Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Можа, некага беларускі рэжым і страшыць, а для кагосьці гэта цікавостка, — маршалак Падляскага ваяводзтва


Маршалак Падляскага ваяводзтва Богдан Дыюк

У менскім нацыянальным выставачным цэнтры «Белэкспа» распачаў працу вясновы кірмаш турыстычных паслугаў «Адпачынак-2017». Сёлета традыцыйная выстава пераехала з былой ВДНГ, шкляны будынак якой прызначаны пад знос. Цяпер яна суседнічае з прэзыдэнцкім Палацам незалежнасьці і плошчай Дзяржаўнага сьцяга.

Павільёны з рэклямнай прадукцыяй раскінулі як беларускія турапэратары, так і іх замежныя партнэры. Перацягнуць на свой бок паток патэнцыйных турыстаў намагаюцца найперш суседзі — бізнэсоўцы з Латвіі, Літвы, Польшчы, Расеі, Украіны. Шчыруюць і баўгары, грузіны, славакі, туркі.

Закальцаваць Аўгустоўскі канал у адно турыстычнае цэлае

Аўгустоўскі канал, ілюстрацыйнае фота
Аўгустоўскі канал, ілюстрацыйнае фота

Некаторыя дэлегацыі прадстаўленыя на ўзроўні дзяржаўных чыноўнікаў. Іх місія — надаць турыстычны імпульс свайму рэгіёну. Адзін з тых, хто прыехаў рэклямаваць адметнасьці сумежнай польска-беларускай тэрыторыі, — маршалак Падляскага ваяводзтва Богдан Дыюк.

Беласточчыну і Гарадзеншчыну вось ужо амаль 200 гадоў зьвязвае стратэгічны водны шлях — Аўгустоўскі канал. Доўгі час беларуская частка маштабнага канструктарскага збудаваньня была занядбаная, усяго колькі гадоў таму яе прывялі ў больш-менш прыстойны выгляд. Праўда, спадарожнай інфраструктуры па-ранейшаму няма, польскі бок каналу акультураны нашмат лепш.

Як бы там ні было, перакананы пан Дыюк, асноўнай мэтай зацікаўленых ведамстваў у розных краінах павінна стаць «закальцоўваньне» Аўгустоўскага каналу ў адно турыстычнае цэлае:

Як на маю думку, варта было б зрабіць агульную роварную сьцежку, якая злучыла б Друскенікі, Аўгустоўскі канал і Гародню, каб адразу наведаць Літву, Беларусь і Польшчу.

«Мы павінны прапанаваць турыстам, якія прыяжджаюць на Аўгустоўскі канал, нешта сапраўды ўнікальнае. То бок арганізаваць іх час такім чынам, каб не пусьціць справу на самацёк. Як на маю думку, варта было б зрабіць агульную роварную сьцежку, якая злучыла б Друскенікі, Аўгустоўскі канал і Гародню, каб адразу наведаць Літву, Беларусь і Польшчу. Гэта стала б выдатнай нагодай, каб свабодна трапіць у вялікую колькасьць месцаў і пры гэтым не клапаціцца пра асобную візу. А гэта якраз тое, што часьцяком спыняе турыстаў, якія б хацелі прыехаць, напрыклад, у Беларусь».

Балазе падставы для рэгіянальнай інтэграцыі ёсьць. Ад канца леташняга кастрычніка Беларусь увяла бязьвізавы парадак уезду і выезду замежных грамадзян у турысцка-рэкрэацыйны парк «Аўгустоўскі канал» і на прылеглыя да яго тэрыторыі — гэта Горадня, а таксама Адэльскі, Госкі, Капцёўскі, Падлабенскі і Сапоцкінскі сельсаветы. Падарожнічаць тут бязь візы турысты могуць да пяці сутак.

Бязьвізавы ўезд дазволены праз памежныя пункты пропуску «Брузгі» («Кузьніца Беластоцкая»), «Лясная» («Рудаўка») — на мяжы з Польшчай; «Прывалка» («Швяндубрэ»), «Прывалка» («Райгардас») — на мяжы зь Літвой. Праўда, наракае Богдан Дыюк, добрая ініцыятыва яшчэ патрабуе тэхнічнага ўдасканаленьня:

«Напрыклад, акрэсьленая магчымасьць карыстацца пунктам Кузьніца — Брузгі. Але гэта тычыцца пешага пераходу, а не падарожжа цягніком, хоць ёсьць вельмі добры маршрут празь Беласток. І калі мы кажам пра Аўгустоўскі канал, спадзяёмся, што гэтыя рамкі будуць пашыраныя. Згодна з дадзенымі статыстыкі, ад моманту адкрыцьця мяжы для турыстаў да сьнежня 2016 году ўключна яе перасеклі больш за 2 тысячы асобаў. Гэтая лічба павінна расьці. Але ня ўсё так проста, раз-пораз узьнікаюць бюракратычныя перашкоды. Сам быў сьведкам, як італьянцы прыехалі ў Кузьніцу і хацелі пераехаць на беларускі бок, маючы толькі пашпарт. Іх не прапусьцілі, запатрабавалі нейкую дадатковую паперку-пропуск».

