Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Законы аб аднаполых шлюбах у сьвеце


Прэзыдэнт ЗША Барак Абама на гэтым тыдні зьдзівіў многіх у ЗША і за мяжой, калі публічна падтрымаў аднаполыя шлюбы. «У нейкі момант я прыйшоў да высновы, што для мяне асабіста важна выступіць і пацьвердзіць: так, я думаю, што аднаполыя пары павінны мець магчымасьць ўступаць у шлюб», — заявіў Абама 9 траўня ABC News.

Аднак у ЗША няма плянаў па прыняцьці агульнанацыянальных законаў аб аднаполых шлюбах, хоць многія краіны сьвету ўжо прызналі такія шлюбы і права людзей на стварэньне грамадзянскіх шлюбных саюзаў. Сайт ІноСМІ.ру цытуе амэрыканскую газэту Christian Science Monitor«, якая прыводзіць разьбіўку па рэгіёнах.

1. Эўропа


Аксэль і Эйгіл Аксгіл сталі першай у сьвеце афіцыйна зарэгістраванай аднаполага парай, якая ўступіла ў грамадзянскі саюз 1 кастрычніка 1989 году ў дацкай сталіцы Капэнгагене. Гэтая эўрапейская краіна першай прыняла закон, які дазваляе аднаполыя саюзы, якія ў Даніі носяць назву грамадзянскіх партнэрстваў.

У 2001 годзе Галяндыя стала першай краінай, якая надала роўныя правы для ўступленьня ў шлюб гэтэрасэксуальным і гомасэксуальным парам. Першы аднаполы шлюб быў заключаны там 1 красавіка 2001 году. Праз два гады за Галяндыяй рушыла Бэльгія. Аднаполыя шлюбы ў 2008 годзе ўзаконіла Нарвэгія, у 2009-м Швэцыя, у 2010-м Партугалія. У сакавіку гэтага году адпаведны закон прыняла Фінляндыя. У Фінляндыі грамадзянскія саюзы былі дазволеныя яшчэ ў 2002 годзе, аднак новы закон прадстаўляе гомасэксуальным парам новыя правы, уключаючы права на ўсынаўленьне дзяцей і на агульнае прозьвішча.

У Ісьляндыі легалізацыя аднаполых шлюбаў таксама адбылася ў 2010 годзе. Прэм’ер-міністар краіны Ёгана Сігурдардацір (Johanna Sigurdardottir) неўзабаве заключыла шлюб са сваёй партнэркай і стала першай у сьвеце лесьбіянкай-кіраўніком дзяржавы.

Францыя юрыдычна не прызнае аднаполыя шлюбы, аднак у 1999 годзе там зьявіліся грамадзянскія прававыя дагаворы для пар, якія жывуць супольна — незалежна ад іх сэксуальнай арыентацыі. Гэтыя дагаворы даюць сумесна пражываючым парам аднолькавыя правы са шлюбнымі парамі ў такіх пытаньнях, як ўсынаўленьне, спадчына і падаткі. У 2004 годзе аналягічны закон быў прыняты ў Люксэмбургу.

Нямеччына і Брытанія таксама прызнаюць грамадзянскія саюзы. З 2001 году Нямеччына прадстаўляе ўсім парам аднолькавыя правы на спадчыну, калі яны рэгіструюцца ў якасьці партнэраў. Брытанія прыняла закон аб аднаполых партнэрствах ў 2005 годзе. Ён дае зарэгістраваным аднаполым парам аднолькавыя з разнаполымі жанатымі парамі правы ў пляне пэнсій, сацыяльнага страхаваньня і ўласнасьці.

Гішпанія стала трэцяй эўрапейскай краінай, якая легалізавала аднаполыя шлюбы (2005 год), хоць каталіцкая царква выступала рэзка супраць такога закону. У адрозьненьне ад многіх краін з дазволенымі аднаполымі шлюбамі, у Гішпаніі пары аднаго полу могуць усынаўляць дзяцей.

2. Афрыка і Блізкі Ўсход


Гомасэксуалізм лічыцца выключна ганебнай зьявай у Афрыцы і на Блізкім Усходзе, дзе многія краіны абвясьцілі яго па-за законам.

Таму ПАР стала нейкай анамаліяй у гэтым рэгіёне, калі падала аднаполым парам права на ўступленьне ў шлюб. Краіна прызнала правы геяў у сваёй канстытуцыі, прынятай у 1996 годзе пасьля заканчэньня эпохі апартэіду. А з 2005 году Паўднёвая Афрыка лічыць неканстытуцыйным пазбаўленьне аднаполых пар магчымасьці заключаць шлюб і тых правоў, якімі суправаджаюцца такія шлюбныя саюзы. У Паўднёвай Афрыцы законным зьяўляецца і ўсынаўленьне дзяцей аднаполымі парамі.

3. Лацінская Амэрыка


Буэнас-Айрэс стаў першым горадам у Лацінскай Амэрыцы, які ў 2002 годзе узаконіў грамадзянскія саюзы аднаполых пар. А праз восем гадоў Аргентына стала першай краінай рэгіёну, якая легалізавала аднаполыя шлюбы. Грамадзянскія саюзы зьяўляюцца законнымі ў агульнанацыянальным маштабе ў Бразыліі і Ўругваі. Іх таксама дазваляюць некаторыя гарады ў Мэксыцы.

У сьнежні 2009 году аднаполыя шлюбы узаконілі ў Мэхіка. А суды ў некаторых штатах Бразыліі палічылі, што грамадзянскія саюзы могуць быць пераўтвораны ў аднаполыя шлюбы.

Хоць аднаполыя шлюбы маюць законны статус у некаторых краінах Лацінскай Амэрыкі, узровень падтрымкі такіх шлюбаў у рэгіёне ніжэй, чым у ЗША. У 2010 годзе ў рамках Лацінаамэрыканскага праекту вывучэньня грамадзкай думкі пры Ўнівэрсытэце Вандэрбільта было праведзенае апытаньне, арганізатары якога высьветлілі, што ў Лацінскай Амэрыцы аднаполыя шлюбы падтрымліваюць 26,8% рэспандэнтаў, у той час як у ЗША такіх людзей 47,4%. Нізкі ўзровень падтрымкі тлумачыцца вялікай колькасьцю каталікоў і пратэстантаў, якія жывуць у розных частках Паўднёвай і Цэнтральнай Амэрыкі.

4. Канада і Злучаныя Штаты Амэрыкі


Канада была чацьвёртай краінай у сьвеце, якая легалізавала аднаполыя шлюбы. Калі ў 2005 годзе быў прыняты Закон аб грамадзянскім шлюбе, аднаполыя шлюбы былі ўзаконеныя ўжо ў васьмі канадзкіх правінцыях.

Некаторыя штаты ў ЗША даюць сваім жыхарам роўныя шлюбныя правы. Сярод іх Канэктыкут (адпаведны акт быў прыняты ў 2008 годзе), Аёва (2009 год), Масачусэтс (2003 год), Нью-Гэмпшыр (2010 год), Нью-Ёрк (2011 год), Вэрмонт (закон быў прыняты ў 2009-м, але грамадзянскія саюзы там атрымалі прызнаньне яшчэ ў 1999 годзе), фэдэральная акруга Калюмбія (2009 год) і самы апошні штат — Вашынгтон (2012).

5. Азіяцка-Ціхаакіянскі рэгіён і Цэнтральная Азія


Правы гамасэксуалістаў знаходзяцца ў асноўным пад забаронай як у Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне, так і ў Цэнтральнай Азіі. Аднаполыя шлюбы і грамадзянскія саюзы ў гэтым рэгіёне не ўваходзяць у агульнанацыянальны палітычны парадак дня.

Новая Зэляндыя гэта адзіная краіна ў Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне, якая легалізавала грамадзянскія саюзы аднаполых пар, хоць аднаполыя шлюбы і адпаведныя правы такіх пар знаходзяцца там пад забаронай. Закон аб грамадзянскіх саюзах быў прыняты ў сьнежні 2004 году, але пасьля заявы прэзыдэнта Абамы, якая прагучала 9 траўня, новазэляндзкі прэм’ер-міністар Джон Кей (John Key) адзначыў, што ён асабіста «ня супраць аднаполых шлюбаў», пра што паведамляе Associated Press.

Законапраект аб легалізацыі аднаполых шлюбаў будзе абмяркоўвацца сёлета ў парлямэнце Аўстраліі, хоць прэм’ер-міністар Джулія Гілард (Julia Gillard) заявіла, што не падтрымае яго, у сувязі з чым ён наўрад ці пройдзе.

У верасьні 2011 году прэзыдэнт Філіпін заявіў у Нью-Ёрку, што ён з павагай ставіцца да правоў аднаполых пар на ўступленьне ў шлюб, аднак пакуль ня робіць ніякіх канкрэтных крокаў па прыняцьці адпаведных законаў.

Глядзець камэнтары (6)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG