Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ужо сёньня: 110 гадоў таму выйшаў першы нумар беларускай газэты «Гоман»

Падзеі 28 і 29 лютага ў Беларусі, у сьвеце, у гісторыі.

Дата дня

28 лютага 1916 ў Вільні выйшаў першы нумар газэты «Гоман» пад рэдактарствам Вацлава Ластоўскага. Выходзіла двойчы на тыдзень лацінкай і кірыліцай. Выступала за палітычныя свабоды, незалежнасьць Беларусі, беларускую мову і культуру.

Вялікі князь літоўскі Казімер Ягайлавіч
Вялікі князь літоўскі Казімер Ягайлавіч

29 лютага 1468 году вялікі князь літоўскі Казімер Ягайлавіч выдаў Судзебнік, які стаў першай спробай кадыфікацыі крымінальнага і працэсуальнага права Вялікага Княства Літоўскага. Ён быў напісаны на старабеларускай мове.

Кодэкс усталяваў адзіныя для ўсёй дзяржавы пакараньні і судовыя працэдуры за асобныя віды злачынстваў. Ён складаўся з 25 артыкулаў і закранаў толькі злачынствы супраць уласнасьці (крадзеж і рабаваньне), мноства іншых выпадкаў ня трапілі ў кодэкс і разглядаліся паводле звычаёвага права. Упершыню законам быў усталяваны мінімальны век, зь якога пачыналася крымінальная адказнасьць: 7 гадоў.

Судзебнік дзейнічаў да стварэньня першага Статуту ВКЛ 1529 году. Арыгінал Судзебніка не захаваўся, маюцца яго сьпісы канца XV-XVІ стст.

Таксама ў гэты дзень

1567 — кароль і вялікі князь Жыгімонт Аўгуст надаў Дзісьне герб.

1768 (29.ІІ) — створаная Барская вайскова-палітычная канфэдэрацыя Рэчы Паспалітай, абвешчаная ў мястэчку Бар (Украіна), дзеля абароны ўнутранай і зьнешняй незалежнасьці Рэчы Паспалітай, накіраваная супраць расейскай агрэсіі і супраць караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

1854 — заснаваная Рэспубліканская партыя ЗША.

1922 — Вялікая Брытанія прызнала незалежнасьць Эгіпту.

1936 (29.ІІ)— дацкі фізык-тэарэтык Нільс Бор прапанаваў тэорыю складовага ядра атама.

1940 — амэрыканская кінаактрыса Хэці Макдэніэл стала першай афраамэрыканкай, якая атрымала прэмію «Оскар» (у намінацыі «лепшая акторка другога пляну» за ролю ў фільме «Зьнесеныя ветрам»).

2013 — папа Бэнэдыкт XVI сышоў з пасаду.

2020 (29.ІІ) — ЗША і афганскі рух «Талібан» у Катары падпісалі мірнае пагадненьне, якое прадугледжвала вывад замежных войскаў з Афганістану і заключэньне перамір’я.

2022 — рэйкавыя партызаны Дзяніс Дзікун, Алег Малчанаў і Дзьмітры Равіч падпалілі рэлейную шафу на перагоне чыгункі Жлобін — Калінкавічы, якая далей ідзе ва Ўкраіну. Партызан асудзілі на 21–23 гады турмы.

У гэты дзень нарадзіліся

1792 (29.ІІ) Джаакіна Расіні, знакаміты італьянскі кампазытар, аўтар опэры «Сэвільскі цырульнік».

1840 Джон Філіп Голанд, амэрыканскі інжынэр, стваральнік сучаснай канструкцыі падводнай лодкі.

1840 (29.ІІ) Раман Рагінскі, адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863–1864 гадоў у Польшчы, Беларусі і Літве. У прыватнасьці, падчас ваенных дзеяньняў ён заняў Пружаны.

1860 (29.ІІ)— амэрыканскі інжынэр Герман Галерыт, які вынайшаў табулятар — першую электрычную лічыльную машыну.

1901 Лайнус Карл Полінг, амэрыканскі хімік, ляўрэат дзьвюх Нобэлеўскіх прэміяў — прэміі па хіміі і прэміі міру.

1908 (29 лютага) Ядвiга Бяганская, пісьменьніца і перакладчыца, нявольніца ГУЛАГу.

1913Аляксей Шудзейка, дзеяч беларускай эміграцыі ў Нямеччыне і ЗША.

1920 (29.ІІ) Мішэль Марган, француская актрыса тэатру і кіно, легенда францускага кінэматографу,​ уладальніца іменнай зоркі на Алеі славы ў Галівудзе.

1937Георгі Галенчанка, гісторык кнігі, скарыназнаўца.

1940 (29.ІІ) Сусьветны патрыярх Барталамей І, кіраўнік Канстантынопальскай царквы.

1947Галіна Сямдзянава, палітык.

1949Ібрагім Канапацкі, гісторык, адзін зь лідэраў татарскай супольнасьці Беларусі.

1956 (29.ІІ) Сьвятлана Навумава , вядомы беларускі палітоляг і паліттэхноляг, была адным з заснавальнікаў грамадзянскай кампаніі «Гавары праўду», працавала ў штабе Ўладзімера Някляева на прэзыдэнцкіх выбарах 2010 году ў Беларусі.

Сьвятлана Навумава
Сьвятлана Навумава

1972 (29.ІІ) Сяргей Канановіч, беларускі рок-музыка, гітарыст, быў гітарыстам праектаў «Крамбамбуля» і Zet, удзельнікам гурта Pomidor/OFF, граў з гуртамі «Палац», žygimont VAZA, Зьмітром Вайцюшкевічам, N.R.M.

1972 (29.ІІ) Сяргей Ёрш, гісторык і журналіст.

У памяці

1616Мікалай Радзівіл Сіротка, дзяржаўны дзяяч ВКЛ, мэцэнат, стваральнік Нясьвіскай ардынацыі.

Мікалай Крыштаф Радзівіл «Сіротка»
Мікалай Крыштаф Радзівіл «Сіротка»

1868 (29.ІІ) — баварскі кароль Людвіг Першы, адзін з самых асьвечаных манархаў XIX стагодзьдзя, праўленьне якога лічыцца часам сапраўднага росквіту баварскай культуры.

1942Канстанцін Кернажыцкі, гісторык, ахвяра сталінізму.

1985Вадзім Жучкевіч, вучоны-географ, стваральнік тапанімічнай школы.

1986 Улаф Пальмэ, прэм’ер-міністар Швэцыі (забіты).

XS
SM
MD
LG