Пан Дыюк перакананы, што беларуская частка Аўгустоўскага каналу, нягледзячы на яе інфраструктурную недасканаласьць, можа быць запатрабаваная замежнікамі нават больш, чым польская. І расказвае пра такі выпадак:

«Справа ў тым, што гэта можа быць атракцыяй! Мы, напрыклад, арганізавалі роварную сьцежку Green Velo. У адзін з заездаў нямецкі турыст настойліва цікавіўся, ці не давядзецца раптам ехаць па асфальце. Запэўнілі, што дарога разнастайная, часам сустракаецца і асфальт, але збольшага — звычайныя лясныя сьцежкі. Ён быў усьцешаны, бо яго зусім не цікавілі асфальтавыя дарогі, якімі „залітыя“ гарады. Вось і мэтай нашага праекту было паказаць найперш прыгажосьць прыроды. Беларусы толькі выйграюць, калі пакінуць тую частку ў першасным выглядзе. Калі казаць пра гатэлі ці рэстараны, у нас таксама ёсьць куды разьвівацца. Але разьвіцьцё мэтазгоднае толькі тады, калі будуць турысты. Бязь іх будаваць вялізныя комплексы няма сэнсу».

Беларускія турысты пад маркай наведнікаў польскіх супэрмаркетаў

Богдан Дыюк
Богдан Дыюк

Згодна з афіцыйнымі зьвесткамі, польскія кансуляты выдаюць найбольш нацыянальных візаў беларусам. Адпаведна, вялікі паток зь Беларусі скіраваны ў Польшчу. Аднак, удакладняе Богдан Дыюк, вылучыць з гэтай колькасьці турыстаў надзвычай складана. Практыка паказвае, што асноўная маса скіроўваецца ў суседнюю краіну з адной мэтай — на «закупы»:

«Мы даволі часта сустракаемся з пытаньнямі адносна колькасьці турыстаў, якія наведваюць Польшчу зь Беларусі. Я адмыслова перагледзеў статыстыку перамяшчэньня празь мяжу і магу сказаць: гэтая лічба ня будзе праўдзівай у адносінах да турызму, яна адлюстроўвае агульную колькасьць асобаў. Невядома, колькі чалавек прыехала ў турыстычных мэтах, колькі выключна ў гандлёвых. Кажучы пра апошніх, я маю на ўвазе, што яны былі ў Польшчы 16–18 гадзін, то бок менш за дзень. Ці можна іх назваць турыстамі? Афіцыйна нібы так, але на самой справе ў іх ніякай турыстычнай мэты. Калі мы кажам пра 2015 год, колькасьць тых, хто пераехаў празь мяжу, зьменшылася. Але некаторыя едуць у Польшчу не празь Берасьце ці Гародню, а празь Літву».

Цяперашнюю сытуацыю суразмоўца лічыць недапрацоўкай грамадзкіх і дзяржаўных інстытутаў: людзі арыентуюцца на задавальненьне матэрыяльных патрэбаў, паступова страчваючы інтарэс да духоўных каштоўнасьцяў:

Польшча і Беларусь маюць вялікую колькасьць мясьцін, якія можна і трэба наведаць. Асноўная праблема, зь якой мы сутыкаліся раней, — не атрымлівалася данесьці інфармацыю вялікай колькасьці людзей. З новымі тэхналёгіямі задача спрасьцілася.

«Польшча і Беларусь маюць вялікую колькасьць мясьцін, якія можна і трэба наведаць. Асноўная праблема, зь якой мы сутыкаліся раней, — не атрымлівалася данесьці інфармацыю вялікай колькасьці людзей. З новымі тэхналёгіямі задача спрасьцілася. Істотна таксама тое, што яшчэ адносна нядаўна на нашых землях не існавала ніякай мяжы, гэта было адзінае цэлае. Нягледзячы на тое, што працэс быў перарваны ў 1945 годзе, традыцыі добрасуседзтва засталіся. Жыхары падляскага рэгіёну ахвотна прыяжджаюць да сваіх сваякоў у Беларусь, і наадварот. Таму надзвычай важна рабіць годную прэзэнтацыю таго цікавага, каб дадаткова заахвоціць да такіх паездак. Адсюль вынікае важнасьць удзелу ў такіх імпрэзах, як сёньня ў Менску».

Беларусы спраўна папаўняюць бюджэт суседзяў, выпраўляючыся ў харчовыя ды адзежныя шоп-туры ў Польшчу і Літву. З эканамічнага боку, кажа пан Дыюк, гэта ня можа ня радаваць. А зь іншага — засмучае: за вітрынамі крамаў людзі не пасьпяваюць разгледзець нешта ня меней цікавае:

«У чыста эканамічным сэнсе кожнае перасячэньне мяжы беларусам пазытыўна ўплывае на нашу эканоміку. Зрэшты, гэтаксама, як і кожнае наведваньне Беларусі палякам — на беларускую. Але наша гісторыя і багатыя культурныя каштоўнасьці павінны быць дадатковым чыньнікам, каб заахвочваць людзей прыяжджаць ня толькі на закупы, але застацца хоць бы на некалькі гадзін і выкарыстаць гэты час дзеля ўзбагачэньня сваіх ведаў. Мяркую, праваслаўныя беларусы з ахвотай паехалі б да Супрасьля, каб пабачыць манастыр. Людзі зь Берасьця — на сьвятую гару Грабарку. Скажам, я, жывучы ў Аўгустове, зь цікавасьцю паглядзеў на Аўгустоўскую ікону Божай Маці пад Гародняй».

Разгледзець прыгажосьць у межах блізкай ваколіцы

Ілюстраацыйнае фота. Аўгустоўскі канал, Аграсядзіба «Тартак»
Ілюстраацыйнае фота. Аўгустоўскі канал, Аграсядзіба «Тартак»

Дзеля аднаўленьня «замарожаных», а ў шэрагу выпадкаў і страчаных культурніцкіх кантактаў Богдан Дыюк прапануе правераны спосаб — абмен дэлегацыямі, пачынаючы са школ:

«Важная задача — якасны распаўсюд зьвестак пра найбольш цікавыя помнікі культуры нашых ды суседніх рэгіёнаў. Па вялікім рахунку, нішто не замінае, каб сустракаліся вучні. У нас папулярныя так званыя „Зялёныя школы“, калі дзеці сядаюць у аўтобус і едуць у тую ж Белавежу — паслухаць птушак, адчуць прыроду. Гэтак жа яны маглі б прыехаць у Горадню ці Наваградак. У Польшчы вельмі актыўныя асобы пэнсійнага ўзросту, якія ахвотна адведалі б суседзяў. Турызм — адна з галінаў, якія прыносяць найбольшы прыбытак. Трэба толькі правільна вызначыцца, што мы хочам паказаць, зрабіць годную прэзэнтацыю — і наперад! Людзі падарожнічаюць па ўсім сьвеце, езьдзяць у Афрыку, Паўднёвую Амэрыку, але часта ня ведаюць, што ёсьць амаль пад носам, у межах блізкай ваколіцы».

Сёньня палякам нашмат прасьцей выехаць у Нямеччыну, чым у гістарычна блізкую Беларусь. Што спыняе падарожны імпэт, калі ня ўлічваць візавыя перашкоды? Можа, не найлепшы імідж апошняй эўрапейскай дыктатуры? Пытаньне да маршалка Падляскага ваяводзтва Богдана Дыюка:

Не выключаю, што кагосьці беларускі рэжым і страшыць, але для кагосьці гэта, наадварот, нешта цікавае, атракцыя, цікавостка, якую можна трактаваць як пэўную геапалітычную адметнасьць...

«Я ўпершыню наведаў Менск у 1979 годзе. Калі не памыляюся, даехаў аж да Магілёва. Праўда, ад таго часу візуальна памятаю толькі менскую вуліцу Янкі Купалы. Потым прыехаў у 2007 годзе ў Горадню, уражаньні ўжо зусім іншыя, калі параўноўваць з тагачаснымі савецкімі. Цяпер у Беларусі бываю рэгулярна. Тут усё спакойна, няма чаго баяцца. Ведаеце, сытуацыя ў кожнай краіне розная, няма нейкіх стандартаў. Мы свае перавароты перажылі 30 гадоў таму, але новыя выклікі перажываем і сёньня. Не выключаю, што кагосьці беларускі рэжым і страшыць, але для кагосьці гэта, наадварот, нешта цікавае, атракцыя, цікавостка, якую можна трактаваць як пэўную геапалітычную адметнасьць... Магу толькі запэўніць: са свайго боку зробім усё, каб мінімізаваць перашкоды на шляху беларусаў у Польшчы».

Аўгустоўскі канал — унікальнае гідратэхнічнае збудаваньне XIX стагодзьдзя на тэрыторыі цяперашніх Беларусі і Польшчы. Рукатворны водны шлях злучыў басэйны Віслы і Нёмана, забясьпечыўшы на поўначы выхад да Балтыйскага мора, на поўдні — да Чорнага мора праз Агінскі канал, Дняпро, Бярэзінскую водную сыстэму і Дзьвіну. 100-кілямэтровы адрэзак пачынаецца ад возера Сэрва каля польскага Аўгустова і сканчаецца недалёка ад Горадні. Уключаны ў папярэдні сьпіс Усясьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Адзін з найбуйнейшых каналаў Эўропы, падобныя ёсьць толькі ў Вялікай Брытаніі (Каледонскі канал) і ў Швэцыі (Гота).

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG