Лінкі ўнівэрсальнага доступу

ГАЗПРАМ АДМАЎЛЯЕЦЦА АД ПАСРЭДНІЦТВА “ІТЭРЫ” Ў ПАСТАЎКАХ ГАЗУ КРАІНАМ СНД


Сяргей Шупа, Прага

Пасьля некалькіх гадоў сталых нараканьняў з боку інвэстараў і эканамістаў расейскі газавы манапаліст – кампанія “Газпрам” - абвясьціла, што паспрабуе адваяваць страчаныя пазыцыі ў Садружнасьці Незалежных Дзяржаваў.

У панядзелак старшыня ўправы Газпраму Аляксей Мілер абвясьціў, што даччынаму прадпрыемству Газпраму – “Межрэгіёнгазу” – даручана на працягу месяца падаць пляны паставак газу ў краіны СНД і Балтыі.

Гэтая пастанова выклікала ў аналітыкаў пытаньне – ці не азначае яна канец супрацоўніцтва зь “Ітэрай” – таямнічай прыватнай фірмай, якая, пачаўшы ў 1994 годзе гандляваць туркмэнскім газам, ператварылася за гэтыя гады ў найбуйнейшага гандляра газам на тэрыторыі СНД.

Найбольш зьдзіўленьня выклікае факт, што Мілер чакаў з заявай, якая закранае Ітэру, аж так доўга. Аналітыкі зварачалі ўвагу на тое, што Ітэра не адзін год стварала Газпраму праблемы – гэтая прыватная кампанія працавала непразрыста, ведучы дзейнасьць пераважна ў краінах СНД, яна мае офіс у амэрыканскім штаце Флорыда.

Наагул, дачыненьні паміж “Ітэрай” і Газпрамам увесь гэты час былі вельмі дзіўныя. Гандлюючы з краінамі СНД, “Ітэра” ўжывае газпрамаўскія трубацягі і газпрамаўскі газ. Яна набывала ў Газпраму акцыі газавых радовішчаў за заніжаныя кошты. Краіны СНД, якія зьвярталіся да Газпраму ў справе паставак, адразу скіроўваліся да “Ітэры”, хоць Газпрам сам займаецца імпартам па-за межы СНД. Чаму гэтак адбывалася – ніхто ніколі не казаў.

І вось на мінулым тыдні адзін з дробных акцыянэраў газпраму – дырэктар фірмы Hermitage Capital Management Уільям Браўдэр – зладзіў брыфінг, падчас якога зьвярнуў увагу на страты, якія спрычыняе Газпраму кампанія “Ітэра”. Браўдэр падлічыў, што Газпрам страціў больш за мільярд даляраў гадавога прыбытку, якія дасталіся “Ітэры” - зь іх 688 мільёнаў даляраў ва Ўкраіне, 111 мільёнаў даляраў у Казахстане і 99 мільёнаў у Азэрбайджане.

Прамысловы бюлетэнь “Аргус” на гэтым тыдні паведаміў, што летась на пастаўках ва Ўкраіну “Ітэра” зарабіла 1 мільярд 700 тысяаў даляраў, 150 мільёнаў – на пастаўках у Беларусь і 100 мільёнаў – у балтыйскія краіны.

Былы кіраўнік Газпраму Рэм Вяхіраў пяць гадоў таму даў Ітэры поўную свабоду дзеяньняў на тэрыторыі СНД. Адной з прычынаў гэтага былі няўплаты і крадзяжы, а “Ітэра” якраз славілася здольнасьцю выбіваньня грошай.

“Аргус” згадвае яшчэ адну магчымую прычыну ўздыму “Ітэры” – шмат хто гаворыць пра асабістыя сувязі з гэтай кампаніяй былых кіраўнікоў Газпраму. “Ітэра” заўсёды абвяргала гэтыя чуткі, аднак аналітыкаў гэтыя абвяржэньні ня надта пераконвалі.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG