Лінкі ўнівэрсальнага доступу

“Абхазія нічога ня страціць ад непрызнаньня Менскам”


Нягледзячы на скепсыс, які заўважаецца ў камэнтарах мэдыяў, у Сухумі ды Маскве разьлічваюць на прызнаньне Менскам самаабвешчаных Абхазіі і Паўднёвай Асэтыі. Абхазія ад непрызаньня нічога ня страціць, хаця факт прызаньня быў бы прыемны.


Так лічыць вядомы абхаскі журналіст і пісьменьнік, галоўны рэдактар незалежнага тыднёвіка “Эхо Абхазіі” Віталь Шарыя.

“Эхо Абхазіі”, якую ўзначальвае гэты колішні выпускнік факультэту журналістыкі БДУ, — адно з самых папулярных выданьняў у мясцовай эліты. Паралельна з палітычнай тэматыкай тыднёвік аддае шмат увагі літаратурным і культурным пытаньням, друкуе паэзію і прозу.

Наша размова зь Віталём Шарыя пачынаецца з камэнтара пра казусны, з гледзішча міжнародных дачыненьняў, выпадак, калі кіраўнік адной краіны віншуе зь юбілеем кіраўніка другой, спазьніўшыся на месяц.

Віталь Шарыя
Шарыя
: “Цалкам незвычайная сытуацыя. Дзень народзінаў Багапша быў 4 сакавіка. Дарэчы, у гэты дзень юбіляра павіншаваў расейскі кіраўнік Дзьмітры Мядзьведзеў. Лукашэнка павіншаваў 4 красавіка. Ужо пасьля таго, як сустрэўся з Багапшам у Сочы. Яны абмяняліся інфармацыяй, пагутарылі. Лукашэнка заявіў пра свой намер больш шчыльна супрацоўнічаць з Сухумі. Дамовіліся пра тое, што Абхазіі трэба закупіць на мільярд расейскіх рублёў беларускай тэхнікі, у тым ліку аўтамабіляў. Гэта зьвязана з будаўніцтвам алімпійскіх аб’ектаў у Сочы, і такія пляны даўно існуюць.

Калі гаварыць пра прызнаньне Менскам нашай рэспублікі, то ў Сухумі спадзяюцца на яго. Пры гэтым разумеюць, што Менск вымушаны маніпуляваць, займаць такую пазыцыю чаканьня: што скажа Захад, што скажа Масква. Таму ўсё гэта пакуль у такім няпэўным стане“.

Струвэ: “Чаму, на ваш погляд, у прызнаньні Менскам Абхазіі і Паўднёвай Асэтыі так зацікаўленая Масква? Для Расеі гэта было актуальна летась, адразу пасьля падзеяў у Грузіі…”

Шарыя: “Я хацеў бы нагадаць пазыцыю амэрыканскага палітоляга Мікалая Злобіна, які сказаў, што Расеі ўвогуле ня надта зручнае масавае прызнаньне Абхазіі ўсімі краінамі, бо яна мае пэўную манаполію над гэтым краем. Калі б Абхазію прызналі ўсе, у тым ліку заходнія краіны, то сюды б пайшлі замежныя інвэстыцыі, і адпаведна Масква страціла б нейкія свае пазыцыі. Аднак… Заставацца на самоце ў кампаніі зь Нікарагуа (гэта другая ў сьвеце краіна, якая нас прызнала) Маскве непажадана. Таму яна разьлічвае на прызнаньне некалькіх іншых краін. І Беларусь тут разглядаецца ў першую чаргу”.

Струвэ: “Аглядальнікі шэрагу ўплывовых расейскіх выданьняў ставяцца да гэтага прызнаньня з сумневам. Многія лічаць, што Лукашэнка проста водзіць за нос і Маскву, і Сухумі і будзе бясконца адцягваць рашэньне гэтага пытаньня. Што ў такім выпадку?”

Шарыя: “Абхазія, зразумела, нічога ня страціць ад гэтага ў такім практычным сэнсе. Хаця сам факт прызнаньня быў бы вельмі прыемны. Зь іншага боку, тыя ж перамовы наконт закупу тэхнікі, гандаль, — гэта ў пэўнай ступені факт прызнаньня. Напэўна, у Тбілісі ён выкліча абурэньне і ноту пратэсту. Гэта абсалютна прадказальная рэакцыя з боку Саакашвілі.

