Лінкі ўнівэрсальнага доступу

У Казахстане пачаўся суд аб непарадках у Жанаэзэне


27 сакавіка пачаліся судовыя слуханьні па справе аб непарадках у казахстанскім горадзе Жанаэзэне. Летась у сьнежні міліцыянты тут адкрылі агонь па страйкоўцам рабочым-нафтавікам, у выніку чаго як найменей 15 чалавек былі забітыя і дзясяткі параненыя.

Суд абвешчаны адкрытым, аднак, па дадзеных Радыё Свабода, ён адбудзецца ў будынку на ўскрайку гораду. Судовая заля ўмяшчае ня больш за 50 чалавек, тады як па справе праходзяць 37 чалавек, якіх будуць абараняць столькі ж адвакатаў.

24 сакавіка некалькі соцень чалавек узялі ўдзел у несанкцыянаваным мітынгу ў Алма-Аце, прымеркаваным да ста дзён ад пачатку непарадкаў у Жанаэзэне. Сытуацыю камэнтуе карэспандэнт «Свабоды» Казіс Тагузбаеў:

— Асноўная маса насельніцтва тут ніяк не рэагуе на маючы адбыцца судовы працэс. Вялікі рэзананс гэта справа выклікала толькі ў асяродку інтэлігенцыі, тых людзей, якія чытаюць газэты, глядзяць навіны ў інтэрнэце і гэтак далей. Мітынгі з асуджэньнем дзеяньняў уладаў, вядома, праходзяць, але яны вельмі малалікія. У Алма-Аце, дзе пражывае 1,5 млн. чалавек, нядаўна сабралася каля тысячы чалавек, у іншых рэгіёнах Казахстану і таго менш.

— Дзяржаўныя сродкі масавай інфармацыі надаюць нейкую ўвагу гэтаму працэсу? Можа, рыхтуюць грамадзкую думку да яго?

— Я б так не сказаў. Апазыцыйныя грамадзкія дзеячы здабылі сьпісы затрыманых асобаў, якія, праўдападобна, будуць асуджаныя, але гэты факт, вядома, не агалошваецца шырока. Тыя людзі, якія лічаць сябе апазыцыяй, грамадзкія актывісты і гэтак далей, яшчэ на стадыі расьсьледаваньня — калі толькі пачалі заводзіць крымінальныя справы — патрабавалі правядзеньня адкрытых судовых працэсаў. Але справа ў тым, што сьледзтва вяло КДБ, і таму яно было настолькі закрытым, што адвакаты давалі падпіску пра неразгалошваньне таямніцы сьледзтва. І да гэтага часу яшчэ дакладна нікому нічога не вядома пра сутнасьць выстаўленых абвінавачаньняў.

— Ці ёсць хоць нейкі шанец, што хтосьці з абвінавачаных на судзе па справе аб непарадках у Жанаэзэне будзе апраўданы?

— Не магу рабіць ніякіх высноваў. Вядома, што нядаўна з-пад варты былі вызваленыя юрыст незалежнага прафсаюзу нафтавікоў Натальля Сакалова і рэдактар апазыцыйнай газэты «Взгляд» Ігар Віняўскі. З чаго можна зрабіць выснову, што афіцыйная Астана, такім чынам, выявіла некаторую велікадушнасьць, як выглядае, небескарысьліва. Пазьней гэта дасьць ёй усе маральныя падставы для таго, каб пасадзіць непажаданых.

— Ці чакаецца пакараньне тых, хто задушыў гэтыя выступы ў Жанаэзэне?

— Да крымінальнай адказнасьці прыцягнутыя некалькі міліцыянтаў і іх кіраўнікоў мясцовага ўзроўню. Але людзей, якія адсочваюць гэты працэс, абураюць як мінімум дзьве акалічнасьці. Першае — гэта тое, што гэтыя людзі, праўдападобна, знаходзяцца на свабодзе, у адрозьненьне ад тых нафтавікоў ці прадстаўнікоў апазыцыі, якім выстаўленыя абвінавачваньні. І другое, што да адказнасьці прыцягваюцца людзі мясцовага, рэгіянальнага значэньня. Шматлікія апазыцыйныя палітыкі лічаць, што вінаватых трэба шукаць на ўзроўні міністра ўнутраных справаў, ня менш.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава
XS
SM
MD
LG