Лінкі ўнівэрсальнага доступу

90-я forever: «Будзе поўны сувэрэнітэт, але — ніякай Незалежнасьці!» ВІДЭА


«Дзевяностыя forever» — новы відэацыкль Свабоды. Абвяшчэньне незалежнасьці і інтэграцыя з Масквой, дэмакратызацыя і рэпрэсіі, закон аб мовах і русыфікацыя, гіпэрінфляцыя і ўласныя грошы, візыт амэрыканскага прэзыдэнта і гвалтоўныя зьнікненьні — 1990-я ў Беларусі былі рознымі для розных людзей. Яны даўно мінулі, але іх дасягненьні і іх памылкі ўплываюць на сёньняшняе жыцьцё.

У новай перадачы «Дзевяностыя forever» Юры Дракахруст і Сяргей Навумчык абмяркоўваюць прыняцьце Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце БССР 27 ліпеня 1990-га і закону аб мовах у студзені 1990-га.

Сьцісла:

  • БССР з’яўлялася сувэрэннай дзяржавай паводле арт. 68 і 69 Канстытуцыі БССР 1978 г., але БНФ патрабаваў абвяшчэньня поўнай палітычнай незалежнасьці і выхаду з СССР. Гэтая ідэя не была падтрыманая камуністычнай дэпутацкай большасьцю.
  • 12 чэрвеня 1990 Дэклярацыю аб сувэрэнітэце прыняў Вярхоўны Савет РСФСР, старшынём якога быў Барыс Ельцын. На той момант Ельцын палітычна змагаўся з Гарбачовым, і каб зьнівэляваць «эфэкт Ельцына», Гарбачоў прапанаваў іншых рэспублікам прыняць дэклярацыі — але фармальныя, бяз выхаду з СССР, пра які раней заявілі Літва, Латвія і Эстонія.
  • Прыняцьце Дэклярацыі 27 ліпеня 1990 было вынікам таго, што супалі інтарэсы розных групаў і асобаў: Пазьняк бачыў гэта як этап да сапраўднай незалежнасьці з выхадам з СССР, значная частка дэпутатаў — прадстаўнікоў кіруючай партыйнай і гаспадарчай эліты спадзявалася атрымаць большыя правы, нарэшце, Гарбачоў імкнуўся аслабіць кіраўніка Расеі Ельцына.
  • Камуністычныя дэпутаты выкрасьлілі з праекту БНФ усё, што гарантавала сапраўдную незалежнасьць і прынялі Дэклярацыю ў такім выглядзе, што Васіль Быкаў ацаніў яе як фармальнасьць, якая «наўрад ці каго можа ўзрушыць». Аднак Дэклярацыя заклала падмурак для абвяшчэньня 25 жніўня 1991 года незалежнасьці Беларусі.

Камэнтаваць тут можна праз Facebook. Нам таксама можна напісаць на адрас radiosvaboda@gmail.com

XS
SM
MD
LG