працу, якая б добра аплочвалася, пераяжджаюць жыць у спэцыяльныя інтэрнэт-кавярні.

Цай кажа, што прыходзіць у жах, калі думае пра пэнсію.

«Цяпер у нас людзі ад 65 гадоў, якія атрымліваюць пэнсію, могуць пратрымацца да самай сьмерці, таму што ў іх, напэўна, ёсьць нейкія зьберажэньні, — лічыць заснавальнік beepnow. — Майму пакаленьню, калі нам стане па 65, для нас будзе немагчыма выжыць, таму што ў мяне няма такіх зьберажэньняў».

На пытаньне аб тым, ці дапамагаюць дзеці бацькам-пэнсіянэрам, Алекс Цай сьмяецца: «Гэта якраз мы да гэтага часу атрымліваем грошы ад бацькоў. Цяпер пэнсіянэры багацейшыя за маладое пакаленьне людзей, якія працуюць».

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG