Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Досьвед «бязьвізу» Украіны, які хоча паўтарыць Беларусь


У 2005 годзе Ўкраіна разарвала савецкі стэрэатып у стаўленьні да іншаземцаў, скасаваўшы візавы рэжым для грамадзян краін Эўрапейскага Зьвязу і ЗША. Але на пачатку гэта быў экспэрымэнт — афармленьне дазволаў на ўезд у краіну прыпынілі на час правядзеньня песеннага конкурсу Эўрабачаньня, які ў Кіеў прывезла ўкраінская сьпявачка Руслана.

Украінская сьпявачка і грамадзкая актывістка Руслана
Украінская сьпявачка і грамадзкая актывістка Руслана

Фактычна Ўкраіну адкрылі Аранжавая рэвалюцыя і выканаўца «Дзікіх танцаў». Праз некалькі месяцаў пасьля часовага скасаваньня абмежаваньняў гэты падыход выявіўся эканамічна і палітычна мэтазгодным: за час правядзеньня песеннага конкурсу Ўкраіну наведалі больш як 3,5 мільёнаў грамадзян краін ЭЗ, а гэта было на 10,7% больш, чым за ўвесь 2004 год, даходы гатэльнага бізнэсу павялічыліся на траціну, і таксама на траціну павялічылася колькасьць унутраных і міжнародных перавозак. І ўжо зь 1 верасьня 2005 году ўкраінскія ўлады наагул адмовіліся ад візавых абмежаваньняў для грамадзян Эўрапейскага Зьвязу, Швэйцарыі ды Ліхтэнштэйну, а некалькімі месяцамі раней — і для ЗША.

У адказ адразу некалькі краінаў — Чэхія, Славаччына, Эстонія, Літва і Латвія — пачалі выдаваць украінцам нацыянальныя візы на бясплатнай аснове, а Эўразьвяз заявіў пра намер пачаць у 2005 годзе перамовы па ўвядзеньні спрошчанага візавага рэжыму для грамадзян Украіны. Што праўда, перамовы дагэтуль трываюць.

Поўны «бязьвіз»

Скасоўваючы візы, Украіна не вызначала ніякіх іншых абмежаваньняў. Трапіць ва Ўкраіну і праехаць транзытам празь яе тэрыторыю замежны грамадзянін мог аўтамабільным, чыгуначным і паветраным транспартам на падставе дакумэнту, неабходнага для замежных паездак.

На час знаходжаньня ва Ўкраіне не патрэбна было нават пацьвярджэньня фінансавага забесьпячэньня — яно было ўведзенае толькі ў 2014 годзе і складае дваццаць памераў пражытачнага мінімуму на 30 дзён. Цяпер гэтая сума складае 30 тысяч 880 грыўняў (афіцыйны курс 1 даляр = 27,02 грыўні).

Пры гэтым замежнік можа знаходзіцца ва Ўкраіне ня больш як 90 дзён — у іншым выпадку візу ўсё ж давядзецца афармляць — міграцыйную або працоўную, у залежнасьці ад мэты прыезду ў краіну.

Рэдактар украінскага Інтэрнэт-выданьня «Эўрапейская праўда» Сяргей Сідоранка ўпэўнены ў пазытыўным эфэкце скасаваньня віз Украінаю для замежных грамадзян.

Рэдактар «Эўрапейскай праўды» Сяргей Сідоранка
Рэдактар «Эўрапейскай праўды» Сяргей Сідоранка

«Ёсьць такі стэрэатып, што выдача віз — гэта прыбытковы від дзейнасьці, маўляў, консульства зьбірае шмат грошай, таму дзяржаве выгадна выдаваць шмат віз. Гэта абсалютна неапраўданае меркаваньне, бо выдача віз для любой дзяржавы абыходзіцца даволі дорага — гэта зарплаты дыпляматаў, арэнда памяшканьняў, камунікацыя паміж органамі ўлады і гэтак далей. Пры адмене віз вызваляюцца людзі, якія могуць займацца іншай працай, напрыклад, больш эфэктыўна абслугоўваць сваіх жа грамадзян за мяжой», — кажа журналіст.

Эфэкт не імгненны

Паводле экспэртаў, скасаваньне віз не прынесла Ўкраіне імгненнага эфэкту. Але найперш на пазытыўныя зьмены адрэагаваў турыстычны сэктар. Паводле справаздачы Ўсясьветнай турыстычнай арганізацыі, Украіна ўжо ў 2006 годзе істотна прасунулася ў рэйтынгу прывабнасьці для замежных турыстаў — з 27-га месца ў 1995 годзе на 11-е ў 2006-ым, калі Ўкраіну наведалі 18,9 мільёнаў замежных грамадзян. У 2009 годзе колькасьць замежных турыстаў павялічылася да 20,8 мільёнаў.

«Замежны турыст, які прыяжджае ва Ўкраіну, і, я думаю, у Беларусі падобная сытуацыя па лічбах, пакідае за адзін дзень знаходжаньня каля 100 даляраў — гэта і гатэль, і харчаваньне, і транспарт. Гэта досыць вялікія грошы, якія прыходзяць у дзяржаву. Тут пытаньне ў тым, наколькі здолее Беларусь прывабіць турыстаў у той колькасьці, якая выклікае эфэкт у абсалютных лічбах. Украіне гэта ўдалося, але далёка не адразу. Прырост быў не імгненным, а празь некалькі гадоў, калі людзі прывыклі да таго, што віз няма і езьдзіць можна», — распавядае Сяргей Сідоранка.

У той жа час, паводле афіцыйнай статыстыкі, найбольш Украіну наведваюць грамадзяне памежных дзяржаў — Польшчы, Вугоршчыны, Румыніі, Славаччыны, хаця адзначаецца і прырост турыстаў з ЗША і Нямеччыны. Што праўда, па колькасьці лідэрамі ўсё роўна застаюцца краіны, якія гістарычна маюць з Украінаю бязьвізавы рэжым — Малдова і Беларусь. Да 2014 году найбольш ва Ўкраіну прыяжджалі расейцы.

«Цяпер адчуваецца значнае зьніжэньне турыстычнай плыні ва Ўкраіну. І гэта зьвязана зь іншымі падзеямі», — кажа намесьніца дырэктара дэпартамэнту турызму і курортаў Міністэрства эканамічнага разьвіцьця і гандлю Ўкраіны Віталіна Мартыноўская.

Сыгнал для бізнэсу

Экспэрты мяркуюць, што норма пра магчымасьць знаходжаньня ва Ўкраіне бязь візы на працягу 90 дзён ёсьць дадатковым стымулам для актывізацыі бізнэс-кантактаў, але не адзінай умовай для павелічэньня замежных інвэстыцый.

Кіраўнік грамадзкай арганізацыі «Майдан замежных спраў» Багдан Ярэменка
Кіраўнік грамадзкай арганізацыі «Майдан замежных спраў» Багдан Ярэменка

«Замежныя інвэстыцыі прыходзяць ня толькі дзякуючы бязьвізаваму рэжыму. Бязьвізавы рэжым, як сродак прыцягнуць больш замежнікаў у краіну, працуе, калі адначасова разьвіваецца турыстычны сэктар, лягістыка, транспартны сэктар, для інвэстыцый патрэбны спрыяльны клімат, а гэта значыць і падатковае заканадаўства, і заканадаўства аб абароне інвэстыцый і дзелавая інфраструктура. Гэта ўсё ўпіраецца ня толькі ў пытаньне віз, але Ўкраіна чамусьці вырашыла менавіта зь віз пачаць. Уласна, гэтак жа робіць і Беларусь. Але сказаць, што Ўкраіна памыліліся, я не магу. Так, гэта не дапамагае, скажам, у перамовах пра атрыманьне бязьвізавага рэжыму для ўкраінцаў, але хто сказаў, што калі б мы цяпер мелі візавы рэжым, разгляд нашага пытаньня рухаўся б хутчэй?», — адзначыў кіраўнік грамадзкай арганізацыі «Майдан замежных спраў», былы генэральны консул Украіны ў Турцыі Багдан Ярэменка.

Экспэрт у пытаньнях зьнешнеэканамічнай палітыкі Алег Бойка таксама мяркуе, што скасаваньне візавага рэжыму «вельмі апасродкавана» адбілася на патоку замежнага капіталу ва Ўкраіну. «Але на пазнавальнасьць Украіны ў сьвеце гэты крок паўплываў. Ва Ўкраіну пачалі езьдзіць людзі, якія пры візавым рэжыме ніколі б сюды не завіталі. Ведаю гэта з досьведу з былымі калегамі па працы ў замежных буйных кампаніях. Магчыма, менш езьдзяць з 2008-га і ў наступны пэрыяд, бо крызыс і ўсе іншыя нашые праблемы, затое прыватных візытаў больш», — распавядае экспэрт.

Але галоўная ўмова для атрыманьня эфэкту — сталасьць задэкляраваных крокаў. «Калі краіна бязьвізавая і даказала гэта на працягу некалькіх гадоў, што вельмі важна, то бізнэс пачынае значна больш ахвотна глядзець на пытаньні інвэстыцый. Я думаю, што Беларусь таксама мае патэнцыял атрымаць эканамічную выгаду, але для гэтага вельмі важна, не чакаць яе зь першых дзён, паколькі гэта сярэднетэрміновы праект, а па-другое, падтрымліваць яго», — перакананы Сяргей Сідоранка.

Глядзець камэнтары (1)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG