Лінкі ўнівэрсальнага доступу

У чылійцаў мінімальны заробак амаль як сярэдні ў беларусаў. Чаму яны тыдзень грамяць краіну


Сант'яга

Другі тыдзень у самай багатай і стабільнай краіне Паўднёвай Амэрыкі — Чылі — адбываюцца сутыкненьні паміж пратэстоўцамі і сіламі правапарадку. Свабода тлумачыць, што прывяло да пратэстаў і чаго дамагаюцца іх удзельнікі.

Коратка пра Чылі:

  • У 2010 годзе Чылі стала першай краінай Паўднёвай Амэрыкі, якая далучылася да клюбу багатых краіных — OECD
  • Мінімальны заробак у краіне — $415 (некалькі дзён таму ўлады паабяцалі павысіць яго на $75)
  • 11 мільёнаў чылійцаў з 18 мільёнаў маюць пазыкі
Сталіца Чылі - Сант'яга
Сталіца Чылі - Сант'яга

Чаму ў Чылі пачаліся пратэсты

Пратэсты пачаліся пасьля таго, як урад краіны павысіў аплату за праезд у аўтобусах і мэтро ў сталіцы краіны, Сант’яга. Цана павялічылася ў сярэднім на 30 пэса (прыблізна 8 капеек).

У Сант’яга кожная паездка каштуе больш за 2 рублі. Сэзонных квіткоў няма, аплата за праезд здымаецца з карткі. Грошы ад павышэньня цаны меліся пайсьці на паляпшэньне грамадзкага транспарту.

З чаго пачаліся пратэсты

Пачалося ўсё з таго, што людзі пачалі скакаць праз брамы, каб не плаціць за праезд. Супраць «зайцоў» была кінутая паліцыя. Нязгодныя з падвышэньнем аплаты за праезд пачалі граміць станцыі мэтро. Усяго было зьнішчана 79 станцыяў. Каб іх адрамантаваць спатрэбіцца некалькі месяцаў.

Пасьля гэтага ў сеціве зьявіліся заклікі выходзіць на пратэсты супраць росту коштаў жыцьця ў сталіцы. На гэтыя заклікі адгукнуліся тысячы людзей. Тыдзень таму, у пятніцу, людзі выйшлі на вуліцы.

Як праходзілі пратэсты

У выніку сутыкненьняў у Сант’яга спыніў працу грамадзкі транспарт. Мільёны людзей былі ня ў стане дабрацца на працу.

У горадзе пачалі рабункі і напады. Былі абрабаваныя каля трохсот супэрмаркетаў. Улады прынялі рашэньне ўвесьці камэнданцкую гадзіну. Жыхары некаторых раёнаў арганізоўвалі кругласутачныя суседзкія групы для аховы сваёй уласнасьці.

Рэстараны, аптэкі, банкі, амбасады і крамы ў горадзе зачынілі. Былі прыпыненыя заняткі ў большасьці школаў і ўнівэрсытэтаў.

Дзясяткі тысяч вайскоўцаў і паліцыянтаў накіравалі ў розныя рэгіёны Чылі для падтрыманьня парадку. 18 чалавек загінулі, амаль 400 параненыя, у тым ліку і з выкарыстаньнем зброі. Падчас акцый пратэсту затрымалі ўжо больш за тысячу чалавек

Як адрэагавала ўлада

Прэзыдэнт краіны Сэбастыян Піньера выступіў з тэлезваротам. Ён прапанаваў дыялёг і перамовы. Папрасіў у грамадзян прабачэньня за памылкі ўраду і анансаваў павелічэньне мінімальнага заробку на 75 даляраў і на амаль 30 даляраў пэнсій, а таксама зьмяншэньне заробкаў дэпутатаў (яны ажно ў 33 разы большыя за мінімальны заробак).

Сэбастыян Піньера
Сэбастыян Піньера

Яшчэ ў аўторак урад адмяніў павышэньне аплатаў за праезд і цэны на электрычнасьць. Аднак пратэсты працягнуліся і пасьля гэтага.

Як выглядае жыцьцё ў краіне цяпер

Працуюць толькі некаторыя супэрмаркеты, паміж 9 і 14 гадзінамі. Перад крамамі стаяць шматгадзінныя чэргі. Увечары ў іх не хапае прадуктаў. Банкаматы пустыя, банкі зачыненыя.

Аднак пратэсты працягваюцца. Людзі дамагаюцца адстаўкі міністраў і прэзыдэнта. Але не паўсюль пратэсты маюць характар сутыкненьняў з паліцыяй. Падчас некаторых пратэстаў людзі танчаць, сьпяваюць, стукаюць па рондалях.

Ці нешта такое ў Чылі ўжо было

Такая напружаная сытуацыя ў краіне назіраецца ўпершыню ад заканчэньня дыктатуры генэрала Аўгуста Піначэта (1973-1990). Апошнія 30 гадоў Чылі было «аазісам спакою» ў Паўднёвай Амэрыцы.

А як жа «чылійскі цуд»

Аўгуста Піначэт
Аўгуста Піначэт

Сапраўды, ёсьць такі тэрмін. Яго ў 1982 годзе прыдумаў эканаміст Мілтан Фрыдман. Так называліся лібэральныя эканамічныя рэформы, якія правёў Аўгуста Піначэт. Паводле Фрыдмана, чылійскі экспэрымэнт «параўнальны з эканамічным цудам пасьляваеннай Нямеччыны».

Аднак ня ўсе пагаджаліся з гэтым меркаваньнем. Ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў эканоміцы Джозэф Стыгліц лічыў, што макраэканамічныя дадзеныя сьведчаць пра паразу рэформаў.

Паводле статыстыкі, колькасьць чылійцаў, якія жывуць за мяжой беднасьці, вырасла з 17% у 1969 годзе да 45% у 1985. Зь іншага боку сярэдні даход самых багатых чылійцаў вырас за гэты час на 83%.

Беспрацоўе ў Чылі складае 7%.

У пачатку 1990-х рост ВУП у Чылі складаў больш за 12% у год, сёлета — 3,5%. Нацыянальны даход на душу насельніцтва — 15 тысяч даляраў ад ВУП.

Галоўнай праблемай сучаснага Чылі экспэрты называюць сацыяльнае расслаеньне.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG