ЭЗ цалкам забароніць імпарт прыроднага газу з Расеі да 2027 года

Зала пасяджэнняў Рады ЭЗ ў штаб-кватэры ЭЗ у Брусэлі. Ілюстрацыйнае фота.

Эўразьвяз з пачатку 2027 года цалкам забароніць імпарт звадкаванага прыроднага газу (СПГ) з Расеі. Пастаўкі трубаправоднага газу з Расеі забароняць з 30 верасьня 2027 года. Аб гэтым гаворыцца ў заяве Рады ЭЗ.

Да гэтых тэрмінаў завершыцца дзеяньне пераходнага пэрыяду для дзейных кантрактаў. У цэлым забарона на пастаўкі ЗПГ і трубаправоднага газу з Расеі ў ЭЗ пачне дзейнічаць праз шэсьць тыдняў пасьля ўступленьня пастановы ў сілу — на наступны дзень пасьля яго публікацыі ў афіцыйным часопісе ЭЗ.

«Гэтая пастанова зьяўляецца ключавой вяхой у дасягненьні мэты REPowerEU па спыненьні залежнасьці ЭЗ ад расейскіх энэрганосьбітаў», — гаворыцца ў прэс-рэлізе.

Краіны ЭЗ будуць абавязаны правяраць паходжаньне газу перад дазволам на яго пастаўку. За парушэньне забароны прадугледжаны штрафы: для фізычных асоб — ня менш за два з паловай мільёны эўра, для кампаній — не менш за 40 мільёнаў эўра, або не менш за 3,5% гадавога абароту, або не менш за 300% меркаванага абароту па зьдзелцы.

У выпадку абвяшчэньня надзвычайнай сытуацыі і сур’ёзнай пагрозы бясьпецы паставак у адной або некалькіх краінах ЭЗ Эўракамісія зможа прыпыніць забарону на імпарт расейскага газу тэрмінам да чатырох тыдняў.

Да 1 сакавіка дзяржавы ЭЗ павінны падрыхтаваць пляны па дывэрсыфікацыі імпарту газу і ацаніць магчымыя рызыкі пры замене расейскіх паставак. Для гэтага кампаніі абавязаны паведаміць нацыянальным урадам і Эўракамісіі пра ўсе астатнія кантракты на пастаўкі газу з Расеі.

Аналягічныя пляны павінны прадставіць і краіны ЭЗ, якія працягваюць імпартаваць расейскую нафту. У Радзе ЭЗ паведамілі, што Эўракамісія мае намер падаць пастанову аб паэтапным спыненьні імпарту расейскай нафты да канца 2027 года.

  • Пасьля пачатку вайны Расеі супраць Украіны лідэры ЭЗ у Вэрсальскай дэклярацыі ў сакавіку 2022 года дамовіліся як мага хутчэй адмовіцца ад залежнасьці ад расейскага выкапнёвага паліва.
  • За апошнія гады імпарт нафты і газу з Расеі ў ЭЗ значна скараціўся. Калі пастаўкі нафты да 2025 года ўпалі да 3% на фоне санкцый, то на расейскі газ па-ранейшаму прыпадае каля 13% імпарту ЭЗ — больш за 15 мільярдаў эўра ў год. Гэта, паводле ацэнкі ЭЗ, захоўвае сурʼёзныя рызыкі для гандлю і энэргетычнай бясьпекі, гаворыцца ў паведамленьні Рады ЭЗ.