Лінкі ўнівэрсальнага доступу

РОН СЫНАВІЦ: “НЕХТА Ў БЕЛАРУСІ АДЧУВАЕ СЯБЕ ВЕЛЬМІ НЯЎТУЛЬНА З ПРЫЧЫНЫ ГЭТАГА ЛІСТА”


Рон Сінавіц, Ірак

Дакумэнт, знойдзены ў сэйфе афіцэра ірацкай рэспубліканскай гвардыі, камэнтавалі ў Беларусі журналісты і ваенныя, бізнэсмэны і палітыкі, улучна з Аляксандрам Лукашэнкам. Папера, нагадаем, уяўляла сабою прапановы ваеннага абсталяваньня і паслугаў , зробленыя дырэктарам ваеннага заводу прыватнаму бізнэсмэну. Тое, што дакумэнт быў знойдзены ў Іраку, спараджала пытаньне пра магчымыя незаконыя збройныя кантакты Беларусі з Іракам Садама Хусэйна.

Афіцыйныя прадстаўнікі і каляўладныя бізнэсмэны дружна сьцьвярджалі, што знойдзены факс – падробка. Чыя – тут меркаваньні разыходзіліся, адны намякалі, што не абышлося без злавеснай рукі ЦРУ, іншыя падазравалі сваіх канкурэнтаў у далікатным бізнэсе – гандлю зь Іракам.

На мінулым тыдні зьявілася яшчэ больш экзатычная вэрсія ў гэтым жа рэчышчы. Паводле менскага аўтара газэты “Московские новости” Аляксандра Фядуты, сумневы наконт сапраўднасьці дакумэнту выклікае крыніца інфармацыі – радыё “Свабода”. Больш за тое, на думку сп. Фядуты, сэнсацыйная інфармацыя, хутчэй за ўсё, сыходзіла ад эмігранткі Натальлі Ш. і яе мужа Міхаіла Ч. Карэспандэнт “Московских новостей” прыгадаў чуткі аб шчыльных сувязях Міхаіла Ч. зь першым намесьнікам КГБ Беларусі Сьцяпанам Сухарэнкам.

Публікацыя ў расейскай гэзэце выклікае значна больш пытаньняў, чым нават дакумэнт, які стаў прычынаю абмеркаваньня. На якой падставе робяцца такія сьцверджаньні? Чаму аўтар не называе імёны людзей, якіх ён абвінавачвае? Баіцца помсты з боку эмігрантаў? Ці сам ведае цану сваім абвінавачаньням?

Цяпер па сутнасьці справы. Абвінавачаньні радыё “Свабода” ў супрацоўніцтве з ЦРУ гучаць ужо 50 гадоў, паводле старой савецкай традыцыі. Тое, што радыё “Свабода” стала інструмэнтам у руках аднаго з кіраўнікоў беларускага КГБ – гэта ўжо штосьці новае, хаця і гэтае абвінавачаньне не ўнікальнае. Незадаволеныя той ці іншай інфармацыяй абвінавачваюць незалежныя мэдыі, у тым ліку і радыё “Свабода”, у тым, што яны на некага працуюць. У якасьці замоўшчыкаў часам называюцца і расейскае ФСБ і беларускае, пры гэтым магчымасьці гэтых арганізацыяў істотна перабольшваюцца.

Варта адзначыць, што публікацыя ў “Московских новостях” не прайшла міма ўвагі аўтараў гумарыстычна-палітычнай нядзельнай праграмы БТ. Афіцыйнае тэлебачаньне спасылалася на артыкул сп. Фядуты як на пераканаўчы доказ таго, што знойдзены ў Багдадзе факс – падробка. Тое, як БТ цытавала артыкул сп. Фядуты, прымушае задумацца над тым, хто ж на самой справе стаў інструмэнтам у руках КГБ.

Тлумачэньні беларускіх урадоўцаў і гіпотэзы сп. Фядуты тыпалягічна падобныя. Зьявілася нешта незвычайнае, непрыемнае, выкрывальнае – значыць, гэта вынік змовы, інтрыгі, “шкодніцтва”. Людзям, які вераць, што маланку насылае Пярун, растлумачыць штосьці пра электрычнасьць даволі цяжка. Асабліва, калі верыць у Перуна выгадна.

Сёньня мы прапануем больш падрабязны расповяд Рона Сынавіца пра абставіны ягонай знаходкі.

(Дракахруст: ) “Рон, тым, хто мае досьвед службы ў савецкім ці ў беларускім войску, цяжка паверыць у Ваш расповед, што амэрыканскія салдаты проста так аддалі Вам важную паперу праціўніка”.

(Сынавіц: ) “Да гэтай вайны мне было цяжка паверыць, што амэрыканскаму журналісту дадуць такі шырокі доступ да салдатаў падчас вайны. Такога раней ніколі не было. Вы мусіце зразумець, што я быў з гэтымі жаўнерамі і падчас баявых дзеяньняў, і яшчэ да вайны, калі яны прыбылі ў Кувэйт. Я быў зь імі разам амаль месяц, мы разам елі, ехалі, траплялі пад абстрэлы. Яны не глядзелі на мяне як на чужака.

Вы спасылаліся на досьвед савецкага войска. Але чалавек , які мае сапраўдны досьвед вайны, ведае, які хаас пануе ў такой сытуацыі. Калі 3-я пяхотная дывізыя прыйшла на гэтую базу, то першае, што зрабілі салдаты – гэта кінуліся ў душ, упершыню за 3 тыдні. Я не кажу, што ніхто ня дбаў пра дакумэнты. Там былі афіцэры нізкага рангу з агульнавайсковай разьведкі, гэта зусім не ЦРУ. Яны мусілі ўсю інфармацыю, што яны знайшлі, перадаваць “наверх”, у Катар, а потым у Вашынгтон. Гэтыя афіцэры абшуквалі офісы, але яны не чыталі ані па-арабску, ані па-расейску. Мы там знайшлі нейкія прылады зь Югаславіі, яны нават палічылі, што гэта расейскае, дык я ім растлумачыў, што гэта зь Югаславіі. Гэтак і з факсам, пра які мы вядзем размову – яны не маглі яго прачытаць, таму і не маглі зразумець, што гэта такое.

Уявіце сябе. Адзіны офісны пакой у будынку, у ім стаіць адчынены сэйф, амаль пусты, на падлозе валяюцца паперы, разбітыя вокны , разарваныя партрэты Хусэйна. Вось у такіх умовах я гэтую паперу і знайшоў”.

(Дракахруст: ) “Рон, некаторыя беларускія афіцыйныя прадстаўнікі намякалі на тое, што ніякага факсу зь беларускага ваеннага заводу Вы не знаходзілі, што гэта – падробка, якую Вы атрымалі ад амэрыканскіх спэцслужбаў, ад ЦРУ, якое такім чынам хацела падарваць прэстыж Беларусі”.

(Сынавіц: ) “Такія тлумачэньні мяне асабліва пераконваюць у тым, што нехта ў Беларусі адчувае сябе вельмі няўтульна з прычыны гэтага ліста. Такія абвяржэньні – гэта лухта. Я быў са 115-м палком 3-й пяхотнай дывізіі, гэта былі звычайныя салдаты, які ішлі ў авангардзе наступу на поўнач Багдаду. Ніякіх агентаў ЦРУ там і блізка не было.

Варта зьвярнуць увагу і на час. Гэта быў пачатак другога тыдня красавіка. Невядома, жывы ці мёртвы Садам Хусэйн, у Багдадзе ішлі баі. Калі агенты ЦРУ ў Іраку і былі, то яны мелі нашмат больш важны клопат, чым падрабляць паперы пра ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва паміж Беларусьсю і Іракам. Я бачыў у Іраку людзей ЦРУ, але іх цікавіла ўтрутрыпалітычная сытуацыя ў Іраку, яны шукалі, як могуць паспрыяць антыхусэйнаўскаму перавороту. Беларускія чыноўнікі перабольшваюць сваё значэньне, калі лічаць, што агенты ЦРУ, якія мелі задачу скінуць рэжым Хусэйна, трацілі час, гуляючы з адносна нязначным факсам, які нават не даказвае, што Беларусь удзельнічала ў продажы зброі ў Ірак. Размова ідзе толькі пра тое, што Міністэрства абароны Беларусі ўскосна прапаноўвала іракцам тэхнічную дапамогу, як рамантаваць зламаныя танкі савецкіх часоў”.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава
XS
SM
MD
LG