Што да асобы Лукашэнкі, дык людзі, якія цікавяцца палітыкай у маім атачэньні, зразумела, не ў захапленьні ні ад яго, ні ад ягонай палітыкі. Аднак большую масу насельніцтва Абхазіі Лукашэнка як асоба не хвалюе. Абхазы памятаюць, як у часы грузіна-абхаскай вайны ў Беларусі зьбіралася гуманітарная дапамога для рэспублікі. У іх ёсьць сымпатыі да краіны, а таму і надзеі. Былі, зразумела, надзеі на тое, што Казахстан можа прызнаць, Вэнэсуэла — у піку ЗША, Куба, аднак пакуль рэальна прызналі толькі дзьве краіны“.

Струвэ: “У расейскіх СМІ пытаньне незалежнасьці Абхазіі нярэдка інтэрпрэтуецца з гледзішча ірэдэнтыўнай сытуацыі, то бок калі нейкая тэрыторыя хоча выйсьці са складу адной дзяржавы і далучыцца да іншай…”

Шарыя: “Ёсьць такія тэндэнцыі. У некаторых расейскіх выданьнях можна прачытаць, што ў Абхазіі сьпяць і бачаць, як гэта хутчэй увайсьці ў Расейскую фэдэрацыю. Аднак гэта вельмі памылковыя высновы. Скажам так, сярод расейскамоўнага насельніцтва Абхазіі, сярод мясцовых армянаў такі настрой ёсьць, аднак нават і сярод гэтай катэгорыі тыя людзі, якія глядзяць наперад, ведаюць, што такі шлях выкліча праблемы, сапраўдны раскол у абхаскім грамадзтве.

Нагадаю, што Абхазія атрымала незалежнасьць 30 верасьня 1993 году пасьля перамогі ў грузіна-абхаскай вайне. Аднак толькі праз 6 гадоў на рэфэрэндуме была прынятая дэклярацыя пра незалежнасьць. Гэты час кіраўніцтва выкарыстоўвала для манэўраў на перамовах. Зразумела, мала хто з нас меў ілюзіі наконт таго, што Абхазію пачнуць прызнаваць, аднак калі пайшлі размовы пра косаўскі прэцэдэнт, дык гэта выклікала ў нас шмат надзеяў. Калі Косава прызнаюць, то як можна адмовіць Абхазіі? Бо ў нас правоў на незалежнасьць болей, чым у касавараў. Калі ў іх ёсьць гістарычная радзіма Альбанія, то ў Абхазіі сваёй Альбаніі няма.

Тое, што Масква ўсё ж прызнала незалежнасьць Абхазіі, — гэта стала для нас “доўгачаканай нечаканкай”. Прызнаньне Расеяй — гэта для нас партнэрства эканамічнае, інфармацыйнае. У нас пачала адраджацца эканоміка, гандаль, турызм“.

Струвэ: “Вы сказалі: на пачатку 90-х мала хто з абхазаў меў ілюзіі наконт таго, што краіну пачне прызнаваць міжнародная супольнасьць. Аднак сёньня ў гэтым пытаньні нічога не зьмянілася. У канфлікце Сухумі — Тбілісі, Цхінвалі -Тбілісі Захад па-ранейшаму падтрымлівае пазыцыю грузінскага кіраўніцтва. Сама ж Грузія ніколі не адмовіцца ад гэтых тэрыторыяў, дзе па-ранейшаму кампактна і некампактна пражываюць этнічныя грузіны… Ці вялікі гэта, дарэчы, адсотак насельніцтва?”

Шарыя: “У Абхазіі грузіны складаюць каля чвэрці насельніцтва. Яны жывуць у асноўным кампактна на тэрыторыі, памежнай з Грузіяй — у Гальскім раёне. Тыя грузіны, якія жывуць некампактна, у тым жа Сухумі, не праяўляюць нейкай неляяльнасьці.

Мы верым, што прызнаньне рана ці позна настане. Калі ж браць усясьветную тэндэнцыю за апошнія дзесяцігодзьдзі, ці можна назваць краіну, якая праглынула іншую? Акрамя аб’яднаньня дзьвюх Нямеччынаў ці Віетнамаў, я іншага ўзгадаць не магу. Тэндэнцыя такая, што народы здабываюць сваю незалежнасьць”.

Глядзець камэнтары (6)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG