Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Грамадзкі рэдактар тыдня Алег Трусаў – гісторык, археоляг. Кандыдат гістарычных навук. Аўтар манаграфіяў, прысьвечаных матэрыяльнай культуры беларусаў. Старшыня Таварыства беларускай мовы.


Алег Трусаў прапанаваў карэспандэнтам Свабоды падрыхтаваць перадачу на тэму: “Вяртаньне нашых каштоўнасьцяў: праблемы рэстытуцыі”. А сёньня журналіст Аляксандар Уліцёнак размаўляе зь ім пра апошнія зрухі ў рэстытуцыі.

Трусаў: “У 2006 годзе была створаная міжведамасная рабочая груп па рэстытуцыі культурных каштоўнасьцяў. Да справы падключыліся спэцыялісты Міністэрства культуры, Беларускага дзяржаўнага інстытуту праблемаў культуры, музэйныя супрацоўнікі, выкладчыкі гістфаку БДУ й іншыя спэцыялісты.

Упершыню быў зроблены аналіз страчанага ў гады апошняй сусьветнай вайны, надрукаваныя архіўныя матэрыялы і названыя адпаведныя лічбы”.

Уліцёнак: “Ну і напрыклад?”

Трусаў: “У вайну на Беларусі цалкам былі зьнішчаныя 10 музэяў, разрабавана больш чым 200 бібліятэк, вывезьлі 48 слуцкіх паясоў, 170 твораў жывапісу і гэтак далей”.

Уліцёнак: “Мо варта асобна вылучыць барацьбу саветаў з рэлігіяй?”

Трусаў: “Кожнае стагодзьдзе на Беларусі стваралася прыблізна 15 000 абразоў. І да наступнага стагодзьдзя захоўвалася толькі іх чацьвёртая частка. Напрыклад, маем цяпер толькі 1 000 абразоў 18-га стагодзьдзя, а 16-га – усяго два працэнты.

І толькі дзякуючы нашым навукоўцам, якія аб’ядналіся вакол Вольгі Церашчатавай – першага дырэктара музэя Старажытнай беларускай культуры, шмат чаго ўдалося зьберагчы. Езьдзілі па закінутых храмах, дасьледавалі гарышчы старых вяскоўцаў, і ў выніку атрымаўся ўнікальны збор гістарычнай спадчыны”.

Уліцёнак: “Давайце вернемся да страчанага падчас вайны?”

Трусаў: “Вывезена 11 500 музэйных экспанатаў, 85 працэнтаў фондаў Дзяржаўнай бібліятэкі… І трэба сказаць, што найбольш тое ўсё трапіла на ўсход. Гэта музэі Масквы, Разані, Пскову й іншых гарадоў.

Уліцёнак: “Прыведзеныя вамі лічбы кажуць найперш пра неабходнасьць актывізацыі працягу рэстытуцыі…”

Трусаў: “Трэба каб грамадзтва зьвярталася да чыноўнікаў, каб яны больш настойліва змагаліся за вяртаньне нашых каштоўнасьцяў. Па лініі дыпляматыі на ўсіх перамовах падымалі гэтае пытаньне”.

Ваша меркаваньне

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG