Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Брэйвіку хочацца «общения»


Сяргей Астраўцоў

Брэйвіку нецікава сядзець, хочацца да народу. Судзіцца з Нарвэгіяй.

Халаднакроўны забойца сямідзесяці сямі ні ў чым не вінаватых землякоў жыве ў асобнай турэмнай трохпакаёвай кватэры. Спачывальня, кабінэт, спартовы пакой. Кампутар, тэлевізар, пральная машына, усё ёсьць для нармальнага чалавека, ня кажучы — для зьняволенага. Іншыя такіх бонусаў могуць ня мець. І, хутчэй за ўсё, ня маюць.

Але Брэйвік лічыць свае ўмовы катаваньнем. Чаму? Бо не падлучаны інтэрнэт і нельга пісаць лісты. Атрымліваць можна. Адвакат, вядома, на яго баку: раней ён вучыўся, а цяпер настрой прапаў…

У розных краінах турмы розныя. Яны адпавядаюць узроўню краіны. Напэўна, у беларускіх умовах у перапоўненай камэры сьніцца асобная. Не забуду, як адзін з былых палітвязьняў мусіў спаць за сьценамі гарадзенскай вязьніцы седзячы, паклаўшы галаву на стол. Аб гэтым ён распавёў на спатканьні жонцы. Камэра была перапоўненая.

Я спытаўся ў былога начальніка менскага сьледчага ізалятара Алега Алкаева: ці напраўду «адзіночка» можа быць «катаваньнем»? Так, сядзець там вельмі цяжка, кажа ён. І звычайна туды саджаюць, калі просіцца сам вязень. Калі гэта бывае? Калі ён баіцца расправы, гвалтоўных дзеяньняў з боку іншых зьняволеных. Калі ўзьніклі нейкія «трэньні» зь імі. Тэарэтычна можа быць і так: калі адміністрацыя даведалася, што існуе нейкая пагроза чалавеку, тады яго могуць перавесьці ў асобную камэру. Аднак звычайна, кажа Алег Алкаеў, улады начальніка на гэта не хапае, трэба ўзгодніць з пракуратурай. Пераканаць, што існуе такая патрэба.

А што да Брэйвіка, то сапраўды: «Адзінота — гэта дадатковае пакараньне. Там няма інтэрнэту. Ты адзін. Гэта чалавека з розуму зводзіць», падсумоўвае Алег Алкаеў і дадае: сам ён жыве ў Бэрліне адзін і часам няма з кім паразмаўляць, добра хоць журналісты часам патэлефануюць.

На сьцяне гарадзенскай турмы пакуль няма шыльды, якая паведамляе, што яе вязьнем (1931-1933) быў Браніслаў Тарашкевіч. Сядзеў у адзіночнай камэры N45, лічылася дрэннай. Вільготнай. (Яна захавалася пад тым жа нумарам.) Гэта было ўзгоднена з пракурорам. Палякі лічылі яго небясьпечным злачынцам. На шпацыр выводзілі асобна. Вядомы палітык, акадэмік, мовазнаўца. Седзячы ў адзіночцы, пераклаў на беларускую «Пана Тадэвуша».

У Браніслава Тарашкевіч не было плянаў сядзець у гарадзенскай адзіночцы. А калі там апынуўся, ён ня ведаў, што прабудзе ня ўвесь тэрмін. (Што зь ім здарылася потым — асобная гісторыя.) Патрэбны быў занятак, мэта — каб ператрываць. Ён стаў перакладаць.

У Брэйвіка, як выглядае, ніякіх падобных мэтаў няма. Хочацца да людзей. Але ці хочуць людзі быць зь ім?

Глядзець камэнтары (3)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG